"Təqaüd yaşına çatmış müəllimlərin iş fəaliyyətini davam etdirməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır"-Kamran Əsədov

"Təqaüd yaşına çatmış müəllimlərin iş fəaliyyətini davam etdirməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır"-Kamran ƏsədovAzərbaycanda əmək fəaliyyəti ilə bağlı qanunvericilik, xüsusilə Əmək Məcəlləsinin 10-cu maddəsi, işçilərin yaş, sağlamlıq və digər meyarlara əsasən işdən azad edilməsinə qarşı müdafiə mexanizmləri təqdim edir. Təqaüd yaşı ilə bağlı məsələlər də bu çərçivədə qiymətləndirilməlidir. Təqaüd yaşına çatmış müəllimlərin iş fəaliyyətini davam etdirməsi ilə bağlı bir çox aspekti təhlil etmək mümkündür.

Bu mövzuda əsas müzakirə iki məqam ətrafında cəmlənir: bilikli və sağlam müəllimlərin təcrübəsindən necə istifadə edilməli və bu qərarın təhsil sisteminə, həmçinin kadrların yenilənməsi prosesinə hansı təsiri ola bilər?

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a danışan təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirib ki, təqaüd yaşına çatmış müəllimlərin iş fəaliyyətini davam etdirməsi məsələsi təhsil sisteminin keyfiyyəti və kadr siyasəti baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın mövcud statistikası göstərir ki, müəllimlərin təxminən 15%-i təqaüd yaşında olan şəxslərdir. Bu, hər on müəllimdən birinin təqaüd yaşı həddini keçmiş olduğunu göstərir. Təcrübəli müəllimlərin təqaüd yaşında olmasına baxmayaraq, işlərinə davam etmək istəkləri təkcə şəxsi motivasiya ilə deyil, həm də cəmiyyətin bu təcrübəyə olan ehtiyacı ilə əlaqədardır. Məsələn, xüsusilə ucqar kənd məktəblərində kadr çatışmazlığı problemi bu müəllimlərin işdə qalmasını zəruri edir:

"Təqaüd yaşına çatmış müəllimlərin iş fəaliyyətini davam etdirməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır"-Kamran Əsədov"Müəllimlərin təqaüd yaşına çatdıqdan sonra işləmək imkanının yaradılması məsələsinin müsbət tərəflərindən biri onların zəngin təcrübəsini və biliklərini gənc müəllimlərə ötürməsidir. Təcrübəli müəllimlər yeni məzun olan müəllimlərin peşəkar inkişafında mühüm rol oynayır. Belə bir yanaşma yalnız fərdi pedaqoji keyfiyyətlərin artırılması ilə nəticələnmir, eyni zamanda ümumilikdə təhsil sisteminin inkişafına töhfə verir. PİSA nəticələrinə görə, təcrübəli müəllimlərin şagird nəticələrinə təsiri 30%-dən çoxdur".

Ekspert qeyd etdi ki, dünya təcrübəsi göstərir ki, təqaüd yaşına çatmış müəllimlərə işlərini davam etdirmək üçün şərait yaradan ölkələrdə təhsilin keyfiyyəti daha sabit olur. Məsələn, Yaponiyada müəllimlər 65 yaşına qədər işləyə bilər və onların işdən çıxarılması yalnız könüllü razılıqla mümkündür. ABŞ-da isə bəzi ştatlarda təqaüd yaşına çatmış müəllimlər üçün xüsusi mentor proqramları tətbiq edilir. Bu proqramlar vasitəsilə müəllimlər əsas tədris yükünü deyil, daha çox gənc müəllimlərin yönləndirilməsi və metodiki dəstək verilməsini həyata keçirirlər:

"Təqaüd yaşına çatmış müəllimlərin iş fəaliyyətini davam etdirməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır"-Kamran Əsədov"Azərbaycanın mövcud qanunvericiliyində də fərqli yanaşmalar tətbiq edilə bilər. Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsi işçinin yaşı ilə bağlı məhdudiyyətlər tətbiq etməyi yalnız işəgötürənin qərarına bağlayır. Bu isə o deməkdir ki, təqaüd yaşına çatmış müəllimlərin işdən azad edilməsi məcburi deyil və təhsil sisteminin maraqları nəzərə alınaraq onların fəaliyyəti davam etdirilə bilər. Təqaüd yaşında müəllimlərin işdə qalması xüsusi bir fərman və ya sərəncamla daha dəqiq tənzimlənə bilər. Məsələn, "Təqaüd yaşına çatmış müəllimlərin fəaliyyətinin davam etdirilməsi" haqqında dövlət proqramının qəbul edilməsi bu istiqamətdə effektiv addım ola bilər.

Lakin bu yanaşmanın bəzi mənfi tərəfləri də mövcuddur. Təqaüd yaşına çatmış müəllimlərin işdə qalması, yeni məzun olmuş müəllimlərin işə qəbulunu ləngidə bilər. Azərbaycan ali təhsil müəssisələrindən hər il təxminən 5-7 min müəllim ixtisaslı gənc məzun olur. Təqaüd yaşında olan müəllimlərin fəaliyyətini davam etdirməsi kadr bazasında rəqabəti artıra bilər, bu isə gənc müəllimlər üçün əlavə maneələr yarada bilər. Bundan başqa, bu, dövlətin təqaüd ödəmə yükünü artıraraq büdcəyə əlavə yük yarada bilər".

Mövcud yanaşmanın balanslı şəkildə tətbiqi üçün dünya təcrübəsindən bəhrələnmək mümkündür. Təqaüd yaşında müəllimlərin fəaliyyətini davam etdirməsi ilə bağlı şəffaf meyarlar müəyyən edilməlidir. Məsələn, Finlandiya təhsil sistemi bu mövzuda nümunəvi yanaşma təklif edir. Təqaüd yaşına çatmış müəllimlər yalnız yüksək peşəkar nəticələr nümayiş etdirdikləri və sağlamlıq vəziyyətlərinin işə uyğun olduğu halda işlərini davam etdirə bilirlər. Azərbaycanda da buna oxşar yanaşma tətbiq edilə bilər. Bu, müəllimlərin sertifikasiya sistemi ilə əlaqələndirilə bilər. Təqaüd yaşına çatmış müəllimlər müəyyən dövrlərdə bilik və bacarıqlarını yenidən nümayiş etdirməklə işlərini davam etdirmək üçün sertifikat ala bilərlər.

Məsələnin mənfi və müsbət tərəfləri geniş müzakirə edilməli, həm müəllimlərin hüquqları, həm də təhsil sisteminin tələbləri nəzərə alınmalıdır. Azərbaycanın təhsil strategiyasına uyğun olaraq, təqaüd yaşında müəllimlərin təcrübəsindən faydalanmaq həm iqtisadi, həm də sosial baxımdan səmərəli ola bilər. Gənc müəllimlər üçün iş yerlərinin təmin olunması və onların peşəkar inkişafı ilə təqaüd yaşında müəllimlərin bilik və təcrübəsinin balanslaşdırılması vacibdir. Bu yanaşma yalnız ümumi təhsilin keyfiyyətinə deyil, həm də təhsil sahəsində davamlı inkişafın təmin edilməsinə töhfə verəcəkdir".


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 1648   Tarix: 24 yanvar 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Bu sahədə fəaliyyət tam rəqəmsallaşdırılır

"Bir pəncərə" informasiya sistemi haqqında Əsasnamə" təsdiq edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bununla bağlı Prezident İlham Əliyev Fərman imzalayıb. Fərmana əsasən, sistemin fəaliyyətinin təmin edilməsi məqsədilə müvafiq məlumatların ilkin mənbəyini formalaşdıran dövlət orqanlar

16.11.2026 265
.

"Mahal MTK"da rüşvət və özbaşınalıq - Müştəriləri belə aldadırlar

Sumqayıt şəhərində fəaliyyət göstərən "Mahal MTK" tərəfindən tikilib sakinlərə təhvil verilməli olan mənzillərlə bağlı ciddi problemlər yaranıb. Tikinti şirkətinin qanunsuz tələbləri və vədlərinə əməl etməməsi vətəndaşların haqlı narazılığına səbəb olub. Məlumata görə, "Mahal MTK"

16.11.2026 252
.

Azərbaycanın xarici siyasətinin növbəti uğuru

Azərbaycan Respublikasının xarici siyasətində beynəlxalq tərəfdaşlıq əlaqələrinin genişləndirilməsi, qarşılıqlı etimada əsaslanan əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi və milli maraqların beynəlxalq müstəvidə ardıcıl şəkildə təmin olunması mühüm istiqamətlərdən birini təşkil edir. Bu baxımdan Azərbaycan Respublikas

16.11.2026 345
.

Güclü küləkdə paytaxtda 32 ağac sınıb - Fotolar

Noyabrın 15-i axşam saatlarından başlayaraq paytaxtda əsən güclü külək nəticəsində ümumilikdə 32 ağac sınıb, 36 ağacın isə budaqları qırılıb. xəbər verir ki, bu barədə Baki Şəhər İcra Hakimiyyətinin (BŞİH) Mətbuat xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, Bakıda ötən gündən etibarən müşahidə olunan gücl

16.11.2026 284
.

Bankda əmanəti olanların nəzərinə: Yeni ildən qaydalar dəyişir

"Gələn ildən etibarən Vergi Məcəlləsində bir sıra dəyişikliklər nəzərdə tutulub. Bu ilin son günü bir sıra güzəştlərin müddəti başa çatır". xəbər verir ki, bu barədə deputat Vüqar Bayramov sosial media hesabında paylaşım edib. O bildirib ki, Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlı

16.11.2026 192
.

Kişi arvadının istəyi ilə ikinci dəfə evləndi

ABŞ-da qadın ev işlərindən və uşaqlara qulluq etməkdən yorulduğu üçün ərinə ikinci dəfə evlənməyi təklif edib. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, ailəsini dolandırmaq üçün həftənin altı günü işləməyə məcbur olan kişi evdə həyat yoldaşına kifayət qədər kömək edə bilməyib. Qadın isə həm ev işlərinin

16.11.2026 280
.

Azərbaycan-Böyük Britaniya münasibətlərində yeni mərhələ

Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyinin möhkəmlənməsi, regional və qlobal proseslərə artan təsiri, milli maraqlara əsaslanan müstəqil xarici siyasət kursu ölkəmizin aparıcı dünya dövlətləri ilə əlaqələrinin yeni məzmun qazanmasına zəmin yaradır. Bu baxımdan Azərbaycan Respublikas

16.11.2026 317
.

Oğluna əsəbiləşən kişi arvadının başına telefon çırpdı

Bakıda arvadına əsəbiləşən kişi onun başına telefon çırpıb. xəbər verir ki, 45 yaşlı Əlizamin Əliyev (ad və soyad şərtidir) gecə saatlarında 22 yaşlı oğluna zəng etsə də, o, telefona cavab verməyib. Bundan sonra kişi həyat yoldaşı Gülnisənin (adı şərtidir) telefonundan oğluna zəng edib. Oğlu zəngi cavablandırdıqda

16.11.2026 288
.

Bab əl-Məndəb və Hörmüz eyni vaxtda risk altında: Azərbaycan tranzit marşrutları üçün bunun mənası nədir?

Körfəzdə gərginlik yenidən artıb. Noyabrın 13-də İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Bəhreyndəki ABŞ radarına hücum etdiyini açıqladı. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) iki dronun vurulduğunu bildirdi, itki və zərər olmadığını dedi və radar iddiasını təkzib etdi (Al Jazeera, Reuters). Hər iki tərəfin iddias

16.11.2026 193
.