"Xəyanətin sübut olunması uşağın anadan alınması üçün əsas deyil" - Vəkil

Azərbaycanda boşanma zamanı əksər hallarda hər iki tərəfin razılığı ilə uşaq anada qalır. Bəs qadının xəyanəti və ya əxlaqsız həyat tərzi sübuta yetirilsə, uşaq ataya verilə bilərmi?

Vəkil Turan Abdullazadə BiG.AZ-a bildirib ki, xəyanətin sübut olunması avtomatik olaraq uşağın anadan alınması üçün əsas deyil. Məhkəmə ananın valideynlik qabiliyyətinə, uşağa qayğısına, yaşadığı şəraitə, uşağın ona olan bağlılığına baxır.

O qeyd edib ki, əxlaqsız həyat tərzi ilə xəyanət hüquqi baxımdan tam eyni anlayış deyil. Xəyanət-partnyoruna sadiq qalmamaq, ailədaxili şəxsi davranış sayılır.Əxlaqsız həyat tərzi (prostitusiya, alkoqolizm, narkomaniya, uşağa zərərli mühit və s.) cəmiyyət və ailə üçün təhlükəli, uşağa mənfi təsir edən davranışlardır.
Yəni, xəyanət bir dəfəlik və şəxsi səviyyədə baş vermişsə, bu əxlaqsız həyat tərzi sayılmır.
Amma qadın davamlı şəkildə əxlaqa zidd həyat sürürsə və bu uşağa ciddi şəkildə təsir edirsə, qarşı tərəf bunu sübuta yetirə bilirsə (məsələn, tez-tez fərqli şəxslərlə yaşayır, uşağa baxmır, mənəvi və fiziki laqeydlik göstərir) — onda məhkəmə uşağın atasına verilməsi barədə qərar çıxara bilər:

"Azərbaycanda ailə qanunvericiliyinə görə uşağın kimdə qalacağına məhkəmə qərar verir. Bu qərar zamanı əsas meyar uşağın mənafeyidir, yəni: uşaq üçün daha əlverişli psixoloji, maddi və mənəvi şərait kimdədirsə, uşaq onun yanında qalır.
Lakin 10 yaşına qədər (xüsusilə 7 yaşına qədər) uşaqlar emosional və mənəvi cəhətdən daha çox anaya bağlı olduğundan bir qayda olaraq məhkəmə qərarı ilə ananın himayəsinə verilir.
Xəyanətin sübut olunması avtomatik olaraq uşağın anadan alınması üçün əsas deyil. Məhkəmə ananın valideynlik qabiliyyətinə, uşağa qayğısına, yaşadığı şəraitə, uşağın ona olan bağlılığına baxır.
Yəni, xəyanət faktı olsa belə, əgər qadın uşağa yaxşı baxırsa və uşaq anasına bağlıdırsa — adətən uşaq ananın yanında qalır. Yəni Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyi ilə xəyanətə görə uşaq anadan alınmır. Xəyanət bir növ övlada deyil, partnyora qarşı edilmiş sayılır,
Əxlaqsız həyat tərzi ilə xəyanət hüquqi baxımdan tam eyni anlayış deyil.
Xəyanət-partnyoruna sadiq qalmamaq, ailədaxili şəxsi davranış sayılır, bəzi ölkələrdə mənəvi zərər kimi qiymətləndirilə bilər. Məsələn Türkiyə Respublikasında xəyanətə görə kompensasiya tələb etmək olur.
Əxlaqsız həyat tərzi (prostitusiya, alkoqolizm, narkomaniya, uşağa zərərli mühit və s.) cəmiyyət və ailə üçün təhlükəli, uşağa mənfi təsir edən davranışlardır.
Yəni, xəyanət bir dəfəlik və şəxsi səviyyədə baş vermişsə, bu əxlaqsız həyat tərzi sayılmır.
Amma qadın davamlı şəkildə əxlaqa zidd həyat sürürsə və bu uşağa ciddi şəkildə təsir edirsə, qarşı tərəf bunu sübuta yetirə bilirsə (məsələn, tez-tez fərqli şəxslərlə yaşayır, uşağa baxmır, mənəvi və fiziki laqeydlik göstərir) — onda məhkəmə uşağın atasına verilməsi barədə qərar çıxara bilər.
Təkcə xəyanət uşağın anadan alınması üçün yetərli səbəb deyil.
Əxlaqsız həyat tərzi isə (müntəzəm, uşağa mənfi təsir edən davranışlar) bəzi hallarda məhkəmə qərarı ilə uşağın anadan alınmasına səbəb ola bilər.
Hər halda belə halda belə sübutlar, şahidlər, foto-video materiallar, polis və ya sosial xidmət rəyləri mühüm rol oynayır.
Ana əxlaqsız həyat tərzi keçirir, ancaq bunu övladına yansıtmırsa yenə də anadan uşağın alınması ehtimalı azdır.
Ailə qanunvericiliyinə əsasən, uşağın anadan alınmasına, ümumiyyətlə valideynlik hüquqlarından məhrum edilməyə səbəb olan əsaslar aşağıdakılardır:

1) öz valideynlik vəzifələrini yerinə yetirmədikdə;
2) alimenti qəsdən ödəmədikdə
3) heç bir üzürlü səbəb olmadan uşağı doğum evindən və yaxud hər hansı sosial xidmət müəssisələrindən götürməkdən imtina etdikdə;
4) valideynlik hüquqlarından sui-istifadə etdikdə;
5) uşaqlara qarşı məişət zorakılığı ilə bağlı hərəkətlər törətdikdə
6) xroniki alkoqol və narkomaniya xəstəsidirsə;
7) uşaqların və ya ərinin (arvadının) sağlamlığına və ya həyatına qarşı qəsdən edilmiş cinayət törətdikdə;
8) uşaqlara qarşı cinsi istismar və ya cinsi zorakılıqla bağlı cinayət törətdikdə.

Qanunvericiliyə əsasən, 10 yaşına çatmış uşağın fikri əsas götürülür. Yəni 10 yaşına çatmış uşaq kimi istəyirsə məhkəmə bir qayda olaraq uşağın fikrini nəzərə alaraq qərar qəbul edir".

Şəbnəm Lətifi

Telegramda izləyin