"Deepfake"lərə qarşı yeni qaydalar: Süni intellekt necə tənzimlənəcək?

"Süni intellekt texnologiyalarının sürətlə yayılması artıq dövlətləri və beynəlxalq təşkilatları bu sahədə yeni qaydalar və tələblər formalaşdırmağa məcbur edir. Çünki süni intellekt yalnız texnoloji alət deyil, eyni zamanda məlumat təhlükəsizliyi, müəllif hüquqları və hətta ictimai rəyə təsir kimi məsələləri də gündəmə gətirir. Bu səbəbdən bir çox ölkələr süni intellektdən istifadə ilə bağlı müəyyən çərçivələr və tələblər müəyyən etməyə başlayıb".

Bunu BiG.AZ -a açıqlamasında İKT mütəxəssisi Elvin Həsənov bildirib.

O, qeyd edib ki, əsas tələblərdən biri şəffaflıq məsələsidir. Yəni istifadəçi qarşısındakı məzmunun insan tərəfindən, yoxsa süni intellekt vasitəsilə hazırlandığını bilməlidir. Məsələn, süni intellektlə yaradılmış foto, video və ya mətnlərdə bunun qeyd olunması və ya xüsusi işarə ilə göstərilməsi artıq bir çox ölkələrdə müzakirə olunan və tətbiq edilən qaydalardandır:

"Digər vacib tələb məlumatların qorunması ilə bağlıdır. Süni intellekt sistemləri böyük həcmdə məlumat üzərində işləyir və həmin məlumatların arasında şəxsi və ya həssas informasiya ola bilər. Buna görə də süni intellekt sistemlərini hazırlayan şirkətlərdən istifadəçi məlumatlarının necə toplandığını, saxlanıldığını və hansı məqsədlə istifadə edildiyini açıq şəkildə göstərmək tələb olunur.

Bundan əlavə, təhlükəsizlik və məsuliyyət məsələləri də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Süni intellekt səhv qərar verə və ya yanlış məlumat yarada bilər. Bu səbəbdən yeni tələblərdən biri AI sistemlərinin kritik sahələrdə tam avtonom şəkildə qərar qəbul etməsinin məhdudlaşdırılmasıdır. Xüsusilə səhiyyə, maliyyə və hüquq kimi sahələrdə son qərarın insan nəzarətində olması vacib hesab edilir.

Digər mühüm istiqamət saxta məzmun və dezinformasiya ilə mübarizədir. Süni intellekt vasitəsilə hazırlanmış "deepfake" videolar, saxta səslər və manipulyativ məzmunlar ictimai rəyə ciddi təsir göstərə bilər. Buna görə bir çox ölkə bu tip məzmunların işarələnməsi və izlənməsi ilə bağlı yeni qaydalar üzərində işləyir.

Ümumilikdə, bu tələblərin məqsədi süni intellektin inkişafını məhdudlaşdırmaq deyil, onun təhlükəsiz, şəffaf və məsuliyyətli şəkildə istifadəsini təmin etməkdir. Çünki texnologiya çox sürətlə inkişaf edir və müvafiq qaydalar olmadığı halda həm şəxsi məlumatların qorunması, həm də informasiya təhlükəsizliyi baxımından ciddi risklər yarana bilər".

Telegramda izləyin