Asılılıq başlamadan qarşısını almaq mümkündürmü?

"Yeniyetməlik dövrü insan həyatının ən həssas mərhələlərindən biridir. Bu yaşlarda uşaqlar ətraf mühitin təsirinə daha açıq olur, yeni şeylərə maraq göstərir və bəzən düşünmədən riskli qərarlar verirlər. Məhz buna görə də narkotik və digər psixoaktiv maddələrlə ilk tanışlıq əksər hallarda bu dövrdə baş verir".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında narkomaniya üzrə ekspert Emil Maqalov bildirib.

O, qeyd edib ki, siqaret, alkoqol və narkotiklə ilk təmas adətən həmyaşıdların təsiri altında yaranır. Uşağın belə maddələri sınamağa razı olmasının əsas səbəbləri arasında dost çevrəsinə uyğunlaşmaq, özünü cəsarətli göstərmək, maraq hissi, yeni təcrübə yaşamaq və ya valideynlərin sərt qadağalarına etiraz etmək istəyi dayanır:

"Bəzi yeniyetmələr isə psixoloji gərginlik, ailədaxili problemlər, zorakılıq və ya sosial çətinliklər səbəbindən bu maddələrə üz tutur. Xüsusilə qayğı və dəstəkdən uzaq böyüyən uşaqlar daha çox risk altındadır.

Narkotik asılılığı adətən bir anda formalaşmır. İlk mərhələ sadəcə maraq və ya təcrübə məqsədilə istifadədir. Lakin ilk istifadədən sonra yenidən həmin hissi yaşamaq istəyi yarana bilər. Vaxt keçdikcə bu, müntəzəm istifadəyə, daha sonra isə həm psixoloji, həm də fiziki asılılığa çevrilir. Nəticədə yeniyetmənin dərsə marağı azalır, davranışında dəyişikliklər baş verir və həyatının mərkəzində yalnız narkotik dayanmağa başlayır.

İlk istifadə çox vaxt maraqdan qaynaqlansa da, sonrakı mərhələlərdə ailə dəstəyinin olmaması, dost təzyiqi, özünü təsdiq etmək istəyi, həddindən artıq nəzarət və ya xarici görünüşdən narazılıq kimi amillər asılılığın dərinləşməsinə səbəb ola bilər. Ailəsində alkoqol, tütün, qumar və ya digər asılılıqlar olan uşaqların risk qrupunda olduğu da nəzərə alınmalıdır.

Uşaqları narkotikdən qorumağın ən təsirli yolu onlarla etibarlı münasibət qurmaqdır. Valideynlər bu mövzuda açıq danışmalı, narkotiklərin yaratdığı təhlükələri yaşa uyğun şəkildə izah etməli və uşağa hər vəziyyətdə onun yanında olduqlarını hiss etdirməlidirlər. Uşaq bilməlidir ki, çətin vəziyyətlə qarşılaşdıqda onu cəza deyil, dəstək gözləyir.

Bununla yanaşı, ailədə sağlam həyat tərzi, birgə fəaliyyətlər, idman, hobbilər və səmimi ünsiyyət uşağın özünü dəyərli hiss etməsinə kömək edir. Ailəsində sevgi, diqqət və anlayış görən yeniyetmələrin zərərli vərdişlərə meyl etmə ehtimalı xeyli azalır" .

Telegramda izləyin