"Qarabağda separatizmin kökü kəsildi" - Könül Nurullayeva

"2023-cü ilin 19-20 sentyabrı Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinin tam bərpası istiqamətində həlledici mərhələ kimi tarixə düşdü. Sentyabrın 19-da Azərbaycan Qarabağ bölgəsində lokal xarakterli antiterror tədbirlərinə başladı". Bu sözləri BiG.AZ-a açıqlamasında millət vəkili Könül Nurullayeva bildirib.

Onun sözlərinə görə, bir neçə saat davam edən hadisələr regionun siyasi-hərbi reallığını köklü şəkildə dəyişdi:
"2023-cü ilin sentyabrına qədər Qarabağda Azərbaycan ərazisində fəaliyyət göstərən separatçı strukturların mövcudluğu və bölgədə Ermənistan silahlı qüvvələrinin birləşmələrinin qalması təhlükəsizlik baxımından ciddi suallar yaradırdı. Azərbaycan Ordusunun mövqelərinin sistemli şəkildə atəşə tutulması, ərazilərin minalanması, yeni səngər və sığınacaqların yaradılması, hərbi mövqelərin canlı qüvvə, zirehli texnika və artilleriya ilə gücləndirilməsi, həmçinin diversiya fəaliyyətlərinin qeydə alınması Azərbaycanın səbr kasasını daşırdı. Sentyabrın 19-da Əhmədbəyli-Füzuli-Şuşa yolunda mina partlayışı nəticəsində iki mülki şəxsin, daha sonra isə Daxili Qoşunların hərbi qulluqçularını daşıyan nəqliyyat vasitəsinin minaya düşməsi nəticəsində hərbçilərin həlak olması son damla oldu.

Bu, 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatın müddəaları ilə ziddiyyət təşkil edən və regional sülhə təhlükə yaradan davranış idi. Buna cavab olaraq Azərbaycan öz tarixi torpaqlarında lokal antiterror tədbirlərinə başladı. Rəsmi şəkildə bəyan olundu ki, məqsəd Ermənistan silahlı qüvvələrinin birləşmələrinin tərksilah və ərazidən çıxarılması, hərbi infrastrukturun zərərsizləşdirilməsi, mülki əhalinin, bərpa-quruculuq işlərində çalışan şəxslərin və hərbçilərin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, eləcə də konstitusiya quruluşunun bərpası idi.

Beləliklə, yüksək dəqiqlikli silahlardan yalnız legitim hərbi hədəflərə qarşı istifadə olundu. Azərbaycan tərəfi mülki əhalinin və mülki infrastrukturun hədəfə alınmadığını, yaşayış məntəqələrinin yaxınlığında yerləşdirilən hərbi obyektlərdən uzaq durmaq barədə xəbərdarlıqlar etdi və humanitar yardım mexanizmlərinin yaradıldığını açıqladı.
Məqsəd genişmiqyaslı müharibə aparmaq deyil, Qarabağdakı qanunsuz silahlı birləşmələrin hərbi imkanlarını aradan qaldırmaq və Azərbaycanın konstitusiya quruluşunu bərpa etmək idi.

Əməliyyatın növbəti günü - sentyabrın 20-də - Qarabağdaki erməni sakinlərin nümayəndələrinin Rusiya sülhməramlı kontingenti vasitəsilə müraciətindən sonra tədbirlərin dayandırılması barədə razılaşma əldə edildi.
Razılaşmanın əsas şərtləri Ermənistan silahlı qüvvələrinin Qarabağda yerləşən birləşmələrinin və qanunsuz silahlı dəstələrin silahı yerə qoyması, döyüş mövqelərindən və hərbi postlardan çıxması, tam tərksilah edilməsi, sursat və ağır hərbi texnikanın təhvil verilməsi idi.

Sentyabrın 21-də Yevlaxda Azərbaycan dövlət qurumlarının nümayəndələri ilə Qarabağdakı erməni sakinlərin nümayəndələri arasında keçirilən görüşdə Qarabağda yaşayan erməni sakinlərin Azərbaycan cəmiyyətinə və dövlətinə reinteqrasiyası təklif edildi. Yəni antiterror əməliyyatından sonra gündəlikdə duran əsas məsələ təhlükəsizliyin, hüquqi idarəetmənin və reinteqrasiyanın təmin edilməsi oldu. Təxminən 1 həftə sonra- sentyabrın 28-də separatçı rejimin rəhbəri Samvel Şahramanyanın imzaladığı fərmanda da qondarma "Artsax"ın mövcudluğuna son qoyulmasının elan edilməsi nəzərdə tutulurdu. Sənəddə həmçinin Qarabağ əhalisinin Azərbaycan tərəfindən təqdim edilmiş reinteqrasiya şərtləri ilə tanış olması və gələcəkdə bölgədə qalmaq və ya qayıtmaqla bağlı qərar verməsi qeyd edilirdi. Bu sənəd separatçı idarəetmə strukturunun özünün buraxılmasını təsdiqləyən fakt idi. Beləliklə, Qarabağda separatizmin kökü kəsildi.

Azərbaycan ərazisində qanunsuz silahlı birləşmələrin mövcudluğunun sona çatması regionda kommunikasiya və iqtisadi layihələrin təhlükəsizliyi baxımından da yeni şərait yaratdı. Ən əsası, Azərbaycan Qarabağ üzərində suverenliyinin faktiki bərpasını təmin etdi. 20 sentyabr Azərbaycanda Dövlət Suverenliyi Günü elan edildi".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin