Bəzi orqanlarımız daha tez yaşlanırmış
Avstriya Elmlər Akademiyası ilə əlaqəli CeMM Molekulyar Tibb Tədqiqat Mərkəzi və Vyana Universitetinin alimləri insan orqanlarının eyni sürətlə qocalmadığını müəyyən ediblər.
"Qafqazinfo" xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "Nature Medicine" jurnalında dərc olunub.
Tədqiqatçılar toxuma nümunələrinin mikroskopik görüntülərindən orqanların bioloji yaşını müəyyənləşdirmək üçün süni intellekt əsaslı "toxuma saatları" hazırlayıblar.
Alimlər Genotip-Toxuma İfadəsi Layihəsi (GTEx) çərçivəsində 983 insandan götürülmüş 40 müxtəlif toxuma növünə aid 25 mindən çox yüksək keyfiyyətli rəqəmsal görüntünü təhlil ediblər. Kompüter görmə modellərinin köməyi ilə toxumaların strukturunda yaşla bağlı dəyişikliklər araşdırılıb.
Nəticədə hazırlanmış "toxuma saatları" orqanların bioloji yaşını orta hesabla 4,9 illik xəta ilə proqnozlaşdırıb.
Tədqiqat göstərib ki, ağciyərlər, böyrəklər, mədəaltı vəzi və böyrəküstü vəzilər bəzi hallarda 20-40 yaş aralığından etibarən erkən qocalma əlamətləri göstərə bilər. Digər toxumalarda isə yaşlanma prosesi fərqli şəkildə inkişaf edir.
Uşaqlıq toxumasında da nəzərəçarpacaq dəyişikliklər aşkarlanıb. Xüsusilə menopauza dövründə bu toxumada yaşlanma əlamətlərinin daha aydın olduğu müəyyən edilib.
Alimlər həmçinin böyrək çatışmazlığının bir neçə toxumada qocalma prosesini sürətləndirə bildiyini, diabetin isə xüsusilə mədəaltı vəzinin bioloji yaşlanması ilə əlaqəli olduğunu müəyyənləşdiriblər.
Tədqiqatın diqqətçəkən nəticələrindən biri də qan nümunələri əsasında orqanların bioloji yaşını təxmin edə bilən modellərin hazırlanmasıdır. Alimlər toxumalarda müşahidə olunan yaşlanma göstəricilərini qandakı biomarkerlərlə əlaqələndirərək bu nəticəyə nail olublar.
Bu qan əsaslı göstəricilərin Alzheimer xəstəliyi, Kron xəstəliyi, kistik fibroz, vaskulit, diabet və insult kimi xəstəliklərlə əlaqəli yaşlanma nümunələrini müəyyən edə bildiyi ortaya çıxıb.
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, gələcəkdə bu texnologiya adi qan analizlərindən istifadə etməklə ayrı-ayrı orqanların sağlamlığını və xəstəliklərin inkişafını izləməyə imkan verə bilər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş"Delta"dan sonra yeni mutasiya daha sürətlə yayılır
Cənubi Afrika tədqiqatçıları yeni koronavirus variantının aşkarlandığını açıqlayıblar. Alimlər 2021-ci ilin may ayında C.1.2 adlı bir mutasiya aşkarladıqlarını açıqlasalar da, bu variantın ilk dəfə Uhanda aşkar edilən COVID-19-dan daha çox fərqləndiyini bildiriliblər. -a istinadən xəbər verir ki, Cənub
30.08.2021 1188 Qadınlarla bağlı ŞOK ARAŞDIRMA: Bu qorxulu proses ölüm riskini 14-21 faiz artırır
Orta yaşda təəccüblü şəkildə boy itkisi yaşayan qadınlarda ürək-damar xəstəliyinə bağlı erkən ölüm ehtimalının arta biləcəyi xəbərdarlığı edilib. "British Medical Journal"da dərc olunan elmi məqalədə qadınlarda orta yaşda boy itkisi ürək-damar narahatlığına bağlı erkən ölüm riskinin yüksəlməs
21.08.2021 1128 ŞOK: Uşaqların müalicəsində istifadə olunan dərmanın tərkibində də "patı" var
Son zamanlar dillərdən düşməyən, xüsusilə gənclər arasında yayılan və "patı", "şüşə" adı ilə tanınan metamfetamin digər narkotik vasitələrdən nə ilə fərqlənir? Eyni zamanda "patı"dan asılılığın müalicəsi nə dərəcədə mümkündür?. xəbər verir ki, Bakı Şəhər Narkoloji Mərkəzi
07.09.2021 3113 Yoluxucu xəstəliklərdən qorunmaq üçün belə qidalanın
Payızda immuniteti yaxşılaşdırmaq və bədəni gücləndirmək üçün sitrus meyvələrindən istifadə etmək məsləhət görülür, çünki tərkibində olan efir yağları əhval-ruhiyyəni yüksəldir. Bundan əlavə, faydalı yağlar unudulmamalıdır, onları qoz-fındıq, zeytun yağı, avokado və yağlı balıqdan əldə etmək olar. B
12.09.2021 1388 Həkim üzün vəziyyətinə görə diaqnoz edilən təhlükəli xəstəlikləri açıqladı
Asimmetrik üz insultun ilk əlamətlərindən biri ola bilər. Bu barədə rusiyalı onkoloq İvan Karasev danışıb. Onun sözlərinə görə, əksər xəstəliklər insanın üzündə müəyyən izlər buraxır. "Üzdəki quru və çatlamış dəri bədənin susuz qalmasının bir əlamətidir. Bu simptom həm də tər vəzilərinin işi il
28.08.2021 914 Stress, həyəcan və yuxusuzluğa qarşı 10 ÇARƏ
Əgər təşviş, stress sizi içdən yeyirsə, yuxunuz ərşə çəkilibsə, əsəbləriniz dincəlmirsə, o zaman stressə qarşı bitki yığnaqlarından istifadə etməklə, əsəb sakitləşdiciri çay hazırlayın. -a istinadən sakitləşdirici bitkililəri təqdim edir. Mütəxəssislər çay üçün bunlardan ikisini seçib qarışdırmağı tövsiy
01.09.2021 1893 Koronavirus qan dövranı sistemini belə zədələyir
Amerikalı alimlər koronavirusun tənəffüs yolu xəstəliyi olmadığını söyləyib, çünki hər şeydən əvvəl insanın ağciyərləri deyil, damarlar təsirlənir. Kaliforniya Universitetinin alimlərinin sözlərinə görə, koronavirus ilk növbədə qan dövranı sisteminə təsir edir. "COVID-19 xəstələrində tənəffüs problemlərini
04.09.2021 1300 Vitamin artıq qəbul olunarsa nələr baş verər? - XƏBƏRDARLIQ
Koronavirus pandemiyası dövründə immun sisitemini gücləndirmək üçün D vitamininə tələbat artıb. Bu gün çoxları immuniteti gücləndirmək üçün əlavə olaraq D vitamini qəbul edir. Çox zaman isə bu, qanda D vitamini səviyyəsini öyrənmədən, həkim tövsiyəsi olmadan baş verir. Mütəxəssislər isə bildirir ki
11.09.2021 998 "Miasteniya Gravis" xəstələri vaksin vurdura bilər? - AÇIQLAMA
Elə xəstəliklər var ki, tibb elmi səbəblərini 100 illərdir, sonadək müəyyən edə bilmir. XVII əsrdən tibbə bəlli olan Miasteniya ("əzələ zəifliyi" anlamını verir) xəstəliyi də bu siyahıya aiddir. Miasteniya - immunitetin pozulması nəticəsində baş qaldıran klassik autoimmun əsəb-əzələ xəstəliyidir
08.09.2021 863 
