Ankara, Ər-Riyad və İslamabad birləşdi - "Məkkə sazişi" nə vəd edir?
Pakistan, Səudiyyə Ərəbistanı və Türkiyə mümkün təcavüz aktlarına qarşı kollektiv çəkindirmənin gücləndirilməsini nəzərdə tutan "Birgə müdafiə haqqında Məkkə sazişi"ni imzalayıblar.
Pakistanın xarici işlər naziri sazişin konkret olaraq hər hansı dövlətə qarşı yönəlmədiyini və "tamamilə müdafiə xarakterli" olduğunu vurğulayıb. Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan isə sənədi mahiyyət etibarilə NATO-nun 5-ci maddəsinə bənzər kollektiv müdafiə mexanizmi kimi xarakterizə edib.
Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlama verən politoloq Turan Rzayev bildirib ki, əgər "Məkkə sazişi" NATO-nun 5-ci maddəsinin məntiqi əsasında hazırlanıbsa, bu, mahiyyət etibarilə müdafiə paktıdır. Belə ki, hər hansı ölkə Səudiyyə Ərəbistanına hücum etmək niyyətində olarsa, artıq qarşısında yalnız Ər-Riyadı deyil, Türkiyə və Pakistanın da potensial reaksiyasını nəzərə almalı olacaq. Eyni məntiq Türkiyə və Pakistan üçün də keçərlidir:
"Tərəflər sazişin İrana qarşı yönəlmədiyini bəyan edirlər. Bununla belə, sənədin regionda İran ətrafında hərbi-siyasi gərginliyin artdığı bir vaxtda imzalanması müəyyən suallar doğurur.
İranın dəstəklədiyi proksi qüvvələrdən biri olan Yəmən husiləri son günlər Səudiyyə Ərəbistanına qarşı ardıcıl hücumlar həyata keçirirlər. Məsələn, husilər əvvəlcə PUA-larla Səudiyyə Ərəbistanının Nəcran hava limanını hədəfə alıblar. Bundan başqa, neft tankerinə ballistik raketlərlə zərbə endirilib. Bu, husilərin iyulun 22-dən etibarən hədəfə aldıqları səkkizinci neft tankeridir.
"Guardian" nəşrinin məlumatına görə, Səudiyyə Ərəbistanı husilərə qarşı genişmiqyaslı hərbi əməliyyata hazırlaşır. Ölkənin Müdafiə Nazirliyinin isə Türkiyə, Pakistan, Misir, Sudan və Cibuti də daxil olmaqla, 14 dövlətin iştirakı ilə çoxmillətli dəniz müdafiə koalisiyasının yaradılması ideyasını dəstəklədiyi bildirilir.
Husilərin İran tərəfindən dəstəklənməsinə baxmayaraq, bu, hazırkı mərhələdə "Məkkə sazişi" ölkələrinin İrana qarşı hərbi müdaxilə hazırladığı anlamına gəlmir. Lakin ABŞ-İran gərginliyinin yenidən hərbi müstəvidə kəskinləşəcəyi və İranın regiondakı ABŞ hərbi bazalarını hədəfə alacağı təqdirdə, vəziyyətin Ankara, Ər-Riyad və İslamabad üçün daha mürəkkəb ssenarilər yaratması mümkündür.
Belə bir vəziyyətdə İranın Türkiyəyə NATO amilini nəzərə alaraq birbaşa zərbə endirməkdən çəkinməsi, lakin Səudiyyə Ərəbistanı və ya Pakistana qarşı hücum ehtimalının yaranması "Məkkə sazişi"nin kollektiv müdafiə mexanizmini praktiki baxımdan sınağa çəkə bilər.
Bu baxımdan, "Məkkə sazişi" hazırda üzv ölkələr üçün xarici təhdidlərə qarşı çəkindirmə mexanizmi kimi təqdim olunsa da, uzunmüddətli perspektivdə müəyyən risklər də yarada bilər. Çünki regionda hərbi qarşıdurma genişlənərsə, sazişin kollektiv müdafiə öhdəlikləri tərəflərin münaqişələrə cəlb olunması ehtimalını artıra bilər".
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 108 Tarix: 10 avqust 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş"Deepfake"lərə qarşı yeni qaydalar: Süni intellekt necə tənzimlənəcək?
"Süni intellekt texnologiyalarının sürətlə yayılması artıq dövlətləri və beynəlxalq təşkilatları bu sahədə yeni qaydalar və tələblər formalaşdırmağa məcbur edir. Çünki süni intellekt yalnız texnoloji alət deyil, eyni zamanda məlumat təhlükəsizliyi, müəllif hüquqları və hətta ictimai rəyə təsir kim
15:45 39 Qırğızıstanda dağa qalxan alpinistlər itkin düşdülər
Qırğızıstanda üç nəfərdən ibarət alpinist qrupu Kurumdı zirvəsinə qalxdıqdan sonra itkin düşüb. xəbər verir ki, bu barədə BELTA Belarus Xarici İşlər Nazirliyinə istinadən məlumat yayıb. Məlumata görə, qrupun iki üzvü Belarus vətəndaşıdır. Hazırda xilasedicilər itkin alpinistlərin axtarışına başlayıbla
09.08.2026 268 Beynəlxalq Kosmik Stansiya orbitdən necə çıxarılacaq? - DETALLAR
ABŞ Beynəlxalq Kosmik Stansiyanın (BKS) orbitdən alınmasının son prosesini həyata keçirəcək. xəbər verir ki, bunu Yuri Qaqarin adına Kosmonavt Təlim Mərkəzinin əməkdaşı Oleq Kononenko TASS-a yerləşdirilib. Onun sözlərinə görə, BKS-nin orbitdən götürülməsi son ABŞ-ın xüsusi Orbitindən Çıxarılma Vasitəsin
12:05 164 Nazirlik Elnarə Canlı ilə bağlı hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət etdi
"Sahibkarlıq sahəsində aparılan yoxlamaların tənzimlənməsi və sahibkarların maraqlarının müdafiəsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun tələblərinə uyğun olaraq, Səhiyyə Nazirliyi Analitik Ekspertiza Mərkəzi (AEM) tərəfindən səlahiyyətləri çərçivəsində özəl tibb fəaliyyəti ilə bağl
12:51 246 İnzibati xəta və cinayət: Tutulma müddətləri arasında hansı fərq var?
"İnzibati xəta törətmiş şəxsin inzibati qaydada tutulması, bir qayda olaraq, üç saatdan çox ola bilməz. Lakin qanunvericilikdə bu qaydadan müəyyən istisnalar nəzərdə tutulub". Bunu BİG.AZ-a açıqlamasında Vəkillər Kollegiyasının üzvü Rəşad Əliyev bildirib. O, qeyd edib ki, sərhəd rejimini, sərhədboy
15:55 2 Paytaxtda axşam konsertləri keçirilir - Fotolar
Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti və rayon İcra Hakimiyyətlərinin birgə təşkilatçılığı ilə paytaxt sakinlərinin asudə vaxtının daha səmərəli təşkili məqsədilə açıq hava konsertlərinə start verilib. xəbər verir ki, şənbə günündən etibarən Bakı şəhərinin dörd rayonunda yerləşən park və istirahət məkanları musiq
14:40 114 Şıxov çimərliyində iki qadın dənizdə boğuldu
Bakıda dənizdə iki nəfər boğulub. Qaynarinfo xəbər verir ki, hadisə Şıxov çimərliyində baş verib. Dənizdə batan iki qadının meyiti Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Kiçikhəcmli Gəmilərə Nəzarət və Sularda Xilasetmə Dövlət Xidmətinin dalğıc-xilasediciləri tərəfindən sudan çıxarılıb
16:10 0 Kürdə batan qız Azərbaycan çempionu imiş
Samuxda 17 yaşlı qızın suda boğulmasının bəzi təfərrüatları məlum olub. Suda batan 2009-cu il təvəllüdlü Gülnaz Məmmədova Kür çayına ailəsi ilə birlikdə istirahətə gedibmiş. Qızın nənəsi Gülnaz Məmmədova APA-nın yerli bürosuna bildirib ki, hadisə nəvələri suda çiməndə baş verib: "Gözümüz baxa-bax
10:29 333 Ev almaq istəyənlər üçün dövlət imkanları: Kimlər güzəştli ipotekadan yararlana bilər?
"Azərbaycanda vətəndaşların mənzil sahibi olması üçün əsas dövlət mexanizmlərindən biri Azərbaycan Respublikasının İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu vasitəsilə təqdim olunan adi və güzəştli ipoteka kreditləridir". Bunu BİG.AZ-a açıqlamasında əmlak məsələləri üzrə eksperti Fərid Cəfərli bildirib
14:41 128 
