Bəhruz Quliyev: Talibanı devirmək təkcə hərbi yolla mümkün deyil

"Son günlər müxtəlif informasiya mənbələrində ABŞ və NATO-nun dəstəyi ilə Taliban hakimiyyətinə qarşı yeni əfqan müqavimət qüvvələrinin formalaşdırılması barədə iddialar yayılır. Bu məlumatların əksəriyyəti hələlik rəsmi təsdiqini tapmasa da, Əfqanıstan ətrafında yeni siyasi və hərbi proseslərin başlaya biləcəyi ehtimalı beynəlxalq ekspert dairələrində ciddi müzakirə olunur.

Talibanın 2021-ci ildə hakimiyyəti ələ keçirməsindən sonra ölkədə nisbi təhlükəsizlik bərpa olunsa da, siyasi legitimlik, insan hüquqları, xüsusilə qadınların və qızların hüquqlarının məhdudlaşdırılması, iqtisadi böhran və beynəlxalq təcrid Əfqanıstanın əsas problemləri olaraq qalır. Bu səbəbdən də Qərb dövlətləri Talibanı beynəlxalq hüququn tamhüquqlu tərəfdaşı kimi qəbul etməkdən hələ də çəkinirlər.

Hesab edirəm ki, Əfqanıstanın gələcəyi yalnız hərbi mübarizə ilə müəyyən edilə bilməz. Son 40 ildən artıq müddətdə bu ölkədə müxtəlif xarici güclər hərbi yolla nəticə əldə etməyə çalışsalar da, dayanıqlı siyasi sabitlik formalaşdırmaq mümkün olmayıb. Bu reallıq göstərir ki, təkcə silahlı mübarizə Taliban hakimiyyətini devirmək üçün kifayət deyil."

Bu fikirləri BiG.AZ-a Səs qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev deyib.

Ekspert bildirib ki, əgər Taliban daxilində ciddi siyasi parçalanma baş verməzsə, ölkə daxilində geniş xalq dəstəyi qazanan vahid müxalifət formalaşmazsa və regional güclərin maraqları üst-üstə düşməzsə, yaxın perspektivdə Talibanın hakimiyyətdən uzaqlaşdırılması real görünmür.

Bununla belə, beynəlxalq təzyiqlərin artması, humanitar böhranın dərinləşməsi və iqtisadi problemlərin ağırlaşması Taliban hakimiyyətini müəyyən islahatlara getməyə məcbur edə bilər. Əks halda, ölkədə yeni müqavimət ocaqlarının yaranması və uzunmüddətli qeyri-sabitliyin davam etməsi ehtimalı artır.

"Bu gün əsas sual Talibanın devrilib-devrilməyəcəyi deyil. Əsas məsələ Əfqanıstanın yenidən böyük dövlətlərin geosiyasi rəqabət meydanına çevrilib-çevrilməyəcəyidir. Tarix göstərir ki, belə rəqabətin ən ağır yükünü hər zaman Əfqanıstan xalqı daşıyıb və yeni qarşıdurma ssenarisi regionun təhlükəsizliyi üçün də ciddi risklər yarada bilər."- deyə, B.Quliyev əlavə edib.

Telegramda izləyin