Zəfər Günü və Şuşa Günü: Azərbaycanın tarixi qələbəsi, milli qüruru və əbədi yaddaşı

Azərbaycan xalqının tarixində 8 Noyabr - Zəfər Günü və 8 May - Şuşa Günü milli iradənin, qəhrəmanlığın, dövlətçilik əzminin və tarixi ədalətin bərpasının rəmzi kimi xüsusi yer tutur. Bu tarixlər yalnız keçmişdə qazanılmış qələbəni xatırlatmır, həm də Azərbaycanın gələcəyini müəyyənləşdirən milli birlik, güclü dövlət və Vətənə sədaqət anlayışlarını özündə birləşdirir. Şuşanın azad edilməsi ilə zirvəyə yüksələn Zəfər dastanı Azərbaycan xalqının yaddaşına əbədi həkk olunub.

Şuşa Azərbaycan tarixinin, mədəniyyətinin və mənəvi dünyasının ən qiymətli incilərindən biridir. Qarabağın tacı, milli musiqimizin beşiyi, poeziyamızın və incəsənətimizin mühüm mərkəzi olan bu şəhər əsrlər boyu xalqımızın milli kimliyinin formalaşmasında əvəzsiz rol oynayıb. Pənahəli xan tərəfindən əsası qoyulan Şuşa Azərbaycan mədəniyyətinə bəxş etdiyi görkəmli şəxsiyyətlər, muğam ənənələri, ədəbi məclisləri və zəngin memarlıq irsi ilə tariximizin ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Buna görə də Şuşanın işğaldan azad olunması Azərbaycan üçün sadəcə hərbi-strateji qələbə deyil, həm də milli yaddaşın və mənəvi bütövlüyün bərpası demək idi.

1992-ci il mayın 8-də Şuşanın işğal olunması Azərbaycan xalqının yaddaşında ağır faciə kimi qaldı. Şəhərin itirilməsi Qarabağ münaqişəsinin gedişində ciddi strateji və mənəvi zərbə idi. Şuşalılar doğma yurdlarından didərgin düşdülər, tarixi-mədəni irsimiz təhlükə ilə üzləşdi, xalqımız uzun illər boyu bu qədim şəhərə qayıdış həsrəti ilə yaşadı. Lakin Şuşanın azad olunacağına inam heç vaxt sönmədi. Bu inam nəsildən-nəslə ötürüldü, dövlət siyasətinin, milli birliyin və Vətən uğrunda mübarizənin mühüm istiqamətlərindən biri oldu.

2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası yolunda tarixi mərhələyə çevrildi. Azərbaycan Ordusu Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə döyüş meydanında peşəkarlıq, əzmkarlıq və yüksək döyüş hazırlığı nümayiş etdirdi. Müharibənin ilk günlərindən etibarən əldə olunan uğurlar Azərbaycan əsgərinin gücünü, xalqın birliyini və dövlətin qarşıya qoyduğu məqsədə sadiqliyini göstərdi.

Noyabrın 8-də Şuşanın azad edilməsi müharibənin gedişinə həlledici təsir göstərən hadisələrdən biri oldu. Çətin dağlıq relyefdə, mürəkkəb döyüş şəraitində həyata keçirilən əməliyyat Azərbaycan hərb tarixinin yaddaqalan səhifəsinə çevrildi. Şəhərin strateji mövqeyi, təbii şəraiti və hərbi əhəmiyyəti onun azad edilməsini xüsusi mürəkkəbləşdirirdi. Azərbaycan hərbçilərinin göstərdiyi qəhrəmanlıq nəticəsində Şuşa işğaldan azad edildi və xalqımızın uzun illər gözlədiyi tarixi an gerçəkləşdi.

Şuşanın azad olunması xəbəri ölkənin hər yerində böyük sevinc və qürur hissi ilə qarşılandı. İnsanlar küçələrə çıxaraq qələbəni qeyd etdilər, illərlə doğma yurd həsrəti çəkən soydaşlarımızın qəlbində yeni ümidlər yarandı. Bu qələbə Azərbaycanın hərbi gücünün nümayişi olmaqla yanaşı, milli həmrəyliyin və xalq-dövlət-ordu birliyinin mühüm təzahürü idi. 2020-ci il noyabrın 10-da imzalanmış üçtərəfli bəyanatla hərbi əməliyyatların dayandırılması isə müharibənin yeni siyasi mərhələyə keçməsinə şərait yaratdı.

Prezident İlham Əliyevin 3 dekabr 2020-ci il tarixli sərəncamı ilə noyabrın 8-i Zəfər Günü elan edildi. Bu qərar Azərbaycanın tarixi qələbəsinin dövlət səviyyəsində əbədiləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Zəfər Günü hər il xalqımıza xatırladır ki, müstəqilliyin və suverenliyin qorunması, ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi güclü dövlətçilik, milli birlik və peşəkar ordu tələb edir.

Şuşanın azad edilməsindən sonra şəhərin bərpası və dirçəldilməsi istiqamətində genişmiqyaslı işlərə başlanıldı. Tarixi abidələrin bərpası, infrastrukturun yenilənməsi, yolların çəkilməsi, sosial və mədəni obyektlərin yaradılması Şuşanın əvvəlki şöhrətinin qaytarılmasına xidmət edir. Şəhərdə keçirilən "Xarıbülbül" Beynəlxalq Musiqi Festivalı və Vaqif Poeziya Günləri Azərbaycanın mədəni həyatında Şuşanın mövqeyini yenidən möhkəmləndirir. Bu tədbirlər azad edilmiş şəhərin yalnız tarixi məkan kimi deyil, müasir mədəniyyət və beynəlxalq dialoq mərkəzi kimi inkişaf etdiyini göstərir.

2021-ci il mayın 7-də Şuşanın Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı elan edilməsi şəhərin xüsusi statusunu bir daha təsdiqlədi. Həmin il mayın 31-də imzalanmış sərəncamla Şuşa Şəhəri Günü təsis edildi və hər il mayın 8-də qeyd olunması müəyyənləşdirildi. Beləliklə, Şuşa Günü şəhərin zəngin tarixinin, mədəni irsinin və işğaldan azad olunmasının əhəmiyyətini yaşadan əlamətdar tarixə çevrildi.

Zəfər Günü ilə Şuşa Günü arasında sıx mənəvi və tarixi bağlılıq var. Şuşa Günü Azərbaycanın mədəniyyət beşiyinin azadlığını və dirçəlişini təcəssüm etdirir, Zəfər Günü isə bu azadlığı təmin edən tarixi qələbənin ümumxalq təntənəsidir. Bu tarixlər xalqımızın keçmişinə ehtiramını, bu gününə məsuliyyətini və gələcəyinə inamını ifadə edir.
Lakin Zəfərin mahiyyətini yalnız hərbi uğurlarla ölçmək olmaz. Bu qələbənin arxasında canından keçən şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsi, sağlamlığını itirən qazilərimizin fədakarlığı, müharibə iştirakçılarının cəsarəti və uzun illər doğma yurdlarına qayıtmaq arzusu ilə yaşayan insanların dözümü dayanır. Şəhid ailələrinə ehtiram, qazilərə qayğı və onların sosial rifahının təmin olunması cəmiyyətin mənəvi borcudur. Zəfər Gününü qeyd etmək həm də bu fədakarlığı unutmamaq, gələcək nəsillərə Vətən sevgisinin əsl mənasını anlatmaq deməkdir.

Bu gün Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən bərpa-quruculuq işləri Zəfərin davamı olan yeni inkişaf mərhələsini formalaşdırır. Böyük Qayıdış çərçivəsində keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıtması, yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması, məktəblərin, xəstəxanaların və digər sosial obyektlərin istifadəyə verilməsi azad edilmiş ərazilərdə həyatın bərpasına xidmət edir. Bununla yanaşı, ərazilərin minalardan təmizlənməsi, iş yerlərinin yaradılması və qayıdan sakinlərin dayanıqlı yaşayış imkanlarının təmin edilməsi qarşıda duran mühüm vəzifələrdəndir.

Şuşanın bərpası isə Azərbaycanın tarixi irsinə sahib çıxmasının xüsusi nümunəsidir. Şəhərin qədim memarlıq üslubunun, tarixi məkanlarının və mədəni ənənələrinin qorunması milli kimliyimizin gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Şuşa Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı kimi həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq səviyyədə mədəni tədbirlərə, yaradıcılıq mübadiləsinə və turizmin inkişafına töhfə verir.

Zəfər Günü və Şuşa Günü Azərbaycan xalqının yaddaşında yalnız qələbə sevinci ilə deyil, həm də məsuliyyət hissi ilə yaşayır. Bu tarixlər müstəqilliyin qorunmasının, dövlətin gücləndirilməsinin, milli birliyin möhkəmləndirilməsinin və tarixi həqiqətlərin gələcək nəsillərə çatdırılmasının vacibliyini göstərir. Qazanılmış qələbənin davamlı nəticələrə çevrilməsi üçün azad edilmiş ərazilərdə quruculuq işlərinin davam etdirilməsi, insanların təhlükəsiz və layiqli yaşayışının təmin olunması, mədəni irsin qorunması mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Şuşa azadlığı ilə Azərbaycanın tarixi yaddaşında yeni səhifə açıldı. Zəfər Günü milli iradənin və hərbi qələbənin, Şuşa Günü isə mədəniyyətimizin, mənəviyyatımızın və azadlıq arzumuzun rəmzinə çevrildi. Bu iki əlamətdar tarix Azərbaycanın müasir tarixində bir-birini tamamlayan mühüm hadisələr kimi xalqımızın qürur mənbəyi olaraq qalacaq. Şəhidlərimizin xatirəsi, qazilərimizin fədakarlığı və xalqımızın birliyi isə Zəfərin əbədi yaşamasının əsas mənəvi dayaqlarıdır.

Vüqar İskəndərov
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin