Jurnalist yazır, nəticə yoxdur: Medianın zəifləyən rolu - MEDİA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Son vaxtlar mediada bir məsələ açıq şəkildə hiss olunur: təsir gücü əvvəlki kimi deyil. Vaxtilə bir xəbər, bir yazı cəmiyyətdə səs-küy yaradırdısa, indi eyni mövzu sadəcə oxunur və ötüb keçir. Məsələ ictimailəşir, amma bunun real nəticəsi olmur. Nə ciddi reaksiya verilir, nə də problem yerindən tərpənir. Bu zəifləmə təkcə rəsmi qurumların laqeydliyi ilə bağlı deyil. Ümumiyyətlə, medianın sözünün çəkisi azalıb. Jurnalistin yazdığına, verdiyi suala əvvəlki diqqət göstərilmir.

Elə bil media artıq proseslərin içində yox, kənarında qalıb. Bəzən bu vəziyyət özünü xırda, amma düşündürücü detallarda da göstərir. Məsələn, jurnalist hansısa tədbirdə sadə işini görmək istəyir, amma qarşısına hörmətsiz münasibət çıxır. Bu cür hallar təsadüfi deyil, medianın ümumi vəziyyətinin göstəricisidir. İnformasiya indi çoxdur, xəbər boldur, amma təsir azdır. Mövzular tez dəyişir, gündəm sürətlə unudulur. Media yazır, cəmiyyət oxuyur, amma məsələ oradaca dayanır. Elə buna görə də "media zəifdir" demək bəlkə düzgün olmaz, amma təsir gücünün azaldığını danmaq da çətindir. Bu, zamanla formalaşan bir prosesdir və onu bir yazı ilə dəyişmək mümkün deyil. Amma reallıq budur: media danışır, səsi var, sadəcə əvvəlki kimi eşidilmir.
Mövzu ilə bağlı media eksperti Nicat Abdullayev BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, son dövrlər mediaya münasibətlə bağlı bu tip fikirlər səslənir və etiraf edək ki, ayrı-ayrı hallarda jurnalistlərə qarşı etikadan kənar davranışlar da müşahidə olunur. Onun sözlərinə görə, bəzən hansısa məmurun özü yox, ətrafındakı şəxslər - mühafizəçi, köməkçi və ya tədbir təşkilatçıları - mediaya qarşı aqressiv davranış sərgiləyirlər: "Bu hallar yolverilməzdir və istər hüquqi, istərsə də mənəvi baxımdan qəti şəkildə qınanmalıdır.

Amma bütövlükdə "məmurlar artıq mediadan çəkinmir" kimi ümumi yanaşma ilə razı deyiləm. Çünki bu, reallığı tam əks etdirmir. Azərbaycan mediası xüsusilə İkinci Qarabağ müharibəsi dövründə və ondan sonrakı diplomatik proseslərdə dövlətçilik baxımından olduqca məsuliyyətli, peşəkar və aktiv mövqe nümayiş etdirdi. İnformasiya müharibəsində media faktiki olaraq ön cəbhədə idi və bu, həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq müstəvidə etiraf olundu.

Digər tərəfdən, Prezident İlham Əliyev dəfələrlə açıq şəkildə bildirib ki, ölkədə mövcud problemlərin bir hissəsini məhz media vasitəsilə öyrənir və həmin məlumatlar əsasında operativ qərarlar qəbul olunur. Bu, mediaya formal deyil, real münasibətin göstəricisidir. Əgər media təsirsiz olsaydı, dövlət başçısı bunu açıq etiraf etməzdi.

Bu gün Azərbaycanda mediaya dövlət səviyyəsində sistemli diqqət və qayğı mövcuddur. MEDİA Agentliyinin yaradılması, jurnalistlərin sosial müdafiəsi, media subyektlərinin institusional inkişafına dəstək mexanizmləri, eyni zamanda Mətbuat Şurasının özünütənzimləyici qurum kimi fəaliyyəti bunu açıq şəkildə göstərir. Yəni problem mediasızlıqda yox, daha çox media-ictimaiyyət-məmur münasibətlərində bəzən yaranan fərdi davranış böhranlarındadır.

Burada əsas məsələ ondan ibarətdir ki, mediaya hörmətsizlik edən hər kəs - istər məmur, istərsə də hansısa tanınmış şəxsin mühafizəçisi olsun - bilməlidir: jurnalist şəxsi marağı üçün yox, ictimai maraq naminə fəaliyyət göstərir. Media dövlətin və cəmiyyətin düşməni deyil, əksinə, problemləri üzə çıxaran və onların həllinə təkan verən mexanizmdir.

Ona görə də bu cür halları sistem problemi kimi deyil, konkret məsul şəxslərin davranışı kimi qiymətləndirmək daha doğrudur. Eyni zamanda media nümayəndələri də öz peşə etikası, davranış mədəniyyəti və hüquqi çərçivə daxilində fəaliyyət göstərməli, mövqelərini peşəkarlıqla qorumağı bacarmalıdırlar.

Sonda qeyd edim ki, güclü dövlət güclü mediadan qorxmur. Azərbaycan dövləti də bunu dəfələrlə sübut edib. Media ilə münasibətlərin sağlamlaşması isə qarşılıqlı hörmət, hüquqi mexanizmlər və peşəkar məsuliyyət üzərində qurulmalıdır".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin