250 milyon ildən sonra Yer fərqli görünəcək - Alimlər dörd ssenari irəli sürür

250 milyon ildən sonra Yer fərqli görünəcək - Alimlər dörd ssenari irəli sürürTəxminən 250 milyon il sonra Yer kürəsinin indiki xəritəsi tamamilə dəyişə bilər. Qitələrin hərəkəti nəticəsində Atlantik okeanı yox ola, bütün materiklər isə yenidən birləşərək nəhəng superqitə yarada bilər.
BiG.AZ xəbər verir ki, bu barədə "Ilmessaggero" nəşri geoloqların araşdırmalarına istinadən məlumat yayıb.

Alimlərin xatırlatdığına görə, təxminən 200 milyon il əvvəl Yer üzündəki bütün müasir qitələr vahid Pangea superqitəsinin tərkibində olub. Sonradan tektonik plitələrin hərəkəti nəticəsində bu nəhəng quru sahəsi parçalanıb və indiki materiklər formalaşıb.

Lakin geoloji proseslər bu gün də davam edir. Almaniyanın Geofizika Elmləri üzrə Tədqiqat Mərkəzinin geoloqu Hanna Devis hesab edir ki, təxminən 250 milyon ildən sonra qitələr yenidən birləşərək yeni superqitə yarada bilər. Ohayo Universitetinin geologiya professoru Demien Nens də belə bir prosesin baş verməsini demək olar ki, qaçılmaz sayır. Bununla belə, yeni quru sahəsinin dəqiq yerləşməsi hələ məlum deyil.

Yeni superqitənin yaranması ilə bağlı dörd ssenari

Tədqiqatçılar gələcəkdə Yer kürəsinin coğrafi görünüşünün necə dəyişə biləcəyinə dair dörd əsas variant irəli sürüblər:

- Aurika: Sakit və Atlantik okeanları tədricən yox olacaq, materiklər ekvator ətrafında birləşəcək.

- Amasiya: Demək olar ki, bütün qitələr Şimal qütbü ətrafında toplanacaq. Antarktida isə digər materiklərdən ayrı qalacaq.

- Novopangea: Atlantik okeanı genişlənməkdə davam edəcək, Sakit okean isə tədricən kiçilərək yox olacaq. Nəticədə materiklər planetin əks tərəfində birləşəcək.

- Pangea Ultima: Atlantik okeanı yox olacaq və qitələr onun hövzəsi ətrafında birləşərək qədim Pangeanı xatırladan nəhəng quru sahəsi yaradacaq.

Yeni superqitədə iqlim necə olacaq?

Materiklərin birləşməsi yalnız planetin coğrafiyasını deyil, iqlimini də ciddi şəkildə dəyişə bilər. Xüsusilə Pangea Ultima ssenarisində yeni superqitənin daxili ərazilərində həddindən artıq isti və quraq şəraitin yaranacağı ehtimal olunur.

Kompüter modelləşdirməsinə görə, okeanlardan uzaqda yerləşən ərazilərə rütubətli hava kütlələrinin çatması çətinləşəcək. Bunun nəticəsində qitənin mərkəzi hissələrində səhralaşma və yüksək temperatur müşahidə oluna bilər. Güclü vulkanik fəaliyyət də iqlimə əlavə təsir göstərə bilər.

Professor Demien Nens qeyd edir ki, superqitələrin daxili əraziləri yaşayış üçün kifayət qədər sərt şəraitə malik olur. Bununla belə, qədim Pangeanın iqlim xüsusiyyətləri dinozavrların və məməlilərin təkamülünə müəyyən təsir göstərmiş ola bilər.

Materiklər niyə hərəkət edir?

Qitələrin yerdəyişməsi Yer qabığını təşkil edən tektonik plitələrin hərəkəti ilə bağlıdır. Bu plitələr planetin mantiyası üzərində hərəkət edir. Yerin daxili istiliyi mantiyada maddələrin dövranını təmin edir və nəticədə tektonik plitələr tədricən yerini dəyişir.

Geoloq Hanna Devisin qiymətləndirməsinə görə, Yer öz tarixi ərzində artıq 4-5 superqitənin yaranması və parçalanması dövrünü yaşayıb. Ümumilikdə belə dövrlərin sayının yeddiyə çata biləcəyi ehtimal edilir.

