Azərbaycan və Vyetnam arasında mədəni əlaqələr: Tarixi dostluqdan yeni əməkdaşlıq mərhələsinə
Azərbaycan və Vyetnam arasında münasibətlər yalnız siyasi və iqtisadi əməkdaşlıqla məhdudlaşmır. İki ölkəni birləşdirən mühüm istiqamətlərdən biri də mədəniyyət, incəsənət, təhsil və xalqlararası əlaqələrdir. Coğrafi baxımdan bir-birindən uzaqda yerləşən Azərbaycan və Vyetnam xalqları arasında uzun illərə söykənən dostluq münasibətləri mövcuddur. Bu əlaqələr zaman keçdikcə daha da möhkəmlənərək mədəni əməkdaşlığın inkişafı üçün geniş imkanlar yaradıb.
Azərbaycan və Vyetnam arasında diplomatik münasibətlər 23 sentyabr 1992-ci ildə qurulsa da, xalqlarımız arasındakı dostluğun tarixi daha qədimdir. Bu münasibətlərin formalaşmasında Vyetnamın tarixi lideri Ho Şi Minin 1959-cu ildə Azərbaycana səfəri və Heydər Əliyevin 1983-cü ildə Vyetnama səfəri mühüm rol oynayıb. Həmin səfərlər iki xalq arasında qarşılıqlı hörmət və dostluq ənənələrinin möhkəmlənməsinə töhfə verən tarixi hadisələr kimi qiymətləndirilir.
Azərbaycan və Vyetnamın mədəni əlaqələrində musiqi, kino, ədəbiyyat, rəssamlıq və milli adət-ənənələr xüsusi yer tutur. Hər iki ölkə zəngin tarixi-mədəni irsə malikdir. Azərbaycan muğamı, xalçaçılıq sənəti, milli musiqisi və memarlıq nümunələri ilə seçildiyi halda, Vyetnam ənənəvi musiqisi, rəqs sənəti, xalq yaradıcılığı və qədim mədəni irsi ilə tanınır.
İki ölkənin mədəniyyətləri arasında oxşar cəhətlərin öyrənilməsi və təbliği də əməkdaşlığın mühüm istiqamətlərindəndir. Bu məqsədlə müxtəlif illərdə Azərbaycan və Vyetnam mədəniyyətlərinin paralellərinə həsr olunmuş konfranslar keçirilib. Xüsusilə 2016 və 2017-ci illərdə Hanoyda təşkil edilən tədbirlərdə hər iki xalqın musiqisi, rəqsləri, təsviri sənəti və milli ənənələri müzakirə olunub, mədəni əlaqələrin genişləndirilməsi ilə bağlı fikir mübadiləsi aparılıb.
Azərbaycan-Vyetnam mədəni əlaqələrinin diqqətçəkən istiqamətlərindən biri kino sahəsidir. Bu sahədə azərbaycanlı kinorejissor Əjdər İbrahimovun fəaliyyəti xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Əjdər İbrahimov 1959-1962-ci illərdə Vyetnamda yaşayıb və çalışıb. O, ölkənin milli kino məktəbinin formalaşmasına töhfə verib, yerli rejissor və aktyorların hazırlanmasında iştirak edib. Onun Vyetnamla bağlı fəaliyyəti iki ölkənin kino tarixində mühüm mədəni körpü yaradıb.
Əjdər İbrahimovun Vyetnamla bağlı xatirələrini əks etdirən "Vyetnamda gördüklərim" kitabı da bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Əsərin vyetnam dilinə tərcümə edilməsi və Hanoyda təqdimatının keçirilməsi Azərbaycan mədəni irsinin Vyetnamda tanıdılması istiqamətində mühüm addım olub.
Azərbaycan musiqisinin görkəmli nümayəndəsi Qara Qarayevin də Vyetnam mövzusuna müraciət etməsi diqqətəlayiqdir. Bəstəkar 1955-ci ildə sovet-vyetnam sənədli filmi üçün "Vyetnam süitası" əsərini yazıb. Bu fakt Azərbaycan bəstəkarlarının yaradıcılığında Vyetnam mövzusunun ötən əsrin ortalarından yer aldığını göstərir.
Son illərdə Azərbaycan və Vyetnam arasında mədəni tədbirlərin təşkili daha da intensivləşib. Bu istiqamətdə "Vyetnam günləri" festivalları xüsusi yer tutur. Belə tədbirlər çərçivəsində Azərbaycan ictimaiyyəti Vyetnamın milli musiqisi, rəqsləri, mətbəxi, incəsənəti və turizm imkanları ilə tanış olmaq imkanı əldə edir.
2026-cı ildə "Vyetnam günləri" festivalının Bakıda və Qəbələdə keçirilməsi mədəni əməkdaşlığın yeni mərhələsi kimi diqqət çəkib. Tədbirlərin iki şəhəri əhatə etməsi Vyetnam mədəniyyətinin daha geniş auditoriyaya təqdim olunmasına şərait yaradıb.
Azərbaycan tərəfi də Vyetnamda keçirilən beynəlxalq mədəni tədbirlərdə fəal iştirak edir. Buna misal olaraq, 2024-cü il noyabrın 29-dan dekabrın 1-dək Hanoyda təşkil olunan Kulinariya Mədəniyyəti Festivalını göstərmək olar. Azərbaycanın Vyetnamdakı səfirliyinin iştirak etdiyi tədbirdə milli mətbəximizin nümunələri, o cümlədən dolma, kabab, Qarabağ kətəsi və dovğa təqdim edilib. Azərbaycan pavilyonunda ölkəmizin tarixi abidələri, mədəni irsi və turizm potensialı haqqında məlumatlar da nümayiş etdirilib.
Bu cür təqdimatlar milli mətbəxin yalnız qastronomik dəyərini deyil, həm də xalqın tarixini, həyat tərzini və mədəni kimliyini tanıtmaq baxımından əhəmiyyətlidir.
2025-ci il mayın 7-8-də Vyetnam Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Baş katibi To Lamın Azərbaycana dövlət səfəri zamanı iki ölkə arasında münasibətlərin strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldilməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edib. Strateji tərəfdaşlığın yaradılmasına dair Birgə Bəyanatda mədəniyyət və tarix sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi, qarşılıqlı Mədəniyyət günlərinin təşkili, incəsənət nümayəndə heyətlərinin mübadiləsi və turizm əlaqələrinin inkişafı əsas istiqamətlər sırasında yer alıb.
Bu yanaşma mədəni əməkdaşlığın ayrı-ayrı tədbirlərlə məhdudlaşmaması, daha sistemli və davamlı xarakter alması baxımından vacibdir. Eyni zamanda, təhsil sahəsində əlaqələrin genişləndirilməsi, tələbə və mütəxəssis mübadiləsi, elmi və yaradıcı dairələr arasında təmasların artırılması üçün də yeni imkanlar yaradır.
2025-ci ilin iyulunda Hanoyda keçirilən Azərbaycan-Vyetnam Hökumətlərarası Komissiyasının üçüncü iclasında da humanitar əməkdaşlığın genişləndirilməsi məsələləri müzakirə olunub. Tərəflər 2025-2027-ci illəri əhatə edən Fəaliyyət Planını imzalayıblar.
Azərbaycan və Vyetnam arasında mədəni əlaqələrin inkişafı yalnız iki ölkənin diplomatik münasibətlərinin möhkəmlənməsinə deyil, həm də xalqların bir-birini daha yaxından tanımasına xidmət edir. Musiqi, kino, ədəbiyyat, milli mətbəx və turizm sahələrində həyata keçirilən təşəbbüslər bu dostluğun real təzahürləridir.
Bu əməkdaşlığın gələcək perspektivləri kifayət qədər genişdir. Birgə film layihələrinin hazırlanması, ədəbi əsərlərin qarşılıqlı tərcüməsi, sərgilərin və konsert proqramlarının təşkili, gənc sənətçilərin mübadiləsi mədəni münasibətlərin daha da inkişafına töhfə verə bilər.
Nəticə etibarilə, Azərbaycan və Vyetnam arasında mədəni əlaqələr uzun illər ərzində formalaşmış dostluq ənənələrinə əsaslanır. 2025-ci ildə strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksələn münasibətlər isə bu əlaqələrin daha geniş miqyasda inkişafı üçün yeni perspektivlər açıb. Qarşılıqlı mədəniyyət təqdimatları və xalqlararası təmaslar iki ölkə arasında dostluğun möhkəmlənməsinə, ortaq humanitar dəyərlərin təbliğinə və gələcək nəsillər arasında qarşılıqlı anlaşmanın güclənməsinə xidmət edir.
Nuray Nəzərova
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş










