Dövlət özəl bağçaların ödənişinin 70%-ni qarşılayacaq: Bu, ailələrin yükünü azaldacaqmı? - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyinin direktor müavini Vəfa Yaqublu bildirib ki, yeni maliyyələşmə modelinə əsasən, müəyyən şərtlər daxilində özəl məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin təhsil haqqının 70 faizədək hissəsi dövlət tərəfindən qarşılanacaq. Məqsəd daha çox uşağın məktəbəqədər təhsilə cəlb edilməsi, dövlət bağçalarında sıxlığın azaldılması və özəl sektorun inkişafının dəstəklənməsidir. Qaydalara əsasən, dövlət dəstəyi Bakı şəhərində 350 manata, regionlarda isə 250 manata qədər olacaq. Bu qərar ilk baxışdan minlərlə ailə üçün mühüm sosial dəstək kimi qiymətləndirilir.

Lakin sual yaranır: görəsən, dövlət dəstəyi həqiqətən də valideynlərin maliyyə yükünü azaldacaqmı? Özəl bağçaların mövcud təhsil haqları fonunda ailələrin ödəyəcəyi məbləğ nə qədər azalacaq, yeni maliyyələşmə mexanizmi daha çox ailənin övladını özəl bağçaya yerləşdirməsinə imkan yaradacaqmı?
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Şəmsi Qoca BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyinin (MÜTDA) sədr müavini Vəfa Yaqublunun açıqladığı bu yeni mexanizm - yəni dövlətin özəl bağçalarda xidmət haqqının 70 faizi dərəcəsində maliyyələşmə ayırması - ilk baxışdan həm ailələrin büdcəsi, həm də təhsil sektoru üçün kifayət qədər ciddi və müsbət addımdır. Onun sözlərinə görə, bu qərarın ailələrin maliyyə yükünü nə dərəcədə azaldacağını və ümumilikdə sahəyə necə təsir edəcəyini bir neçə əsas aspekt üzərindən qiymətləndirmək mümkündür: "İlk növbədə, özəl bağçaların qiymətlərinin orta hesabla 300-800 manat arasında dəyişdiyini nəzərə alsaq, dövlətin bu məbləğin 70 faizini öz üzərinə götürməsi valideynin cibində ciddi məbləğin qalması deməkdir. Məsələn, aylıq ödənişi 400 manat olan bir bağçada valideynin ödəyəcəyi pay 120 manata qədər düşə bilər ki, bu da orta statistik ailə büdcəsi üçün çox böyük güzəştdir. Paralel olaraq, dövlət bağçalarında yer çatışmazlığı və ya növbələrin uzun olması səbəbindən övladını bağçaya qoya bilməyən, eyni zamanda özəl bağçaların yüksek qiymətini ödəyə bilməyən ailələr üçün yeni və əlçatan bir alternativ yaranır.

Bundan əlavə, məktəbəqədər təhsilin əlçatan olmaması çox vaxt anaların işləməsinə mane olan əsas amillərdən biridir. Bağça xərclərinin kəskin azalması anaların əmək bazarına daha tez və rahat qayıtmasına şərait yaradacaq ki, bu da ailənin ümumi gəlirlərinin artmasına əlavə təkan verəcək.

Lakin bu qərarın kağız üzərindəki müsbət təsirinin real həyatda tam hiss olunması üçün bir neçə vacib tənzimləmə mexanizmi şərtlənir. Əgər özəl bağçalar dövlət dəstəyini görüb öz xidmət haqqını süni şəkildə qaldırsalar (məsələn, 400 manatlıq bağça qiyməti 700 manata qaldırılarsa), 70 faizlik maliyyələşməyə baxmayaraq valideynin ödəyəcəyi 30 faizlik pay yenə əvvəlki məbləğə yakınlaşacaq. Buna görə də dövlət tərəfindən müəyyən tavan qiymətlərin və ya tənzimləmə mexanizmlərinin tətbiqi vacibdir. Eyni zamanda, ayrılacaq kvotalar və bağçaların cavab verməli olduğu keyfiyyət standartları da prosesin nə dərəcədə əhatəli olacağını müəyyən edəcək.

Qeyd edim ki, bu qərar düzgün, şəffaf və nəzarət olunan mexanizmlərlə tətbiq olunarsa, ailələrin maliyyə yükünü birmənalı şəkildə və hiss olunan dərəcədə azaldacaq, dövlət bağçalarındakı sıxlığı aradan qaldıracaq və özəl sektorun inkişafına böyük töhfə verəcək".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin