"QİÇS-ə yoluxan narkotik istifadəçiləri xəstəlikdən qurtula bilmirlər" - RƏY

"QİÇS-ə yoluxan narkotik istifadəçiləri xəstəlikdən qurtula bilmirlər" - RƏY"Qazanılmış immun çatışmazlığı sindromuna (QİÇS) yoluxma daha çox narkotik istifadəçiləri arasında rast gəlinir".

Bunu Səhiyyə Nazirliyi Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzinin direktoru Famil Məmmədov deyib.

Onun sözlərinə görə, xəstəlik özünü daha çox 25-49 yaş qrupunda göstərir.

Maraqlıdır, bu günə qədər neçə narkotik istifadəçisi bu xəstəliyə yoluxub? QİÇS-ə niyə 25-49 yaş kateqoriyasında daha çox rast gəlinir? Yoluxmamaq üçün nələrə diqqət edilməlidir?

Mövzu ilə bağlı Oxu.Az-a açıqlama verən infeksionist Mərdan Əliyevin sözlərinə görə, QİÇS, əsasən, cinsi əlaqə ilə ötürülür:

"QİÇS - xəstəliyin son mərhələsidir. Burada sağalma ehtimalı aşağı olur. Əsas məqsəd son mərhələyə gəlməmək üçün müalicə olunmaqdır. Xəstəliyin əsas yoluxma yolu cinsi əlaqədir. İkinci isə venadaxili iynələrdən istifadədir. Hepatitlər də bu yolla keçirlər. Həmçinin xəstəlik anadan dölə ötürülə bilər".

M.Əliyev qeyd edib ki, əvvəllər QİÇS-ə daha çox narkomanlar arasında rast gəlmək mümkün idi:

"İndi cinsi əlaqə ilə yoluxma daha çoxdur. Mərkəzdə doqquz mindən çox qeydiyyatda olan var. Hələ bu, qeydiyyatda olanların sayıdır. Onların yarıdan çoxu narkoman deyil. Bu onu göstərir ki, yoluxma tək narkotik istifadəçiləri arasında yox, cinsi əlaqə ilə mövcuddur. Daha çox kişilər arasında rast gəlinir. Qadınlar arasında da bu xəstəlikdən əziyyət çəkənlər var. 25-49 yaş kateqoriyası cinsi aktiv yaş dövrüdür. Ona görə həmin yaş kateqoriyası göstərilib".

Terapevt Sübhan Hacıyev yoluxmamaq üçün şəxsi gigiyenaya son dərəcə diqqət edilməsinin vacibliyindən danışıb:

"Narkotik aludəçilərinin əksəriyyəti ən primitiv şəxsi gigiyena qaydalarına belə, riayət etmədikləri üçün nəinki QİÇS, eləcə də digər infeksion (məsələn, hepatit B, C) xəstəliklərə asanlıqla yoluxa bilirlər.

Bu onunla izah olunur ki, bu tip insanlar vena daxilinə narkotik maddələr yeridən zaman eyni şprislərdən dəfələrlə istifadə edirlər. Nəticədə, bir QİÇS və ya digər yoluxucu infeksiya daşıyıcısı olan şəxsin qanıyla təmasda olmuş iynə sağlam insanın damarına girdikdə onu asanlıqla yoluxdurmuş olur".

Narkoloq Asif Kəngərli narkomaniyadan əziyyət çəkənlərin QİÇS-i ağır keçirdiklərini qeyd edib:

"Narkotik maddə qəbul edənlərdə immunitet xeyli azalır. İmmuniteti aşağı olan şəxslərin də xəstələnmə ehtimalı daha çoxdur. Ona görə də virusa daha tez yoluxurlar. Xəstəliyi də ağır keçirirlər. Məntiq bunu deyir. QİÇS sağalmaz xəstəlikdir. Narkotik istifadəçiləri yoluxduqda ölümlə qarşılaşırlar. Çünki müalicə oluna bilmirlər".

Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzinin direktor müavini Səbinə Babazadənin sözlərinə görə, QİÇS-ə yoluxanların 65-70 faizi inyeksion narkotik istifadəçiləridir:

"Ümumi olaraq 1987-ci ildən bu günə, 2022-ci ilin ilk 10 ayını da nəzərə alsaq, 8 500 nəfər Azərbaycan vətəndaşı insan immunçatışmazlığı virusuna (İİV) yoluxub və hazırda xəstəliklə yaşayır. Bir dövr var idi ki, daha çox yoluxma inyeksion narkotik istifadəçiləri tərəfindən müşahidə olunurdu. İndi isə yoluxma heteroseksual yolla gedir".

S.Babazadə qeyd edib ki, qadın hamiləlikdə QİÇS-ə yoluxubsa, vaxtında müalicə olunsa, dünyaya sağlam övlad gətirə bilər:

"25-49 yaş kateqoriyası insanın ən reproduktiv dövrüdür. Bu yaşda xanımlar yoluxan zaman təhlükə yaranır. Hamiləlik dövründə qadın virusu uşağa ötürə bilər. Xanımın xəstəliyini erkən dövrdə aşkarladıqda yoluxmanın qarşısını ala bilirik.

QİÇS-dən sağalmaq mümkün deyil. İİV-in qanda yuyulması, təmizlənməsi prosesi yoxdur. Müalicə edirik. O da insanın qanında virus yükünü azaldır. QİÇS mərhələsinə gec halda çatır. Düzgün, vaxtında dərman qəbul olunarsa, İİV yükü 0 dərəcəyədək enir. İnsanın səhhətində heç bir problem yaranmadan həyatına davam edir. Narkotik istifadəçiləri isə xəstəliyi daha ağır keçirirlər".

Səbinə Babazadə əlavə edib ki, narkotik istifadəçilərin vəziyyətinin sonradan ağırlaşma riski də çoxdur:

"Bizim əsas tələbimiz odur ki, dövlət hesabına verilmiş dərman düzgün qəbul olunsun. O zaman ağırlaşma olmur. Dərman qəbul etməyən inyeksiyon narkotik istifadəçilərində ağırlaşma riski çoxdur.

Hər bir insan özünü qoruya bilər. İİV infeksiyası haqqında məlumatı olan adam bir gözəllik salonuna gedirsə, istifadə edilən alətin sterilliyinə əmin olmalıdır. Yəni bunu tələb etmək hüququ var. Tibbi, kosmetoloji alətlər steril olmalıdır. Xəstəlik hava-damcı yolu ilə keçmir. Məişət zəminində də keçmir. QİÇS xəstələrinin görünüşü sağlam insandan seçilmir. Sadəcə, onların qanında virus var".

İnfeksionist Nicat Əzimli isə əlavə edib ki, qanla təmasın mümkün olduğu mikro və ya makrotravmatik tibbi prosedurlara da diqqət yetirilməlidir:

"Bu xəstəliyin insandan insana ötürülməsi cinsi mayelər və qan vasitəsilə baş verir. Xüsusilə çox sayda cinsi partnyoru olan şəxslər qorunmadan vaginal və ya anal cinsi əlaqədə olduqlarında onlar üçün real təhlükə yaranır.

Əlavə olaraq qanla təmasın mümkün olduğu mikro və ya makrotravmatik tibbi prosedurlarda sanitariya qaydalarına riayət olunmaması halında (stomatoloji, cərrahi, inyeksion və s.), kosmetoloji prosedurlar zamanı (manikür, pedikür alətləri və s.) və narkotik maddələrin başqa şəxsin istifadə etdiyi şprislərlə damara inyeksiyası ilə də insan yoluxa bilər. Bəzi hallarda isə xəstə şəxsdə istifadə olunmuş iynənin təsadüfən digər insanın dərisinə batması ilə yoluxmalar qeydə alınır".

Respublika Narkoloji Mərkəzinin həkim-narkoloqu Zamin Əliyev inyeksiya yolu ilə narkotik maddə qəbul edən şəxslərin daha çox bu virusa yoluxduqlarını söyləyib:

"Abstinent vəziyyətində (bir dərmana ya da maddəyə olan fizioloji adaptasiya - red.) olan şəxs inyeksiya yoluyla narkotik maddə qəbul edirsə, o bu halda yeni şpris axtarmır və adətən, təkrarən eyni şprisdən, hətta digər şəxsin şprisindən istifadə edir. Bununla yanaşı, bir qabda hazırlanmış narkotik maddəni bir neçə şəxs təkrar istifadə olunmuş şpris vasitəsi ilə bölüşərsə, bu halda İİV-ə yoluxmaq təhlükəsi ilə üzləşir. Bu baxımdan QİÇS-ə narkotik maddə qəbulediciləri daha çox yoluxurlar".(oxu.az)


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 1277   Tarix: 10 dekabr 2022  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Səhər yeməyi üçün ən pis vaxt - Diyetoloqların cavabı

Səhər yeməyini günortadan sonraya saxlamaq sağlamlıq üçün arzuolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər. Diyetoloqların fikrincə, günün ilk qida qəbulu üçün ən uyğun vaxt oyandıqdan sonrakı 1-2 saatdır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "EatingWell" nəşri diyetoloqların tövsiyələrinə istinadə

10.11.2026 472
.

