Bab əl-Məndəb və Hörmüz eyni vaxtda risk altında: Azərbaycan tranzit marşrutları üçün bunun mənası nədir?

Bab əl-Məndəb və Hörmüz eyni vaxtda risk altında: Azərbaycan tranzit marşrutları üçün bunun mənası nədir?Körfəzdə gərginlik yenidən artıb. Noyabrın 13-də İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Bəhreyndəki ABŞ radarına hücum etdiyini açıqladı. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) iki dronun vurulduğunu bildirdi, itki və zərər olmadığını dedi və radar iddiasını təkzib etdi (Al Jazeera, Reuters). Hər iki tərəfin iddiası müstəqil təsdiqlənməyib.

Hörmüz boğazından keçid müharibədən əvvəlkindən təxminən 65 faiz azdır (UKMTO hesablaması, Al Jazeera, 7 noyabr). Noyabrın 15-də isə Yəmənin hökumət qüvvələri Bab əl-Məndəb ərazisindən çəkildi. The National-a görə, bu, boğaz üzərindəki təzyiqi artıra bilər. Beləliklə, Asiya-Avropa neft və yük marşrutunun hər iki boğazı eyni vaxtda risk altındadır.

Keçmiş səfir, politoloq Rafael İbrahimovun fikrincə, beynəlxalq koalisiyaların Qırmızı dənizdəki rolunu şişirtmək düzgün deyil. Onun sözlərinə görə, ABŞ, Britaniya və Avropa ölkələri əsasən Səudiyyənin müdafiəsinə və məhdud gəmi müşayiətinə yönəlib, husilərin gəmiçiliyi pozmaq imkanını isə heç biri aradan qaldırmır. Bu qiymətləndirmələr noyabrın 13-15-dəki hadisələrdən əvvəl verilib.

Rafael İbrahimovun Yəmənlə tanışlığı diplomatik fəaliyyətdən əvvələ gedib çıxır: Sovet illərində o, gənc mütəxəssis və tərcüməçi kimi bu ölkədə çalışıb.

ABŞ-nin mövqeyi ehtiyatlıdır. Rafael İbrahimova görə, Vaşinqton Yəmən ərazisində husilərə qarşı birbaşa əməliyyatlardan çəkinir. O, silah və kəşfiyyat məlumatı ilə kömək edir, hərbçiləri hazırlayır, lakin bunların hamısı Səudiyyə ərazisində baş verir. Onun sözlərinə görə, husilərin rəsmi nümayəndələrindən biri ABŞ açıq iştirak etmədiyi müddətcə Amerika gəmilərinə zərər vurmayacaqlarını bildirib. İbrahimovun fikrincə, bu, ABŞ-nin maraqlarına uyğundur.

Böyük Britaniyanın iştirakını o, "simvolik" adlandırır. Britaniya "Voyager" tipli yanacaqdoldurucu təyyarə və raket, dron əleyhinə müdafiə vasitələri verib, nəqliyyat təyyarəsi göndərəcəyini və "Typhoon" qırıcılarının iştirak edəcəyini elan edib. London bunun yalnız Səudiyyənin müdafiəsi üçün olduğunu vurğulayır. Britaniya Müdafiə Nazirliyi 22 sentyabrda "Voyager" tankerini göndərdiyini açıqlayıb, 20 oktyabrda isə "Typhoon" qırıcılarının yalnız müdafiə rolunda fəaliyyət göstərəcəyini və husilərə zərbə endirməyəcəyini bildirib.

Rafael İbrahimovun fikrincə, Avropa ölkələrinin iştirakı daha da məhduddur. Onun sözlərinə görə, Fransa, İtaliya, Almaniya və Belçikanın freqatları rotasiya əsasında bəzi ticarət gəmilərini müşayiət edir. Bu, gözəl səslənir, lakin problemi həll etmir. Husilərin imkanlarına gəldikdə, "heç bir şübhə ola bilməz": onlara donanma lazım deyil, raket və pilotsuz aparatlar kifayətdir. ACLED-in 1 oktyabr hesabatına görə isə husilər təhdidi əsasən Səudiyyə ilə əlaqəli gəmilərə yönəldir, lakin onu genişləndirmək imkanını saxlayır.

Rafael İbrahimova görə, logistika zəncirləri ciddi şəkildə pozulub. İbrahimov xatırladır ki, birja qiymətləri fyuçers kontraktlarıdır, faktiki spot qiymətlər isə daha yüksəkdir. Onun fikrincə, əsas problem təkcə neftin miqdarında deyil, real qiymətdə və tanker çatışmazlığındadır. O, son aylarda həftədə orta hesabla 6-7 tankerin sıradan çıxdığını deyir. Zədələnmiş gəmilərin təmiri uzun çəkir, kapitanlar və heyətlər isə çox yüksək ödəniş tələb edir. Bu tələblər regiondan kənarda işləyən gəmilərə də yayılır. Reuters-ə görə, 23 oktyabrda Brent neftinin qiyməti 116,72 dollar olub. Bu, aprelin 29-dan bəri ən yüksək göstərici idi.

Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və Pakistan arasındakı üçtərəfli müdafiə sazişini İbrahimov əsasən müdafiə xarakterli hesab edir. Onun fikrincə, Türkiyə və Pakistanın rolu kənardan gələ biləcək hücumlara, o cümlədən husilərin mümkün quru hücumlarına qarşı müdafiədən və ölkədə sabitliyin qorunmasından ibarətdir. O, hələlik bu istiqamətdə ciddi hərbi addım görmədiyini bildirib. Saziş 7 avqustda Məkkədə imzalanıb. Türkiyə parlamenti onu noyabrın 5-də 279 səslə 119-a qarşı ratifikasiya edib. Türkiyə rəsmiləri öz qoşunlarının Yəməndə döyüşməyəcəyini və husilərə qarşı hücum əməliyyatlarında iştirak etməyəcəyini bildirib. Qoşun yerləşdirilməsi üçün parlamentin ayrıca mandatı lazımdır.

Qırmızı dənizdəki risk Azərbaycanın tranzit imkanlarına marağı da artırır. AzerNews-un 13 may tarixli təhlilinə görə, Bab əl-Məndəbdə husi raket zərbələri səbəbindən gəmilər Afrikanı dolanır və bu, Asiya-Avropa marşrutlarında iki-üç həftəlik əlavə vaxt və xərc deməkdir. Həmin yazıda Orta Dəhlizlə 2025-ci ildə 76 900 TEU konteynerin daşındığı bildirilir.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 70   Tarix: 16 noyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

"Boranı" restoranında tək yeyib-içmək olmaz? - Video

Sosial şəbəkələrdə "Boranı" restoranlar şəbəkəsi ilə bağlı şikayət yayılıb. xəbər verir ki, şikayətçinin iddiasına görə, restoranın "Neftçilər" metrosu yaxınlığında yerləşən filialına tək daxil olmaq istəyən müştəriyə icazə verilməyib. Ona bildirilib ki, yalnız 3-4 nəfərlə gəldikd

16:28 281
.

Ağdamın əvvəlki şöhrəti bu rayona qaytarılır

Ağdam rayonunun işğaldan azad olunması 2020-ci il noyabrın 10-da imzalanmış Üçtərəfli Bəyanatın nəticəsidir: Bəyanatın şərtlərinə müvadiq olaraq Azərbaycan Ağdam rayonunu hərbi əməliyyat keçirmədən, siyasi yolla işğaldan azad edərək öz yurisdiksiyasına qaytardı və bu olduqca böyük uğurdur və tarixi bi

11:35 255
.

Azərbaycan-Böyük Britaniya diplomatik münasibətlərində yeni inkişaf mərhələsi

Azərbaycanın milli maraqlara əsaslanan çoxvektorlu və balanslaşdırılmış xarici siyasət strategiyası ölkəni regional gücdən qlobal miqyaslı etibarlı strateji tərəfdaşa çevirib. Bu günlərdə dövlət başçısı İlham Əliyevin Dublində keçirilən "Avropa Siyasi Birliyi"nin 9-cu Zirvə Toplantısında iştirak

14:42 299
.

Bu işçilərə fasilələrin verilməsi yeni qaydada tənzimlənəcək - Prezident təsdiqlədi

Küləkli hava şəraitində kranlarla görülən işlərin dayandırılması və işçilərə fasilələrin verilməsi yeni qaydada tənzimlənəcək. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bununla bağlı Prezident İlham Əliyev Əmək Məcəlləsinə dəyişiklik edilməsi haqqında Qanun imzalayıb. Yeni qanuna əsasən, küləyin gücü

12:34 233
.

Azərbaycanda minimum əməkhaqqı 500 manat civarında olacaq

Azərbaycanda minimum əməkhaqqının nə qədər artacağı ilə bağlı müzakirələr yekunlaşmaq üzrədir. -ın əldə etdiyi məlumata görə, minimum əməkhaqqının 100 manat civarında artırılması proqnozlaşdırılır. Xatırladaq ki, hazırda bu rəqəm 400 manatdır. Noyabrın sonunda, dekabrın əvvəlində isə sözügedən layihəni

14:11 307
.

Ölkəmizin beynəlxalq mövqeyini daha da möhkəmləndirən əməkdaşlıq

Azərbaycan ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamənin imzalanması iki ölkə arasındakı münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirir. Noyabrın 12-də Dublində imzalanan bu sənəd təkcə diplomatik münasibətləri

14:49 284
.

Din xadimləri dövlət qulluqçusu ola bilməyəcək

Din xadimləri, digər dövlətin vətəndaşlığını qəbul etmiş və (və ya) digər dövlətlər qarşısında öhdəliyi olan şəxslər, o cümlədən və siyahısı müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən müəyyən olunan xəstəlikləri ilə əlaqədar dövlət orqanlarında qulluq keçməyə uyğun olmaya

19:00 142
.

Novxanıda sərnişinlər avtobusda ekstrim yaşadı - Video

Paytaxtın Zabrat qəsəbəsi ilə Novxanı qəsəbələrini birləşdirən 537 saylı müntəzəm marşrut xəttində maraqlı anlar yaşanıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Novxanı qəsəbəsi istiqamətində əsas yolun bağlı olması səbəbindən nəqliyyat vasitələri çimərliklərin ərazisi ilə hərəkət etməli olub. Bu zama

11:51 463
.

Prezident İlham Əliyevin müraciəti milli teleradio məkanının gələcək inkişafı üçün mühüm çağırışdır

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin radio və televiziya sahəsi ilə bağlı müraciəti ölkəmizin informasiya siyasətinin prioritetlərini, milli medianın cəmiyyət və dövlət qarşısındakı məsuliyyətini bir daha gündəmə gətirir. Müasir dünyada informasiya yalnız xəbər ötürülməsi vasitəsi deyil, həm də dövlətləri

11:09 192
.