Antarktidada dəniz buzunun rekord itkisi: Bunun nəticəsi nə ola bilər?
Antarktidada dəniz buzunun sürətlə əriməsi və fırtınaların artması son dövrün ən diqqətçəkən ekoloji hadisələrindən biridir. Alimlər bunu son əsrdə görünməmiş bir dəyişiklik kimi qiymətləndirirlər. Bu prosesin iqlimə ciddi təsir göstərə biləcəyi vurğulanır.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Nature" jurnalında dərc edilmiş Böyük Britaniyanın Milli Okeanoqrafiya Mərkəzinin yeni tədqiqatında məlumat verilib.
2023-cü ilin rekord dərəcədə az buz örtüyü
2023-cü ilin qışında Antarktidada dəniz buzunun səviyyəsi tarixi minimuma çatıb. Xüsusilə, Veddell, Bellinsqauzen və Ross dənizlərində buzun konsentrasiyası adi səviyyədən 80% aşağı olub. Bu dramatik dəyişikliklər Antarktida qitəsinin geniş iqlim sisteminə təsir göstərir.
Qış aylarında dəniz buzları nisbətən isti okean suyunun daha soyuq atmosferə istilik ötürməsini məhdudlaşdıraraq qoruyucu qalxan rolunu oynayır. Lakin buz təbəqəsi azaldıqca istilik sərbəst şəkildə atmosferə yayılır.
Alimlərin müşahidələrinə görə, bəzi bölgələrdə okeandan atmosferə buraxılan istilik miqdarı iki dəfə artıb. Bu istilik artımı isə fırtınaların yaranmasına səbəb olub. 2023-cü ildə itirilən buz örtüyü fırtınaların artmasına şərait yaradıb. Müqayisələr göstərir ki, 1990-2015-ci illərlə müqayisədə bəzi ərazilərdə fırtınaların sayı hər ay yeddi gün artıb.
Son illərin təhlükəli tendensiyaları
Alimlər qeyd edirlər ki, dəniz buzunun azalması fenomeni ötən onilliklərdə fərqli dinamika nümayiş etdirib. 1979-2014-cü illərdə Antarktidada dəniz buzunun miqdarı sabit artım nümayiş etdirib və 2014-cü ildə rekord maksimuma çatıb. Lakin 2016-cı ildən sonra sürətli əriyərək 2023-cü ildə misilsiz səviyyəyə enib və 2024-cü ildə də bu azalma davam edib.
ABŞ-ın Kolorado ştatındakı Milli Atmosfer Araşdırmaları Mərkəzindən Lora L. Landram və Elis K. Dyüvivye bildirirlər ki, bu dəyişikliklər sistemli iqlim dəyişikliyinin göstəricisidir: "Cənub Okeanında rejim dəyişikliyi ilə əlaqəli bu sistematik dəyişikliklərin gələcəkdə daha tez-tez baş verə biləcəyi ehtimal olunur".
Gələcək üçün xəbərdarlıq
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu tip iqlim dəyişiklikləri yaxın gələcəkdə daha ciddi fəsadlara gətirib çıxara bilər. Dəniz buzunun azalması qlobal hava sisteminə, okean dövriyyəsinə və biomüxtəlifliyə təsir göstərə bilər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 581 Tarix: 21 dekabr 2024
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Ursula fon der Leyenin Kiyev səfəri fonunda Avropa Birliyi Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar paketini müzakirə edir - POLİTOLOQDAN AÇIQLAMA
Avropa siyasi gündəmində bu gün mühüm hadisələrdən biri baş tutur. Ursula fon der Leyen rəhbərlik etdiyi Avropa Komissiyası adından rəsmi səfərlə Ukraynaya yollanır. Səfər Rusiyanın davam edən hərbi əməliyyatları fonunda Kiyevə siyasi və iqtisadi dəstəyin nümayişi kimi qiymətləndirilir. Eyni zamanda
12:24 240 "Aidiyyəti qurumlar, niyə bu tərbiyəsizliyin qarşısını almırsınız?"
