İnsanları əslində kasıb edən nədir? - Platonun izahı
Qədim yunan filosofu Platonun adına yazılan bir fikir sosial şəbəkələrdə və iqtisadçı dairələrdə geniş müzakirə doğurub.
Qaynarinfo "Daily Galaxy"yə istinadən xəbər verir ki, bu düşüncə insanların gəlirləri artsa belə, niyə özlərini daha varlı hiss etmədiklərini izah edən psixoloji mexanizmi ortaya qoyur.
"Bədbəxtlik və kasıblıq sərvətin azalmasından deyil, arzuların çoxalmasından yaranır", deyə Platonun məşhur yanaşmasına istinad edilir.
Nə deyir Platon?
Platonun fikrincə, insanın istəklərinin təbii dayanma nöqtəsi yoxdur. Arzular tənzimlənmədikdə, mövcud resursların hüdudlarını aşaraq daim genişlənir. Bu isə real maddi vəziyyətdən asılı olmayaraq davamlı çatışmazlıq hissi yaradır.
Filosofa görə, rifah hissi insanın sahib olduqları ilə istədikləri arasındakı məsafədən asılıdır. Bu fərq böyüdükcə, maddi imkanlar dəyişməsə belə, insan özünü daha kasıb hiss edir. Hər yeni arzu təmin edildikdə isə gözləntilər daha da artır və boşluq yenidən genişlənir.
Müasir elm nə deyir?
Müasir psixologiya bu yanaşmanı qismən təsdiqləyir. 1978-ci ildə aparılan araşdırmalar "hedonik adaptasiya" (hedonik qaçış zolağı) anlayışını ortaya çıxarıb. Bu effektə görə, insanların həyatında baş verən müsbət dəyişikliklər uzunmüddətli xoşbəxtlik səviyyəsini sabit şəkildə artırmır, çünki yeni şəraitə tez uyğunlaşma baş verir.
ABŞ "Federal Ehtiyat Sistemi"nin (FES) məlumatlarına əsasən, 2025-ci ilin əvvəlində istehlakçı borcu 17 trilyon dolları keçib. Bu göstərici gəlirlərin artmasına baxmayaraq bir çox ev təsərrüfatlarında maliyyə gərginliyinin davam etdiyini göstərir. Araşdırmalara görə, illik gəlir müəyyən həddi (təxminən 75 min dollar) keçdikdən sonra əlavə gəlir gündəlik xoşbəxtliyə minimal təsir edir.
Kasıblıq dövründən çıxış yolu
Platon insan arzularını iki yerə bölürdü: yaşamaq üçün zəruri olanlar və status, lüks kimi zəruri olmayanlar. Onun fikrincə, ikinci qrup arzuların son həddi yoxdur və daim yeni ehtiyaclar yaradır.
Müəllifin yanaşmasına görə, bu vəziyyətdən çıxış yolu sərt qənaət deyil, düşüncənin idarə olunmasıdır. Yəni insanın öz istəklərinə daxili sərhədlər qoyması və mövcud olanı kifayət kimi qəbul etməyi öyrənməsi əsas həll kimi göstərilir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 616 Tarix: 06 may 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşAzərbaycan dəri istehsalını 2 dəfədən çox artırıb
Bu ilin yanvar-may aylarında Azərbaycanda 25,2 min kvadratmetr emal edilmiş dəri istehsal edilib. "Report" Dövlət Statistika Komitəsinə istinadən xəbər verir ki, bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 2,2 dəfə çoxdur. Bu il iyunun 1-nə, Azərbaycanda 137,9 min kvadratmetr hazır məhsul ehtiyat
27.06.2026 138 Pensiya yaşı 70-ə çatdırılacaq? - Deputatdan VACİB AÇIQLAMA
Pensiya yaşının gələcəkdə mərhələli şəkildə artırılaraq 70 yaşa çatdırılması məsələsi vaxtaşırı ictimai müzakirələrə səbəb olur. Xüsusilə dünyanın bir sıra ölkələrində əhalinin yaşlanması və orta ömür uzunluğunun artması fonunda pensiya islahatlarının gündəmə gəlməsi Azərbaycanda da bu istiqamətdə mümkü
00:19 114 Toydan bir gün sonra boşandılar: səbəb bu imiş
Millət vəkili Ceyhun Məmmədovun tanış bir hakimin təcrübəsinə istinadən paylaşdığı fakt - gənclərin nikahdan cəmi bir gün sonra boşanmaq üçün məhkəməyə müraciət etməsi cəmiyyətdə ciddi rezonans doğurub. Bu açıqlama müasir dövrdə ailə institutunun üzləşdiyi dərin mənəvi və psixoloji böhranın miqyasın
27.06.2026 289 Cəlilabadda ev təmamilə yanıb
Cəlilabad rayonunda ev yanıb. "Report"un Muğan bürosunun məlumatına görə, hadisə rayonun Xəlilli kəndində qeydə alınıb. Belə ki, kənd sakini 45 yaşlı Eldəniz Bağırova məxsus 100 kvadratmetr olan birmərtəbəli evdə qəfil yanğın başlayıb. Hadisə yerinə Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Cəlilabad Rayo
27.06.2026 174 Tənha qadınların pensiya yaşı azaldıla bilərmi? - İqtisadçıdan AÇIQLAMA
Azərbaycanda sosial təminat və pensiya qanunvericiliyinin təkmilləşdirilməsi, xüsusilə həssas qruplardan olan vətəndaşların rifahının yaxşılaşdırılması məsələsi hər zaman gündəmdədir. Son dövrlərdə ən çox müzakirə edilən təkliflərdən biri də tənha qadınların pensiyaya daha tez yaşda çıxması ilə bağlıdır
00:15 98 Paşinyanın yeni mətbuat katibi kim olacaq? - FOTO
Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın mətbuat xidmətinə 26 yaşlı Melanya Harutyunyan rəhbərlik edəcək. xəbər verir ki, bu barədə "Hraparak" qəzeti məlumat dərc edib. Nəşr yazır ki, Melanya Harutyunyan, hakim "Vətəndaş Sazişi" partiyasının Gənclər Strukturu Şurasının katibidir v
27.06.2026 178 Əhaliyə PİS XƏBƏR! Bu məhsul kəskin şəkildə BAHALAŞACAQ - XƏBƏRDARLIQ
Arzuolunmaz təbiət hadisəsi olan "El-Ninyo" Hindistanda şəkər qamışı məhsullarını məhv edə bilər. Əgər belə bir ssenari reallaşarsa, ölkə şəkər ixracını məhdudlaşdırmaq məcburiyyətində qalacaq. Nəticədə dünya bazarında şəkərin qiyməti kəskin şəkildə yüksələcək. Bu barədə Rusiya Prezident Akademiyasını
00:47 99 ABŞ hökuməti "Anthropic"in süni intellekt modelinə qoyulan qadağanı qismən aradan qaldırdı
ABŞ hökuməti "Anthropic" şirkətinin "Claude Mythos 5" süni intellekt modelindən məhdud istifadəyə icazə verib. xəbər verir ki, bu barədə şirkətin mətbuat xidməti "X" sosial şəbəkəsində məlumat yayıb. "Semafor" nəşrinin yaydığı məlumata görə, rəsmi Vaşinqton "Anthropic"
27.06.2026 166 ABŞ-də dəhşətli qətlin ŞOK TƏFƏRRÜATI: "Birinə atəş açmısansa, işi mütləq bitirməlisən"
ABŞ-də 18 yaşlı gənc oğurlanmış qulaqlıqlarına görə sinif yoldaşını qətlə yetirdiyini etiraf edib. xəbər verir ki, bu barədə məlumatı "People" nəşri yayıb. Qətl hadisəsi 24 may 2023-cü il tarixində "Oliver Citywide Academy" xüsusi təhsil müəssisəsinin binası qarşısında baş verib
27.06.2026 187 