Görmə itkisinə aparan xəstəliklər hansılardır? - Video

"Baku Med" verilişinin budəfəki buraxılışında göz xəstəlikləri və onların müalicəsi müzakirə olunub. Ən çox rast gəlinən göz xəstəlikləri hansılardır?. Katarakt əməliyyatı hansı hallarda zərurətə çevrilir və müalicədən sonra bu xəstəliyin təkrarlanma riski varmı?. Gənc yaşda katarakt aşkarlanarsa

15.11.2026 310
.

Üzü yumaq üçün ən yaxşı vaxt - Dermatoloqdan tövsiyə

Üz dərisinə qulluq zamanı yalnız istifadə olunan vasitələr deyil, onların tətbiq edildiyi vaxt da əhəmiyyət daşıyır. Dermatoloq Con Kibbi üzün yuyulması üçün səhər və axşam saatlarının əksər insanlar üçün uyğun olduğunu bildirib. Qaynarinfo xəbər verir ki, Kolorado Universitetinin Tibb Məktəbinin dermatologiy

27.10.2026 1054
.

Qrip, soyuqdəymə, yoxsa COVID-19? - ÜST yeni variantın əlamətlərini açıqladı

Koronavirusun yeni PJ.2.1 variantının simptomları adi soyuqdəymə və ya qripin əlamətlərinə bənzəyə bilər. "RİA Novosti"yə istinadən xəbər verir ki, bu barədə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) məlumat yayıb. "COVID-19, qrip və digər respirator infeksiyaların simptomları üst-üstə düşə bilər"

08.11.2026 668
.

Sosial şəbəkələrdən uzun müddət istifadə depressiyaya səbəb ola bilər

Sosial şəbəkələrdə gündəlik keçirilən vaxt böyüklər arasında depressiya barədə məlumat verilməsi ilə əlaqəli əsas amillərdən biri kimi müəyyən edilib. Bu əlaqə ABŞ-da 11 il ərzində aparılan sorğularda müşahidə olunub. Qaynarinfo xəbər verir ki, araşdırma Şimal-Qərb Universiteti və Sinsinnati Universitetini

02.11.2026 876
.

Qışda dəriyə qulluq zamanı edilən əsas səhvlər

İstilik mövsümündə mənzillərdə havanın quruması dərinin daha sürətlə nəm itirməsinə səbəb olur. Bu dövrdə isti su ilə yuyunmaq, skrablardan həddindən artıq istifadə etmək və dərini tez-tez təmizləmək isə qoruyucu baryeri zəiflədərək quruluğu daha da artıra bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barəd

28.10.2026 1040
.

Fizioterapiya, reabilitasiya nə vaxt təhlükəlidir? - Video

"Baku Med" verilişinin budəfəki buraxılışında fəqərələrarası disk yırtığı, artroz və üz sinirinin iflici mövzuları müzakirə olunub. Fəqərələrarası disk yırtığı hansı hallarda əməliyyat tələb edir?. Disk yırtığı ağrısız inkişaf edə bilərmi?. Artrozun müalicəsində fizioterapiyanın rolu nədir?

07.11.2026 524
.

İnfarkt və insult riskinin ən yüksək olduğu saatlar

Günün müəyyən saatlarında infarkt və insult keçirmə ehtimalı daha yüksək olur. Xüsusilə səhər saat 06:00-dan 09:00-dək ürək-damar ağırlaşmaları riski kəskin artır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə Harvard Tibb Məktəbinin həkim-qastroenteroloqu Trişa Paşriça "The Washington Post" nəşrin

12.11.2026 506
.

Həkimlər niyə çaya şəkər əlavə etməməyi məsləhət görürlər?

Çaya əlavə edilən şəkər gün ərzində qəbul etdiyimiz kalori miqdarını artırır. Xüsusilə bir neçə fincan şirin çay içənlər fərqinə varmadan xeyli şəkər qəbul edə bilərlər. Ölkə.az yerli mətbuata istinadən xəbər verir ki, şəkərli içkilərin həddindən artıq istifadəsi artıq çəki və diş çürüməsi riskini artırır

20.10.2026 1079
.