"Televiziya böyük təbliğat maşınıdır. Təəssüf ki, bu gün bu maşının sükanı naşıların, təsadüfi adamların, efirin müqəddəsliyinin və təsir gücünün nə olduğunu anlamayanların, dəyərlərimizi pul qazanmaq üçün ayaq altına atanların, aparıcılıq sənətinə xələl gətirənlərin əllərindədir. Ədəbsiz, nalayiq
20:15 164 Palma yağının istifadəsi geniş yayılır - istehlakçılar narahatdır
Son illər qida sənayesində palma yağından istifadənin sürətlə artması cəmiyyətdə geniş müzakirələrə səbəb olub. Nisbətən ucuz başa gəlməsi və məhsulların saxlanma müddətini uzatması səbəbindən bir çox istehsalçı tərəfindən seçilən palma yağı artıq müxtəlif qida məhsullarında - şirniyyat, süd məhsulları
14:57 250 Zərdabda 5 günlük körpə öldü
Ötən gün Zərdabda 5 günlük körpə Qasımov Alparslan Nurlan oğlu vəfat edib. Bu barədə "Qafqazinfo"ya körpənin babası Tahir Qasımov məlumat verib. Onun iddiasına görə, körpənin ölümünə səbəb həkim səhlənkarlığıdır: "Uşaqda sarılıq əlamətləri var idi. Zərdab Rayon Mərkəzi Xəstəxanasına apardıq
15:24 317 Şou-biznesi bir-birinə vuran qalmaqala onlar da qoşuldu
Bir neçə gündür sənət adamlarının verilişlərə çıxarılan qonaqlara etirazı gündəmi zəbt edib. Müğənni Səidə Sultanın verilişlərə bayağı mahnı ifaçılarının çıxarılması, şəxsi həyatla bağlı qeyri-etik söhbətlərin edilməsini qınamasına bir neçə sənət adamı qoşulub. Axşam.az xəbər verir ki, ötən gün TikTok-d
20:30 171 Finlandiyalı siyasətçi Zelenskinin açıqlamasını "heyrətamiz" adlandırıb
Ukrayna Prezidenti Volodymyr Zelenskyy-nin Rusiya Prezidenti Vladimir Putin-in dünya müharibəsi başlatmaq niyyətində olması ilə bağlı açıqlamasına Finlandiyadan reaksiya gəlib. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, Finlandiya Azadlıq Alyansı partiyasının üzvü Armando Memu bu barədə "X" sosia
12:27 206 Varlanmaq ritualı - Uğurlu insanlar bu əşyanı yastıqlarının altına qoyurlar
Bəzi inanclara görə, elə dövrlər olur ki, insan işləsə də, qazanc əldə edə bilmir, pul sanki əldən süzülür. Qədim inanclarda bu hal boş tale kimi yozulur və onu bolluq enerjisi ilə doldurmaq üçün müxtəlif rituallar icra edilirdi. Çay qaşığı da xalq inanclarında bolluq rəmzi sayılırdı. Boş qaşıq aclıq
19:45 150 Qızılın qiyməti yenə qalxır
"Comex" birjasında (Nyu-York əmtəə birjasının bölməsi) aprel ayında təhvil veriləcək qızıl fyuçersinin qiyməti yanvarın 30-dan bəri ilk dəfə olaraq bir troya unsiyası üçün 5 150 dolları ötüb. Bizim.Media xəbər verir ki, bu, ticarət platformasının məlumatlarından aydın olur. Bakı vaxtı ilə saa
21:00 101 Peyvənd vurulan körpə şoka düşərək öldü - Yenilənib
Goranboyda peyvənd vurulan körpə ölüb. "Report"a istinadən xəbər verir ki, hadisə rayonun Yuxarı Ballıqaya kəndində baş verib. Belə ki, kənd sakini 2025-ci il təvəllüdlü körpəyə tibb məntəqəsində yoluxucu xəstəliklərə qarşı peyvənd vurulub. O, iynənin təsirindən şoka düşərək vəfat edib. Faktl
15:22 311 
