Bu ölkədə 843 dildə danışılır: Niyə bu qədər çox dil sağ qalıb?

Bu ölkədə 843 dildə danışılır: Niyə bu qədər çox dil sağ qalıb?Dünyada ən çox canlı dilin istifadə olunduğu ölkələrin reytinqində Papua-Yeni Qvineya 843 canlı dillə birinci yerdə qərarlaşıb. Şimali Koreyada isə cəmi iki canlı dil mövcuddur. Dünyada yalnız 20 ölkədə ən azı 100 canlı dildən istifadə edilir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə Antena3.ro yazır.

Reytinq ən azı bir nəfərin ana dili hesab etdiyi canlı dilləri əhatə edir.

Nəşrdə qeyd olunur ki, Papua-Yeni Qvineyadakı 843 canlı dildən - dünyada ən yüksək göstəricidən - Şimali Koreyadakı cəmi iki dilə qədər olan statistika coğrafiyanın, miqrasiyanın, təcridin və tarixin müxtəlif ölkələrdə danışılan dillərə necə təsir etdiyini göstərir.

Ən çox canlı dilə malik ölkələr

Papua-Yeni Qvineyanın əhalisi 12 milyondan az olsa da, ölkə son dərəcə zəngin dil müxtəlifliyi ilə seçilir.

"Mürəkkəb relyef, yüzlərlə ada və bir-birindən təcrid olunmuş icmalar dillərin qorunub saxlanmasına şərait yaradıb. Nəticədə burada danışılan dillərin sayı Hindistandakından təxminən iki dəfə çoxdur, halbuki Papua-Yeni Qvineyanın əhalisi Hindistan əhalisinin 1 faizindən də azdır", deyə nəşr yazır.

Təxminən 17 min adadan ibarət İndoneziya 709 canlı dillə ikinci yerdədir. Sonrakı pillələrdə Nigeriya, Hindistan və Çin qərarlaşıb.

"Hazırda istifadə olunan 239 canlı dillə ABŞ dünyada səkkizinci yerdədir. Onların əksəriyyəti yerli xalqların dilləridir və bunların bir çoxu əsrlər boyu davam edən köçürülmə və assimilyasiya nəticəsində yox olmaq təhlükəsi ilə üz-üzədir. Artıq təxminən 50 dil tamamilə yox olub", deyə məqalədə bildirilir.

Qeyd olunur ki, yalnız 20 ölkədə ən azı 100 canlı dildən istifadə olunur. Bu ölkələr birlikdə bəşəriyyətin dil irsinin əhəmiyyətli hissəsini təşkil edir və demək olar ki, bütün məskunlaşmış qitələri əhatə edir.

Niyə bəzi ölkələrdə dillərin sayı azdır?

II Dünya müharibəsindən sonra Koreya yarımadasının bölünməsi nəticəsində Şimali Koreya dünyanın ən təcrid olunmuş cəmiyyətlərindən birinə çevrilib. Hazırda ölkədə cəmi iki canlı dil - koreya dili və Koreya işarə dili mövcuddur. Bu, dünyada ən aşağı göstəricidir.

"Kolonizasiya dövründən sonra ispan dili dominant mövqeyə keçdiyi üçün Kuba və Dominikan Respublikasında canlı dillərin sayı nisbətən azdır. Yerli dillər yox olub, sonradan yaranan Afrika dillərinin təsiri isə əsasən ispan dilinə qarışıb. Hazırda az sayda canlı dili olan bir çox ölkə keçmişdə daha böyük dil müxtəlifliyinə malik idi. Əsrlər boyu davam edən kolonizasiya, assimilyasiya və yerli dillərin tənəzzülü nəticəsində bu gün yalnız az sayda yerli dil qorunub qalıb", deyə materialda qeyd olunur.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 736   Tarix: 14 iyul 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Bakıda qızıl oğrusunun başqa əməlləri üzə çıxdı

Bakının Qaradağ rayonundakı evlərdən birindən 7050 manat dəyərində qızıl-zinət əşyaları oğurlanıb. xəbər verir ki, bu barədə Daxili İşlər Nazirliyinin Mətbuat Xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, əməli törədən F.Fərəcov müəyyən olunaraq saxlanılıb. Araşdırmada onun rayondakı digər evlərdən elektri

18:30 0
.

"Böyük Ermənistan", "Miatsum" xülyaları puç oldu: Paşinyan yeni ideologiyanı açıqladı

Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan Dublində Beynəlxalq və Avropa Münasibətləri İnstitutunda (IIEA) keçirilən görüş zamanı "Real Ermənistan" ideologiyasından danışıb. Bu barədə Ermənistan KİV-ə istinadən məlumat verir. Paşinyan qeyd edib ki, bu ideologiya Ermənistanın dövlət və milli maraqların

17:20 116
.

ADY: Bakı-Tbilisi-Bakı marşrutu ilə 96 mindən çox sərnişin səfər edib

Azərbaycan Dəmir Yolları bu ilin yanvar-oktyabr aylarında 9,8 milyondan çox sərnişin daşıyıb. "APA-Economics" ADY-yə istinadən xəbər verir ki, bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 19% çoxdur. Qeyd olunan dövr ərzində Abşeron dairəvi dəmir yolu ilə 9,3 milyon (18% artım), rayonlararası marşrutlarl

13.11.2026 345
.

Ağdamın azad olunması müharibənin dönüş nöqtəsi idi

Azərbaycan ərazisinin 20 faizini 30 ilə yaxın işğal altında saxlayan Ermənistan hökuməti bu müddət ərzində xalqımıza və ölkəmizə qarşı genosid, ekosid, hərbi və digər cinayət əməllərinin törədilməsinə yol vermişdir. İşğal dövründə erməni vandallığına ən çox məruz qalan bölgələrimizdən biri də Ağdam rayon

11:15 220
.

Uşaq niyə heç bir səbəb olmadan ağlamağa başlayır?

Bəzən uşaqlar heç bir aydın səbəb olmadan qəfil ağlamağa başlayırlar. Bir neçə dəqiqə əvvəl gülən, oynayan və özünü yaxşı hiss edən uşaq birdən narahat olur, sakitləşmək istəmir və valideynlərinin bütün cəhdlərinə baxmayaraq ağlamağa davam edir. Belə vəziyyətlər xüsusilə gənc valideynlərdə narahatlı

13.11.2026 318
.

Qardaş 13 yaşlı bacısını bıçaqladı

Bakıda 13 yaşlı qız bıçaqlanıb. -a istinadən xəbər verir ki, hadisə gecə saatlarında Suraxanı rayonu ərazisində baş verib. Belə ki, 2013-cü il təvəllüdlü A.Məmmədova bıçaq xəsarətləri ilə xəstəxanaya yerləşdirilib. İlkin məlumata görə, yeniyetmə qardaşı tərəfindən bıçaqlanıb. Faktla bağlı araşdırmala

10:58 283
.

16 il axtarıldı, sonda bir qadın yaxalatdı - Məşhur cinayətkarın HEKAYƏSİ

Dünyanın ən güclü xüsusi xidmət orqanlarının illərlə axtardığı, milyonlarla dollar mükafat qoyulan, dəfələrlə izini itirən cinayətkarlar var. Onların arasında amerikalı mafiya başçısı Ceyms "Uayti" Balcerin (James "Whitey" Bulger) həyatı xüsusilə diqqət çəkir. O, 16 il ərzində AB

13.11.2026 371
.

Bazar günü hava belə olacaq

Noyabrın 15-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, sabah Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Lakin axşam bəzi yerlərdə yağış yağacağı ehtimalı var. Mülayim cənub-qər

13:57 195
.

Müğənni qızı zorlamağa cəhddə ittiham olunan Bəxtiyar Dali ilə bağlı qərar verildi

Öz bağında qızı zorlamaqda təqsirləndirilən "Milyonçu Bəxtiyar Dali" kimi tanınan Bəxtiyar Qaraşov yenidən hakim qarşısına çıxarılıb. "Unikal"a istinadla xəbər verir ki, Sumqayıt Şəhər Məhkəməsində keçirilən prosesdə onun ev dustaqlığına buraxılması ilə bağlı vəsatətə baxılıb və yeku

14:15 231
.