Beləliklə, indiki materiklərin və okeanların sərhədləri planetin gələcək geoloji tarixində tamamilə fərqli mənzərə ilə əvəz oluna bilər.(Qaynarinfo)


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 78   Tarix: 18 noyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Estetik əməliyyata 100 min dollar xərclədi - FOTOLAR

Sosial media fenomeni Eylül Öztürk estetik əməliyyat etdirmək üçün Amerikadan Türkiyəyə gəlib. 6 saatlıq əməliyyat üçün 100 min dollar ödəyib. Bunu Türkiyə mediasına istinadən bildirib. Öztürk əməliyyatdan sonra çəkilmiş fotolarını yayımlayıb. Fotolarda fenomenin alnındakı sarğılar və üzündəki əməliyya

12.11.2026 653
.

Bu qış dəbdə olacaq ayaqqabılar - Stilistdən əsas trendlər

2026-2027-ci ilin qış mövsümündə hündür çəkmələr, 70-ci illərin üslubunu xatırladan zamşa modellər və müxtəlif tokalı botlar dəbdə olacaq. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ukraynalı stilist Qalina Denisük UNIAN-a açıqlamasında danışıb. Onun sözlərinə görə, soyuq mövsümdə dizə qədər uzanan çəkmələ

12.11.2026 513
.

2026-cı ilin ən təhlükəli 10 şəhəri açıqlandı

Beynəlxalq təşkilatlar 2026-cı ildə "bilet almadan əvvəl iki dəfə düşünməli olduğunuz" ən təhlükəli 10 şəhəri müəyyən edib. bunu xarici mediaya istinadən xəbər verir. Siyahıda elə məşhur turizm məkanları var ki, səyahət planlarınızı tamamilə dəyişmək məcburiyyətində qala bilərsiniz. Gündüzlə

14.11.2026 325
.

İnsan ölənə yaxın bu 4 sözü deyir - "Səni sevirəm"...

İnsan həyatının son anlarında nələr düşünür və hansı sözləri deməyə çalışır? Uzun illər ağır xəstələrlə çalışan məşhur onkoloq insanların ölümə yaxın vaxtlarda ən çox işlətdikləri dörd ifadəni açıqlayıb. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, tanınmış onkoloq, yazıçı və Pulitser mükafatı laureatı Siddharth

15.11.2026 322
.

Kərə yağını kimlər yeməməlidir? - Sağlamlıq problemi olanlar üçün vacib xəbərdarlıq

Kərə yağı gündəlik qidalanmada geniş istifadə olunsa da, hər kəs üçün eyni dərəcədə uyğun deyil. Süd zülalına allergiyası, yüksək xolesterini və ürək-damar xəstəlikləri olan şəxslər bu məhsulun istifadəsinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Kərə yağında doymuş yağların miqdarı yüksəkdir. Onların həddində

14.11.2026 305
.

250 milyon ildən sonra Yer fərqli görünəcək - Alimlər dörd ssenari irəli sürür

Təxminən 250 milyon il sonra Yer kürəsinin indiki xəritəsi tamamilə dəyişə bilər. Qitələrin hərəkəti nəticəsində Atlantik okeanı yox ola, bütün materiklər isə yenidən birləşərək nəhəng superqitə yarada bilər. BİG.AZ xəbər verir ki, bu barədə "Ilmessaggero" nəşri geoloqların araşdırmaların

22:30 1
.

Turlar.AZ - Xarici Turlar

saytinda daxili turlarla yanaşı, xarici turlarla bağlı elanlar da gündəlik yenilənir. Sayta daxil olmaqla Türkiyə, Rusiya, Gürcüstan, İran, Ukrayna, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Maldiv adaları, Misir və digər məkanlara sərfəli xarici turlar əldə edə bilərsiniz!. Təbii ki, azərbaycanlı turistlər daha ço

14.11.2026 744
.

Qızıl almaq istəyənlər bu xəbəri mütləq oxusun

Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında qızılın bir troya unsiyasının qiyməti 0,7% artaraq 3 912.4 ABŞ dollarına bərabər olub. birja məlumatlarına istinadən xəbər verir ki, COMEX-də gümüşün bir unsiyasının qiyməti də 0,2% artaraq 50.17 dollar təşkil edib

14.11.2026 430
.

Tezbazar.Az - Hobbi və asudə, istirahət və əyləncə elanları

ın Hobbi və Asudə bölməsi hər kəs üçündür! Çünki hobbisi olmayan insan yoxdur. Hobbi asudə vaxtlarında etdiyin və ondan zövq aldığın məşğuliyyət deməkdir. Hobbilər müxtəlifdir: kimisi səyahət etməyi xoşlayır, kimisi velosiped sürməyi, kimisə kitab oxumağı, kimisi isə ova və ya balıq tutmağa getməyi

17:06 1555
.