Kupçasız torpaqlar: Vətəndaşların bilməli olduğu hüquqi prosedurlar

"Azərbaycanda sənədsiz torpaq sahələrinin rəsmiləşdirilməsi minlərlə vətəndaşı maraqlandıran məsələlərdən biridir. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, belə torpaqların sənədləşdirilməsi üçün ilk növbədə onların hüquqi statusu müəyyən edilməlidir".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında əmlak məsələləri üzrə ekspert Fərid Cəfərli bildirib.

O, qeyd edib ki, sənədsiz torpaq dedikdə faktiki istifadə olunan, lakin mülkiyyət hüququnu təsdiq edən çıxarışı (kupçası) olmayan torpaq sahələri nəzərdə tutulur. Bu kateqoriyaya sovet dövründə ayrılmış torpaqlar, bələdiyyələr tərəfindən verilmiş, lakin rəsmiləşdirilməmiş sahələr, icra hakimiyyətlərinin sərəncamı əsasında istifadə olunan torpaqlar, bağ massivlərində yerləşən ərazilər, vərəsəlik yolu ilə keçmiş, lakin rəsmiləşdirilməmiş torpaqlar, eləcə də özbaşına zəbt olunmuş sahələr daxildir:

"Hər bir torpaq sahəsinin sənədləşdirilməsi mexanizmi onun hüquqi vəziyyətindən asılı olaraq fərqlənir. Buna görə də ilk mərhələdə hüquqi araşdırma aparılmalıdır. Araşdırma zamanı torpağın hansı kateqoriyaya aid olduğu, dövlət və ya bələdiyyə mülkiyyətində olub-olmaması, baş plana uyğunluğu, mühafizə zonasında yerləşib-yerləşməməsi, həmin torpaq üzrə başqa şəxsə hüquq verilib-verilməməsi və kadastr məlumatlarının mövcudluğu müəyyən edilir.

Sənədləşdirmə prosesində şəxsiyyət vəsiqəsi, etibarnamə, icra hakimiyyətinin sərəncamı, bələdiyyə qərarı, torpaq ayrılması haqqında arayış, köhnə texniki pasportlar, bağ kitabçaları, üzvlük vəsiqələri, kommunal və vergi ödənişlərinə dair sənədlər, həmçinin notarial qaydada təsdiq edilmiş müqavilələr tələb oluna bilər.

Növbəti mərhələdə torpaq sahəsində geodeziya və ölçmə işləri aparılır. Bu zaman torpağın sərhədləri müəyyən edilir, koordinatlar götürülür, plan-sxem hazırlanır və elektron kadastr məlumatları formalaşdırılır.

Torpağın statusundan asılı olaraq vətəndaşlar aidiyyəti dövlət qurumlarına, bələdiyyələrə, yerli icra hakimiyyətlərinə və ya məhkəmələrə müraciət edə bilərlər.

Əgər torpaq sahəsinin inzibati qaydada sənədləşdirilməsi mümkün olmazsa, məsələ məhkəmə qaydasında həll edilir. Bu zaman uzunmüddətli istifadə faktı, şahid ifadələri, ödəniş sənədləri, tikiliyə dair sübutlar, xəritələr, arxiv materialları, foto və video materiallar sübut kimi təqdim oluna bilər. Məhkəmə qərarı əsasında isə torpaq sahəsinə mülkiyyət hüququnun dövlət qeydiyyatı aparıla bilər".

Telegramda izləyin