Van pişiklərinin gözləri niyə fərqli rənglərdə olur?

Van pişiklərinin gözləri niyə fərqli rənglərdə olur?Türkiyənin dünyada tanınan təbii gözəlliklərindən biri olan Van pişikləri qar kimi ağ, ipək kimi yumşaq tükləri və fərqli rəngli gözləri ilə diqqət çəkir. Bu pişiklərin bir gözü mavi, digər gözü isə kəhrəba rəngində ola bilər. Onların qeyri-adi görünüşünün arxasında isə genetik xüsusiyyətlər dayanır. Bunu BiG.AZ Türkiyə mediasına istinadən bildirib.

Elmdə heteroxromiya adlandırılan bu hal gözlərdə piqmentlərin fərqli şəkildə paylanması nəticəsində yaranır. Bəs Van pişiklərinin gözləri niyə iki fərqli rəngdə olur? Bütün Van pişikləri belə doğulurmu? Bu xüsusiyyət görmə və ya eşitmə problemlərinə səbəb olurmu?

Elmi araşdırmaların ortaya qoyduğu maraqlı faktlara nəzər salaq.

Şərqi Anadolunun ən diqqətçəkən heyvanlarından biri olan Van pişiyi Türkiyənin beynəlxalq səviyyədə tanınan yerli pişik cinsləri sırasındadır.

Xüsusilə ağ tükləri, tüklü quyruğu və diqqətçəkən göz rəngləri ilə tanınan bu pişiklər Van şəhərinin mədəni və təbii simvollarından biri hesab olunur.

Lakin Van pişiklərini digər pişiklərdən fərqləndirən ən maraqlı xüsusiyyətlərdən biri bəzi fərdlərdə bir gözün mavi, digərinin isə kəhrəba rəngində olmasıdır.

İlk baxışda olduqca qeyri-adi görünən bu xüsusiyyətin elmi izahı var.

Van pişiklərinin gözləri niyə iki fərqli rəngdə olur?

Van pişiklərində müşahidə olunan fərqli göz rəngi elmi dildə heterochromia iridum, yəni heteroxromiya adlanır.

Bu, gözün iris adlanan rəngli hissələrinin bir-birindən fərqli rənglərə malik olması deməkdir.

Göz rənginin formalaşmasında melanin adlı piqment mühüm rol oynayır.

İrisdəki piqmentin quruluşu, miqdarı və toxumalarda paylanması gözün mavi və ya kəhrəba çalarlarında görünməsinə təsir göstərir.

Van pişiklərində gözlərin fərqli rənglərdə olması da piqmentasiyanın inkişafına təsir edən irsi xüsusiyyətlərlə əlaqəlidir.

Lakin bu xüsusiyyəti yalnız bir genlə izah etmək mümkün deyil. Van pişiklərinin göz rənginə təsir edən genetik mexanizmlər elmi araşdırmaların mövzusu olmaqda davam edir.
Hər Van pişiyinin bir gözü mavi, digəri sarı olurmu?

Van pişikləri haqqında ən geniş yayılmış yanlış fikirlərdən biri onların hamısının fərqli rəngli gözlərə sahib olmasıdır.

Halbuki Van Yüzüncü İl Universitetinin yaydığı məlumatlara görə, Van pişiklərində üç fərqli göz rəngi qrupu mövcuddur:

Hər iki gözü mavi olanlar.

Hər iki gözü kəhrəba rəngində olanlar.

Bir gözü mavi, digər gözü kəhrəba rəngində olanlar.

Deməli, hər iki gözü eyni rəngdə olan pişik də Van pişiyi ola bilər.

Fərqli göz rəngləri bu cinsin ən çox tanınan xüsusiyyətlərindən biri olsa da, onun yeganə müəyyənedici əlaməti deyil.

Van pişiklərinin balalarının gözləri hansı rəngdə olur?

Van pişiklərinin gözləri doğulduqdan dərhal sonra yetkin pişiklərdəki görünüşə sahib olmaya bilər.

Yeni doğulmuş balaların gözləri əvvəlcə bozumtul və ya mavimsi çalarlarda görünə bilər.

Balalar böyüdükcə gözlərdəki piqment quruluşu da dəyişir və yetkinlik dövründəki rəng getdikcə daha aydın görünür.

Bu səbəbdən çox kiçik pişik balasının gələcəkdə hansı göz rənginə sahib olacağını yalnız ilk günlərdəki görünüşünə əsasən dəqiq müəyyənləşdirmək mümkün deyil.

Fərqli göz rəngləri görmə pozğunluğuna səbəb olurmu?

Pişiyin gözlərinin fərqli rənglərdə olması öz-özlüyündə görmə pozğunluğunun göstəricisi deyil.

Anadangəlmə heteroxromiya, başqa bir göz xəstəliyi ilə müşayiət olunmadıqda, normal görmə ilə birlikdə mövcud ola bilər.

Lakin göz rəngində sonradan qəfil dəyişiklik, qızartı, bulanıqlıq və ya görmə davranışlarında fərqlilik müşahidə edilərsə, baytar həkiminə müraciət etmək lazımdır.

Van pişiklərinin göz rəngləri ilə bağlı araşdırmalar bu xüsusiyyətin genetik və bioloji əsaslarını öyrənmək məqsədilə davam etdirilir.

Mavi gözlü Van pişikləri kar olurmu?

Van pişikləri haqqında ən çox maraq doğuran məsələlərdən biri də göz rəngi ilə eşitmə itkisi arasındakı əlaqədir.

Ağ tüklü pişiklərdə bəzi genetik piqmentasiya xüsusiyyətləri anadangəlmə eşitmə itkisi ilə əlaqəli ola bilər.

Lakin hər mavi gözlü və ya iki fərqli göz rənginə sahib pişiyin kar olduğunu düşünmək düzgün deyil.

Van pişiklərində eşitmə qabiliyyəti ilə göz rəngi arasındakı əlaqəni araşdıran elmi tədqiqatlar da mövcuddur.

Pişiyin eşitmə qabiliyyətini yalnız gözlərinə baxaraq dəqiq müəyyən etmək mümkün deyil. Şübhəli hallarda baytar həkim tərəfindən xüsusi eşitmə testləri aparıla bilər.

Van pişikləri suyu niyə sevir?

Van pişiklərini maraqlı edən digər xüsusiyyətlərdən biri də suya olan münasibətləridir.

Bu pişiklər suya maraq göstərmələri və onunla oynamağı sevmələri ilə tanınırlar.

Bəzi Van pişiklərinin üzə bildiyi və könüllü şəkildə suya girdiyi müşahidə olunur.

Lakin bu davranış bütün Van pişiklərində eyni səviyyədə özünü göstərmir. Pişiklərin suya münasibəti onların fərdi xarakterindən və təcrübələrindən asılı olaraq dəyişə bilər.

Van pişiklərinin suya olan marağı onların beynəlxalq səviyyədə tanınmasına töhfə verən xüsusiyyətlərdən biridir.

Van pişikləri necə qorunur?

Van pişiklərinin özünəməxsus xüsusiyyətlərini qorumaq məqsədilə Van Yüzüncü İl Universitetində elmi araşdırmalar aparılır.

1992-ci ildə yaradılan Van Pişiyi Araşdırma Mərkəzi bu yerli cinsin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi istiqamətində fəaliyyət göstərir.

Mərkəzdə Van pişiklərinin genetik xüsusiyyətləri, çoxalma prosesləri, sağlamlıq vəziyyəti və yetişdirilməsi ilə bağlı tədqiqatlar həyata keçirilir.

Van Yüzüncü İl Universitetinin ərazisində yerləşən "Pişik Villası" da bu fəaliyyətlər çərçivəsində Van pişiklərinə qulluq edilən və onların tanıdıldığı məkanlardan biridir.

Alimlər Van pişiklərinin genetikasını araşdırırlar

Van pişiklərinin göz rəngini formalaşdıran genetik xüsusiyyətlər akademik araşdırmaların da mövzusudur.

2022-ci ildə dərc olunan bir tədqiqatda Van pişiklərində KIT geni ilə əlaqəli bəzi genetik variasiyalar araşdırılıb.

Tədqiqat zamanı yoxlanılan variasiyalarla göz rəngi arasında statistik baxımdan əhəmiyyətli əlaqə müəyyən edilməyib.

Bu nəticə Van pişiklərinin göz rənginin genetik əsaslarını anlamaq üçün başqa genetik mexanizmlərin də araşdırılmasının vacibliyini ortaya qoyub.

Sonrakı tədqiqatlarda da piqmentasiya ilə əlaqəli genlərin göz rənginə mümkün təsirləri qiymətləndirilib.

Van pişiklərinin gözlərindəki sirr təbiətin genetik müxtəlifliyində gizlidir

Van pişiklərinin iki fərqli göz rənginə sahib olması təsadüfi rəng dəyişməsindən daha çox, piqmentasiyanın inkişafı ilə əlaqəli irsi xüsusiyyətlərin nəticəsi hesab olunur.

Bu xüsusiyyət hər Van pişiyində müşahidə edilməsə də, onların ən diqqətçəkən görünüş xüsusiyyətlərindən biridir.

Ağ tükləri, hərəkətli xarakterləri və fərqli göz rəngləri ilə tanınan Van pişikləri Türkiyənin qorunmalı olan yerli heyvan cinsləri arasında yer alır.

Onların gözlərindəki mavi və kəhrəba rənglərinin arxasında təbiətin genetik müxtəlifliyini nümayiş etdirən olduqca maraqlı bioloji proses dayanır.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 337   Tarix: 19 noyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Mətbəxlərdə mərmər dövrü bitdi: Yeni sistem gəldi

İllərdir lüksün simvolu olan mərmər mətbəx dəzgahları cızılma, ləkə və qulluq problemlərinə qarşı daha davamlı olan farfor, sinterlənmiş daş və kvars kimi yeni nəsil alternativlərlə əvəz olunur. xəbər verir ki, təbii damarlı və şık görünüşə malik mərmər məsaməli quruluşu səbəbindən limon, qəhvə və ya

14.11.2026 622
.

Kartof qaynadarkən 1 stəkan əlavə edin - dağılmır, qabığı öz-özünə soyulur

Mətbəxdə kartof qaynadarkən dağılmasının və ya isti qabığını soyarkən barmaqlarınızı yandırmağın qarşısını alan sadə bir üsul mövcuddur. Qaynama suyuna əlavə edilən 1 stəkan sirkə kartofun dağılmasının qarşısını alır və qabığının tək toxunuşla soyulmasını təmin edir. xəbər verir ki, kartofun tərkibindək

15.11.2026 615
.

Pomidoru soyuducuda saxlamayın

Təzə pomidorları soyuducuda saxlamaq onların dadına, ətrinə və quruluşuna mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, pomidorları otaq temperaturunda saxlamaq daha məqsədəuyğundur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, meyvə, tərəvəz və göyərtiləri aldıqdan dərhal sonra soyuducuya yerləşdirmə

14.11.2026 449
.

Xurma niyə ağızda büzüşmə yaradır və nə qədər şəkərlidir?

Payızın gəlişi ilə xurma mövsümü də başlayır. Bu dadlı meyvə haqqında cəmiyyətdə müxtəlif yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bəziləri xurmanın həddindən artıq şəkərli və kalorili olduğunu düşünür, digərləri isə onun ağızda yaratdığı büzüşmə hissindən narahat olur. Bəs əslində xurma nə qədər faydalıdır v

15.11.2026 401
.

Hər gün qəhvə içmək üçün daha bir səbəb

Kopenhagen Universitetində aparılan son elmi araşdırma müntəzəm qəhvə istehlakının həzm sisteminə birbaşa təsir göstərdiyini ortaya qoyub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "Gut Microbiology" jurnalında dərc edilən tədqiqata görə, qəhvə içmək bağırsaq hərəkətləri, yoğun bağırsaq sancılar

18.11.2026 529
.

Qadınlar kişilərdən daha çox üşüyür - SƏBƏB

Alimlər qadınların soyuğu kişilərdən daha tez hiss etməsinin və daha isti mühitə üstünlük verməsinin mümkün bioloji səbəbini araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələrinə görə, temperaturun qavranılmasına testosteron və dərinin sinir uclarında yerləşən xüsusi zülal reseptorları təsir göstərə bilər. xarici mediay

15.11.2026 408
.

Yorğunluq və baş ağrılarının əsl səbəbi...

Gün ərzində kifayət qədər su qəbul etmədikdə yaranan baş ağrıları, xroniki yorğunluq, diqqət dağınıqlığı və daimi halsızlıq orqanizmin "gizli susuzluq" siqnallarıdır. "Qafqazinfo"nun xəbərinə görə, tibb mütəxəssisləri bildirirlər ki, yalnız boğaz quruyanda su içməyi xatırlamaq hüceyrələri

19.11.2026 531
.

Arılar 35 dərəcə şaxtada belə sağ qalırlar

Arılar qışda 35 dərəcə şaxtaya baxmayaraq sağ qala bilirlər. Bunun üçün onlar bədənlərində istilik yaradan xüsusi üsuldan istifadə edirlər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, yay aylarında hər yerdə rast gəldiyimiz arılar və eşşəkarıları havalar soyuyan kimi sanki birdən-birə yoxa çıxırlar. Laki

15.11.2026 401
.

Romantik şəxsiyyət TESTİ: Bir çiçək ideal ikinci yarınızı aşkarlayacaq

Sevgi tərzinizi kəşf etmək üçün səkkiz çiçəkdən birini seçin. Hər kəsin öz ideal partnyoru var. Bəziləri səxavətli jestlər və gözəl görüş gözləyir, bəziləri isə dinc ev mühitinə üstünlük verir. bildirir ki, bu təəccüblü dərəcədə dəqiq romantika testi, münasibətdən nə istədiyinizi və çiçək seçimləriniz

15.11.2026 410
.