Qadınların pensiya yaşı 65 oldu: Növbəti mərhələdə yaş həddi yenə arta bilərmi? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Bu gündən etibarən Azərbaycanda qadınlar üçün pensiya yaşı mərhələli artımın tamamlanması ilə 65 yaşa çatıb. Bu dəyişiklik cəmiyyətdə pensiya sistemi və gələcək islahatlarla bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib. Eyni zamanda, dünyanın bir sıra ölkələrində əhalinin yaşlanması, ömür uzunluğunun artması və pensiya fondlarına düşən maliyyə yükü səbəbindən pensiya yaşının artırılması məsələsi müzakirə olunur. Məsələn, Almaniyada da pensiya yaşının gələcəkdə 70 yaşa qaldırılması ilə bağlı təkliflər zaman-zaman gündəmə gəlir.

Bu vəziyyət fonunda sual yaranır: görəsən, beynəlxalq təcrübə və demoqrafik dəyişikliklər nəzərə alınaraq Azərbaycanda da gələcəkdə pensiya yaşının yenidən artırılması mümkündürmü? Bu qərara hansı amillər təsir edir və hökumət belə bir addım ata bilərmi?
Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, Azərbaycanda gələcəkdə pensiya yaşının yenidən artırılacağını qəti şəkildə söyləmək mümkün deyil. Onun sözlərinə görə, bu qərarlar adətən ölkənin demoqrafik göstəriciləri, orta ömür uzunluğu, əmək bazarının vəziyyəti, sosial sığorta sisteminin maliyyə dayanıqlığı və dövlətin sosial siyasəti nəzərə alınmaqla qəbul edilir: "Digər ölkələrdə pensiya yaşının artırılması avtomatik olaraq Azərbaycanın da eyni addımı atacağı anlamına gəlmir.

Doğrudur, Almaniya və bəzi digər Avropa ölkələrində əhalinin qocalması, doğum səviyyəsinin aşağı düşməsi və pensiya fondlarına düşən yükün artması səbəbindən pensiya yaşının yenidən yüksəldilməsi müzakirə olunur. Lakin hər ölkənin iqtisadi və demoqrafik reallığı fərqlidir. Azərbaycanda da əhalinin yaş strukturu dəyişir, lakin qərarlar yerli sosial-iqtisadi göstəricilər əsasında verilir.

Nəzəri baxımdan, gələcəkdə orta ömür uzunluğu əhəmiyyətli dərəcədə artarsa, işləyən əhalinin sayı azalarsa və pensiya sisteminin maliyyə yükü yüksələrsə, pensiya yaşının yenidən nəzərdən keçirilməsi gündəmə gələ bilər. Eyni zamanda, belə qərarlar sosial təsirləri baxımından həssas olduğundan adətən geniş iqtisadi əsaslandırma və qanunvericilik dəyişiklikləri tələb edir.

Hazırda isə gələcəkdə pensiya yaşının yenidən artırılması ilə bağlı rəsmi qərar və ya təsdiqlənmiş plan yoxdur. Buna görə də bu ehtimalı yalnız digər ölkələrin təcrübəsinə əsaslanaraq qiymətləndirmək düzgün olmaz".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin