Zəfər Günü və Şuşa Günü - Azərbaycanın tarixi qələbəsinin və milli qürurunun təntənəsi

Azərbaycan xalqının tarixində elə günlər var ki, onlar yalnız təqvimdə qeyd olunan əlamətdar tarix deyil, bütöv bir xalqın taleyini, mübarizə əzmini, milli iradəsini və gələcəyə inamını özündə birləşdirir. 8 Noyabr - Zəfər Günü və 8 May - Şuşa Günü Azərbaycan tarixinin məhz belə mühüm səhifələrindəndir. Bu tarixlər torpaqlarımızın azadlığı uğrunda aparılan mübarizənin, xalqımızın əzmkarlığının, şəhidlərimizin fədakarlığının və dövlətimizin qarşıya qoyduğu tarixi məqsədlərə nail olmasının rəmzidir.

Şuşa Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı, milli musiqimizin, poeziyamızın, ədəbiyyatımızın və incəsənətimizin beşiyidir. Qarabağın tacı adlandırılan bu şəhər əsrlər boyu Azərbaycan xalqının mənəvi dünyasında xüsusi yer tutub. Şuşa təkcə coğrafi məkan deyil, milli kimliyimizin, tarixi yaddaşımızın və mədəni irsimizin ayrılmaz hissəsidir. Məhz buna görə Şuşanın işğaldan azad olunması xalqımız üçün hərbi uğur olmaqla yanaşı, milli mənəviyyatın, tarixi ədalətin və mənəvi bütövlüyün bərpası kimi böyük əhəmiyyət daşıyır.

1992-ci il mayın 8-də Şuşanın işğal edilməsi Azərbaycan xalqının yaddaşında ağır faciə kimi qaldı. Bu hadisə Qarabağın mədəni və strateji baxımdan mühüm şəhərinin itirilməsi ilə nəticələndi. Şuşanın işğalı xalqımızın tarixi-mədəni irsinə ciddi zərbə vurdu, şəhərin sakinləri doğma yurdlarından didərgin düşdülər. Uzun illər ərzində Şuşaya qayıdış arzusu azərbaycanlıların qəlbində yaşadı, bu arzunun gerçəkləşməsi isə dövlətin və xalqın qarşısında dayanan mühüm tarixi vəzifələrdən birinə çevrildi.

2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası yolunda həlledici mərhələ oldu. Azərbaycan Ordusu Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə döyüş meydanında böyük hərbi peşəkarlıq, cəsarət və qətiyyət nümayiş etdirdi. Müharibənin gedişində Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı və digər yaşayış məntəqələri azad edildi, strateji yüksəkliklər üzərində nəzarət təmin olundu. Noyabrın 8-də Şuşanın azad edilməsi isə müharibənin taleyinə təsir edən əsas hadisələrdən biri kimi tarixə düşdü.

Şuşa əməliyyatı Azərbaycan hərb tarixinin mühüm səhifəsidir. Dağlıq ərazi, mürəkkəb relyef və şəhərin strateji mövqeyi hərbi əməliyyatları xüsusilə çətinləşdirirdi. Azərbaycan əsgərlərinin çətin şəraitdə irəliləməsi, şəhərə daxil olaraq döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirməsi onların hazırlığını, döyüş ruhunu və Vətənə bağlılığını nümayiş etdirdi. Şuşanın azad edilməsi ilə Azərbaycan Ordusu təkcə mühüm strateji mövqeni geri qaytarmadı, həm də xalqın uzun illər gözlədiyi qələbəyə aparan yolu tamamladı.

2020-ci il noyabrın 8-də Şuşanın azad olunması xəbərinin elan edilməsi bütün ölkədə böyük sevinc və qürur hissi ilə qarşılandı. Bu xəbər illərlə doğma yurd həsrəti çəkən insanların qəlbində yeni ümidlər yaratdı, şəhid ailələri və müharibə iştirakçıları üçün tarixi qələbənin mənəvi əhəmiyyətini daha da artırdı. Noyabrın 10-da imzalanmış üçtərəfli bəyanatla hərbi əməliyyatlar dayandırıldı və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində mühüm mərhələ başa çatdı.

Azərbaycan Prezidentinin 3 dekabr 2020-ci il tarixli sərəncamı ilə noyabrın 8-i Zəfər Günü elan edildi. Bu qərar xalqımızın tarixi qələbəsinin dövlət səviyyəsində əbədiləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Zəfər Günü hər il Azərbaycan xalqına bir həqiqəti xatırladır: milli birlik, güclü dövlətçilik, peşəkar ordu və xalqın iradəsi ölkənin ən mürəkkəb problemlərinin həllində həlledici rol oynaya bilər.

Şuşanın azad edilməsindən sonra şəhərin dirçəldilməsi, tarixi simasının qorunması və əvvəlki mədəni həyatının bərpası istiqamətində geniş işlərə başlanıldı. Şəhərdə infrastruktur yenilənir, tarixi abidələr bərpa olunur, mədəni tədbirlər keçirilir və Şuşanın Azərbaycanın mədəniyyət mərkəzi kimi mövqeyi möhkəmləndirilir. Vaqif Poeziya Günləri, "Xarıbülbül" Beynəlxalq Musiqi Festivalı və digər tədbirlər Şuşanın yenidən Azərbaycanın mədəni həyatının mühüm mərkəzlərindən birinə çevrildiyini nümayiş etdirir.
2021-ci il mayın 7-də Şuşa şəhərinin Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı elan edilməsi də bu istiqamətdə mühüm addım oldu. Həmin il mayın 31-də Prezident İlham Əliyevin imzaladığı sərəncamla Şuşa şəhəri günü təsis edildi və hər il mayın 8-də qeyd olunması müəyyənləşdirildi. Beləliklə, Şuşa Günü şəhərin tarixini, mədəniyyətini, milli yaddaşımızdakı yerini və onun işğaldan azad edilməsinin əhəmiyyətini yaşadan əlamətdar tarixə çevrildi.

Zəfər Günü ilə Şuşa Günü bir-birini tamamlayan iki mühüm tarixi məna daşıyır. Şuşa Günü Azərbaycanın mədəniyyət beşiyinin azadlığını və dirçəlişini ifadə edirsə, Zəfər Günü həmin azadlığın təmin olunduğu tarixi qələbəni ümumiləşdirir. Bu günlər həm də gənc nəslə Vətən sevgisini, tarixi həqiqətlərə bağlılığı, milli-mənəvi dəyərlərə hörməti və dövlətçilik məsuliyyətini aşılamaq baxımından mühüm əhəmiyyətə malikdir.

Zəfərin qiyməti, ilk növbədə, bu yolda canından keçən şəhidlərimizin xatirəsi ilə ölçülür. Vətən müharibəsində və Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda aparılan digər döyüşlərdə şəhid olan hərbçilərimizin fədakarlığı heç vaxt unudulmayacaq. Qazilərimizin sağlamlığı, sosial təminatı və cəmiyyətə inteqrasiyası dövlət və cəmiyyət qarşısında mühüm vəzifə olaraq qalır. Şəhid ailələrinə ehtiram, qazilərə qayğı və müharibənin nəticələrindən zərər çəkmiş insanların dəstəklənməsi Zəfər Gününün mənəvi mahiyyətinin ayrılmaz hissəsidir.
Bu gün Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən bərpa-quruculuq işləri qələbənin yeni mərhələsini - azad edilmiş ərazilərin dirçəldilməsini və Böyük Qayıdış prosesini təcəssüm etdirir. Məqsəd yalnız dağıdılmış yaşayış məntəqələrini yenidən qurmaq deyil, insanların doğma torpaqlarına təhlükəsiz, layiqli və davamlı şəkildə qayıtmalarını təmin etməkdir. Yeni yolların, yaşayış komplekslərinin, məktəblərin, xəstəxanaların və digər sosial obyektlərin inşası bu ərazilərdə həyatın bərpasına xidmət edir. Bununla yanaşı, minalardan təmizləmə, məşğulluq imkanlarının yaradılması və qayıdan sakinlərin uzunmüddətli rifahının təmin olunması da xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Şuşanın dirçəlişi isə Azərbaycanın tarixi-mədəni irsinə münasibətinin göstəricisidir. Şəhərin memarlıq nümunələrinin, tarixi məkanlarının, musiqi və ədəbiyyat ənənələrinin qorunması yalnız Azərbaycan üçün deyil, bütövlükdə regionun mədəni irsi baxımından əhəmiyyətlidir. Şuşa öz tarixi kimliyini yaşatmaqla yanaşı, beynəlxalq mədəni dialoq, turizm və yaradıcılıq üçün də yeni imkanlar yaradır.

Zəfər Günü və Şuşa Günü Azərbaycan xalqına bir daha xatırladır ki, tarixi yaddaş gələcəyə aparan yolun mühüm istiqamətvericisidir. Bu qələbə xalqımızın birliyini, dövlətimizin gücünü və Vətənə bağlılığını nümayiş etdirdi. Qarşıda duran əsas vəzifə isə qazanılmış nailiyyətləri qorumaq, azad edilmiş əraziləri inkişaf etdirmək, milli-mənəvi dəyərləri yaşatmaq və gələcək nəsillərə sülh, təhlükəsizlik və firavanlıqla bağlı möhkəm təməl ötürməkdir.

Şuşanın azadlığı ilə Azərbaycan xalqı öz tarixinin mühüm səhifəsini yenidən yazdı. Zəfər Günü bu tarixi qələbənin ümumxalq təntənəsi, Şuşa Günü isə milli ruhun, mədəniyyətin və azadlıq iradəsinin rəmzidir. Hər iki tarix xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayacaq, şəhidlərimizin fədakarlığına ehtiramın, Vətənə sədaqətin və Azərbaycanın gələcəyinə inamın ifadəsi olacaq.

Fazil Mustafa
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin