1995-ci ildən qüvvədədir: İstehlakçı hüquqlarını qoruyan qanuna yenidən baxılmalıdır? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

İstehlakçı hüquqlarının qorunması müasir bazar iqtisadiyyatının əsas prinsiplərindən biri hesab olunur. Dünyanın bir çox ölkəsində bu sahədə qanunvericilik mütəmadi olaraq yenilənir, yeni ticarət formaları və rəqəmsal xidmətlər nəzərə alınaraq istehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi daha da gücləndirilir.

Azərbaycanda isə "İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında" Qanun 1995-ci ildə qəbul edilib. Bəs ötən illər ərzində bazarda baş verən dəyişikliklər fonunda bu qanunun yenilənməsinə ehtiyac varmı?
Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, 1995-ci ildə qəbul edilmiş "İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında" qanun uzun illər bu sahədə hüquqi bazanın formalaşmasında mühüm rol oynayıb. Lakin son 30 ildə iqtisadiyyat, ticarət və texnologiyalar ciddi şəkildə dəyişib. Onun sözlərinə görə, elektron ticarətin genişlənməsi, onlayn xidmətlərin artması, rəqəmsal ödəniş sistemlərinin inkişafı və yeni satış modellərinin yaranması mövcud qanunun bir sıra müddəalarının müasir tələblərə tam cavab vermədiyini göstərir: "Bu baxımdan qanunun yenilənməsinə ehtiyac var. Xüsusilə onlayn alış-veriş zamanı istehlakçı hüquqlarının qorunması, məhsulun geri qaytarılması, şəxsi məlumatların mühafizəsi, saxta endirimlərə və aldadıcı reklamlara qarşı daha effektiv mexanizmlərin yaradılması, eləcə də istehlakçı şikayətlərinin operativ həlli ilə bağlı normalar gücləndirilməlidir.

Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, istehlakçı hüquqlarının effektiv müdafiəsi təkcə qanunun mövcudluğu ilə deyil, onun icra mexanizmlərinin işlək olması ilə təmin edilir. Bir çox ölkələrdə qanun pozuntularına görə yüksək maliyyə sanksiyaları tətbiq edilir, nəzarət orqanlarının səlahiyyətləri daha geniş olur və istehlakçılar hüquqlarını daha asan şəkildə müdafiə edə bilirlər.

Azərbaycanda da qanunvericiliyin müasir iqtisadi reallıqlara uyğunlaşdırılması, beynəlxalq standartlara yaxınlaşdırılması və nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsi həm istehlakçıların hüquqlarının daha etibarlı qorunmasına, həm də bazarda sağlam rəqabətin formalaşmasına müsbət təsir göstərə bilər. Bu, eyni zamanda, sahibkarların məsuliyyətini artıracaq və istehlakçı etimadının güclənməsinə xidmət edəcək".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin