Plastik düyü iddiaları nə dərəcədə doğrudur?

"Son vaxtlar sosial şəbəkələrdə "plastik düyü" ilə bağlı müxtəlif iddialar yayılır. Lakin elmi baxımdan bu iddiaların əsası yoxdur. Ümumiyyətlə, düyünün plastikdən hazırlanması həm iqtisadi, həm də texniki cəhətdən məntiqsizdir. Plastik qranulların istehsalı təbii düyünün becərilməsi və emalından daha baha başa gəlir. Heç bir istehsalçı maya dəyəri yüksək olan məhsulu daha ucuz qiymətə bazara çıxarmaz. Saxtakarlıq hallarında adətən daha ucuz xammaldan istifadə edilir".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında qida eksperti Asim Vəliyev bildirib.

O, qeyd edib ki, plastik yüksək temperaturda suyu udaraq bişmir. Əksinə, əriməyə başlayır və yapışqan kütləyə çevrilir. Əgər düyü normal qaydada bişirsə, deməli, onun əsas tərkibi bitki mənşəli nişastadır:

"Bəzən istehlakçılar uzun müddət bişməyən düyünü saxta hesab edirlər. Əslində isə bu, çox vaxt yüksək amiloza tərkibli uzun dənəli düyülərlə bağlıdır. Amiloza dənələrin bir-birinə yapışmamasını təmin edir və düyünün daha gec yumşalmasına səbəb olur.

Evdə sadə üsullarla düyünün keyfiyyəti barədə ilkin fikir formalaşdırmaq mümkündür. Bir qaşıq düyünü suya tökdükdə sağlam dənələr adətən dibə çökür. Səthdə qalanlar isə əksər hallarda zədələnmiş və ya içi boş dənələr olur.

Digər üsul isə bir neçə düyü dənəsini yandırmaqdır. Plastik yanarkən kəskin kimyəvi qoxu və qara tüstü əmələ gətirir. Təbii düyü isə qovrulmuş çörək və ya popkornu xatırladan qoxu verərək kömürləşir.

Düyünün əvvəlki kimi dadlı olmaması isə onun saxta olması demək deyil. Bu, əsasən müasir kənd təsərrüfatında tətbiq olunan istehsal üsulları ilə bağlıdır. Bu gün toxumlar daha çox məhsuldarlıq və daşınmaya davamlılıq nəzərə alınaraq seçilir. Bundan əlavə, intensiv əkinçilik torpaqdakı mineral ehtiyatlarını azaltdığı üçün bitkinin dad və ətir yaradan təbii birləşmələri də əvvəlki qədər formalaşmır.

Eyni vəziyyət meyvə və tərəvəzlərdə də müşahidə olunur. Uzaq məsafələrə daşınması üçün onlar tam yetişməmiş halda yığılır, sonradan xüsusi şəraitdə yetişdirilir. Buna görə də mövsümündə yetişən məhsullarla müqayisədə dad və ətri fərqli olur.

Düyüdən təhlükəsiz istifadə üçün onu bişirməzdən əvvəl soyuq suda su tam şəffaflaşana qədər yumaq tövsiyə edilir. Bu, dənələrin üzərindəki artıq nişastanı və saxlanma zamanı yaranan tozu təmizləyir. Düyü quru və sərin yerdə saxlanılmalıdır.

Bişmiş düyünü isə otaq temperaturunda iki saatdan artıq saxlamaq olmaz. Çünki bu şəraitdə Bacillus cereus bakteriyasının sporları inkişaf edərək toksin ifraz edə bilər. Bu isə ciddi qida zəhərlənməsinə səbəb ola bilər".

Telegramda izləyin