Xəzər dənizi təhlükədə: Su səviyyəsi 21 metrə qədər azala bilər

Tehran Konvensiyasının Katibliyinin koordinatoru Mahir Əliyev Astanada keçirilən Regional Ətraf Mühit Sammitində bildirib ki, Xəzər dənizində suyun səviyyəsi əsrin ortalarına qədər 8-21 metr azala bilər.

Onun sözlərinə görə, problemin həlli üçün Xəzəryanı beş dövlətin - Azərbaycan, İran, Qazaxıstan, Rusiya və Türkmənistanın uzunmüddətli və koordinasiyalı iştirakı vacibdir.

BMT Baş katibinin müavini İnger Andersen də ölkələri elmi monitorinq, iqlim dəyişikliyinə uyğunlaşma və Xəzər ekosisteminin qorunmasını əhatə edən 2026-2036-cı illər üçün birgə fəaliyyət planı hazırlamağa çağırıb.

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlama verən politoloq Turan Rzayev bildirib ki, Xəzər dənizində suyun səviyyəsinin azalması artıq müşahidə olunan reallıqdır və bu proses bütün sahilyanı ölkələrdə hiss olunur. İlk baxışda məsələ sırf ekoloji və iqlim problemi kimi görünsə də, bəzi ekspertlər bunun arxasında digər amillərin də dayandığını qeyd edirlər:

"Belə iddialara görə, Xəzərə əsas su axınını təmin edən çaylar - Volqa, Ural və Terek üzərində tikilmiş su anbarları və hidrotexniki qurğular suyun dənizə daxil olmasını azalda bilər. Eyni zamanda, Volqa çayının sularının istiqamətləndirilməsi enerji istehsalı və Volqa-Don kanalının logistik əhəmiyyəti ilə əlaqələndirilir.

Bundan əlavə, su səviyyəsinin azalması bəzi dayaz ərazilərdə neft və qaz yataqlarına çıxışı asanlaşdıra bilər ki, bu da hasilat xərclərinin azalmasına səbəb olur. Lakin belə dəyişikliklər Xəzərin təbii ekosisteminə mənfi təsir göstərə bilər.

Mövcud vəziyyət fonunda Xəzəryanı ölkələrin birgə əməkdaşlığı və koordinasiyalı addımlar atması zəruri hesab olunur. Əks təqdirdə, su səviyyəsinin kəskin azalması təkcə ekoloji deyil, həm də iqtisadi və siyasi problemlərə yol aça bilər".

Telegramda izləyin