Azərbaycanda demoqrafik böhran: Gənclər evlənə bilmir, millət qocalır

Azərbaycanda demoqrafik böhran: Gənclər evlənə bilmir, millət qocalır"Əhalinin artım səviyyəsinin azalması problemi getdikcə daha da kəskinləşir. Dəfələrlə bu məsələ ilə bağlı yazılıb, danışılıb, hətta həyəcan təbili çalınıb. Lakin cəmiyyət, media, deputatlar və digər qurumlar problemin yalnız ən ağır mərhələyə çatdıqdan sonra narahatlıq keçirməyə başlayıb".

Bu fikirləri BiG.AZ-a açıqlamasında Sağlam Cəmiyyət Hərəkatının rəhbəri, sosioloq Elçin Bayramlı bildirib.

O, qeyd edib ki, artımın azalmasının ən böyük səbəbi sosial-iqtisadi vəziyyətlə bağlıdır. Son illər ərzində əhalinin maddi durumunun aşağı olması ilə əlaqədar olaraq evlənmələrin sayı kəskin şəkildə azalıb. Gənclər evlənmək üçün kifayət qədər resursa malik deyillər – nə evi var, nə də daimi işi. Minimum əməkhaqqı ilə ailə saxlamaq qeyri-mümkündür. Üstəlik, cəmiyyətimizdə ailə qurmaq böyük maddi xərclər tələb edir.

Dəbə çevrilmiş dəbdəbəli toy mərasimləri, külli miqdarda pul xərci tələb edən cehiz sistemi – bütün bunlar gənclərin ailə qurmasına əngəl yaradır. Təkcə cehiz xərcləri bəzən 20-30 min manat civarında dəyişir. Bu isə ailə qurmaq istəyən gənclər üçün böyük bir maneəyə çevrilib"

Azərbaycanda demoqrafik böhran: Gənclər evlənə bilmir, millət qocalır"Mövcud ailələrdə də uşaqların sayı azalıb. Cəmiyyət getdikcə az uşaqlı ailə modelinə keçir. Əksər ailələr yalnız bir uşaqla kifayətlənir. Orta statistik azərbaycanlı bir uşağı belə çətinliklə böyüdə bilir. Bu isə bir millət üçün ciddi demoqrafik təhlükədir. Milli genofondun və ailə sisteminin zəifləməsi, millətin qocalması və gələcəkdə sayca azalması deməkdir.

Bir cəmiyyətin davamlılığı üçün ailədə minimum 3 uşaq olmalıdır. Lakin hazırda gənclərin sayı kəskin azalır, yaşlı nəsil isə artmaqdadır. Bu nisbət bir neçə onillikdən sonra millətin davamlılığı üçün təhlükə yarada bilər.

Artımın azalmasının digər səbəbi isə mənəvi-psixoloji amillərlə bağlıdır. Maddi imkanı olan bəzi ailələr belə müasir həyat tərzinə uyğun olaraq evliliyə və çox uşaqlı ailəyə maraq göstərmirlər. Onlar şəxsi rahatlıqlarını prioritet hesab edərək, ailə qurmaq və ya bir uşaqdan artıq övlad sahibi olmağı istəmirlər. Bu isə cəmiyyətin mənəvi deqradasiyasının nəticəsidir.

Dünyanın bir çox ölkəsində bu problemin qarşısını almaq üçün ciddi dövlət proqramları həyata keçirilir. Ailələrə yardım paketləri təklif olunur. Məsələn, Çin artıq bir uşaq siyasətinin faciəvi nəticələrini görərək bu qanunu ləğv edib. Bəzi ölkələrdə uşaq doğumuna görə ailələrə birdəfəlik yüksək məbləğdə maddi yardım göstərilir, uşaq pulları verilir. 3 və daha çox uşaqlı ailələrə torpaq, ev və digər əmlak hədiyyə olunur. Rusiyada isə 20 il evli qalıb 3 və daha çox uşaq böyüdən ailələrə xüsusi mükafatlar təqdim edilir.

Təəssüf ki, Azərbaycanda bu istiqamətdə konkret addımlar atılmır. Gənc ailələr hər cür dəstəkdən məhrumdur. Evlənmək sözünün kökündə "ev" dayanır. Amma evsiz cütlüklərdən möhkəm ailə qurmaq gözləmək reallıqdan uzaqdır. İşsizlik, az gəlir, gənclərin ölkəni tərk etməsi evlənmə faizini aşağı salır.

Dövlət bu məsələ ilə bağlı təcili və sistemli tədbirlər görməlidir. Gənc ailələrə dəstək verilməli, uşaq pulları tətbiq olunmalı, boşanma hallarının qarşısını almaq üçün qanunvericilik təkmilləşdirilməlidir. Dəbdəbəli və bahalı toy mərasimlərinin qarşısı alınmalı, ailələr maddiyyat yox, mənəviyyat üzərində qurulmalıdır.

Əks halda, bir neçə onillik sonra demoqrafik tənəzzül bizi tarix səhnəsindən silə bilər".


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 1208   Tarix: 21 aprel 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Azərbaycanın güclənən beynəlxalq mövqeyi və yeni strateji tərəfdaşlıq

Avropanın siyasi mərkəzində keçirilən görüşlər Azərbaycanın regional və beynəlxalq proseslərdə artan rolunu, strateji tərəfdaşlıq imkanlarını və sülh gündəliyini bir daha diqqət mərkəzinə gətirdi. 2026-cı il noyabrın 12-13-də İrlandiyanın paytaxtı Dublində keçirilən 9-cu Avropa Siyasi Birliyi Sammit

14:58 187
.

Netanyahunun sosial şəbəkə hesablarına kiberhücum oldu - FOTO

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun rəsmi X hesabında illər əvvəl yayımlanmış paylaşımın keçidinin tamamilə başqa məzmuna yönləndirildiyi üzə çıxıb. Hadisə siyasətçilərin, dövlət qurumlarının və şirkətlərin sosial şəbəkə hesablarında yerləşdirilmiş köhnə keçidlərə qarşı həyata keçirilən kiber müdaxilələ

12:39 223
.

Ağdamın əvvəlki şöhrəti bu rayona qaytarılır

Ağdam rayonunun işğaldan azad olunması 2020-ci il noyabrın 10-da imzalanmış Üçtərəfli Bəyanatın nəticəsidir: Bəyanatın şərtlərinə müvadiq olaraq Azərbaycan Ağdam rayonunu hərbi əməliyyat keçirmədən, siyasi yolla işğaldan azad edərək öz yurisdiksiyasına qaytardı və bu olduqca böyük uğurdur və tarixi bi

11:35 241
.

Azərbaycan-Böyük Britaniya diplomatik münasibətlərində yeni inkişaf mərhələsi

Azərbaycanın milli maraqlara əsaslanan çoxvektorlu və balanslaşdırılmış xarici siyasət strategiyası ölkəni regional gücdən qlobal miqyaslı etibarlı strateji tərəfdaşa çevirib. Bu günlərdə dövlət başçısı İlham Əliyevin Dublində keçirilən "Avropa Siyasi Birliyi"nin 9-cu Zirvə Toplantısında iştirak

14:42 216
.

10° şaxta olacaq

Noyabrın 17-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Lakin axşam bəzi şəhərətrafı ərazilərdə qısamüddətli az yağı

13:01 222
.

Prezidentdən Xəzər dənizi ilə bağlı - Fərman

Xəzər dənizinin (gölünün) Azərbaycana mənsub olan bölməsinin sahilboyu ərazilərində dövlət idarəetməsinin təkmilləşdirilməsinə dair tədbirlər haqqında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Fərman imzalayıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Fərmana əsasən, Xəzər dənizinin (gölünün) Azərbaycana mənsu

16:59 90
.

Böyük Qələbə tarixi ədaləti bərpa etdi

1993-cü il iyulun 23-də Ermənistan Silahlı Qüvvələri Qarabağın mərkəzində yerləşən Ağdamın böyük hissəsini işğal etmişdir. İşğal edilmiş rayonların arasında əhalinin sayına görə Ağdam ən böyük rayonlardan biri sayılırdı. Ermənistan Silahlı Qüvvələri 2020-ci il sentyabrın 27-də yenidən Azərbaycana qarş

11:50 228
.

Məşhur aparıcı 15 il çalışdığı kanaldan getdi

Aparıcı Günel Qədimova uzun illərdir çalışdığı "Xəzər TV" ilə yollarını ayırıb. xəbər verir ki, o, bu barədə sosial şəbəkədə bildirib. Aparıcı iş yerindən öz razılığı ilə ayrıldığını qeyd edib:. "Bu gün 15 ilə yaxındır bir parçası olduğum Xəzər TV-dən öz istəyimlə ayrıldım. Bura məni

11:42 283
.

Prezident İlham Əliyevin müraciəti milli teleradio məkanının gələcək inkişafı üçün mühüm çağırışdır

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin radio və televiziya sahəsi ilə bağlı müraciəti ölkəmizin informasiya siyasətinin prioritetlərini, milli medianın cəmiyyət və dövlət qarşısındakı məsuliyyətini bir daha gündəmə gətirir. Müasir dünyada informasiya yalnız xəbər ötürülməsi vasitəsi deyil, həm də dövlətləri

11:09 183
.