Qorxu yoxsa hörmət? Valideyn-övlad münasibətlərinin görünməyən tərəfi

Müasir dövrdə valideynlərlə yeniyetmələr arasında ünsiyyət problemi cəmiyyətin ən çox müzakirə olunan mövzularından birinə çevrilib. Bir çox ailələrdə valideynlər övladlarının davranışlarına təsir göstərməkdə, onlarla ortaq dil tapmaqda və istiqamət verməkdə çətinlik çəkirlər. Texnologiyanın sürətli inkişafı, sosial şəbəkələrin həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilməsi, nəsillər arasındakı baxış fərqləri və yeniyetmələrin daha çox müstəqillik istəyi ailədaxili münasibətlərə də təsir göstərir.

Bəs niyə valideynlərin sözü əvvəlki qədər təsirli olmur və ailələr bu problemin öhdəsindən necə gələ bilər?

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlama verən psixoloq Samirə Bağırova bildirib ki, bu məsələyə fərqli prizmadan yanaşmaq lazımdır.

"Əvvəllər valideyn sözünün 'kəsəri' çox vaxt hörmətdən deyil, qorxudan qaynaqlanırdı. Uşaq etiraz etmirdi, çünki cəzalanmaqdan, danlanmaqdan və ya rədd edilməkdən çəkinirdi. Bu isə hər zaman sağlam münasibət demək deyildi.

Bu gün isə bir çox uşaqlar öz fikirlərini daha açıq ifadə edir, şəxsi sərhədlərini qorumağa çalışırlar. Bu, müəyyən mənada müsbət dəyişiklikdir. Çünki cəmiyyətimizdə ailə modellərinin əksəriyyətində şəxsi sərhəd anlayışı kifayət qədər formalaşmayıb. Lakin digər tərəfdən, bəzi ailələrdə sərhədlər o qədər zəifləyib ki, valideynin yönləndirici rolu da aradan qalxıb. Nəticədə uşaq təcrübəsiz olduğu halda bütün qərarları özü verməyə çalışır.

Valideyn-övlad münasibəti nə qorxu üzərində qurulmalı, nə də tam sərbəstliyə əsaslanmalıdır. Ən sağlam model qarşılıqlı hörmətə söykənən münasibətdir. Uşaq valideyndən qorxduğu üçün deyil, onun təcrübəsinə və qayğısına güvəndiyi üçün sözünə qulaq asmalıdır.

Valideynlərin sağlam olmayan şəxsi münasibətləri də uşağın onlara olan güvənini zədələyə bilər. Problem uşaqların çəkinməməsində deyil, ailədə hörmət və sərhədlərin pozulmasındadır.

Motosiklet nümunəsinə gəldikdə isə, məsələ təkcə valideyn sözünə baxmamaqdan ibarət deyil. Yeniyetməlik dövründə risk hissi zəifləyir, müstəqillik ehtiyacı artır və gənclər təhlükələri tam qiymətləndirə bilmirlər. Bu zaman valideynin rolu sadəcə qadağa qoymaq deyil, riskləri izah etmək, sərhədlər müəyyənləşdirmək və etibarlı ünsiyyət qurmaqdır.

Dünyaya uşaq gətirməklə valideyn olunmur. Valideynliyi bacarmaq üçün ilk növbədə uşaqla sağlam ünsiyyət qurmağı öyrənmək lazımdır", - deyə psixoloq vurğulayıb.

Telegramda izləyin