Azərbaycanın güclənən beynəlxalq mövqeyi və yeni strateji tərəfdaşlıq
Avropanın siyasi mərkəzində keçirilən görüşlər Azərbaycanın regional və beynəlxalq proseslərdə artan rolunu, strateji tərəfdaşlıq imkanlarını və sülh gündəliyini bir daha diqqət mərkəzinə gətirdi.
2026-cı il noyabrın 12-13-də İrlandiyanın paytaxtı Dublində keçirilən 9-cu Avropa Siyasi Birliyi Sammiti Avropanın təhlükəsizliyi, enerji təminatı, iqtisadi əməkdaşlıq və regional sabitlik məsələlərinin müzakirəsi baxımından mühüm beynəlxalq platforma oldu. Sammitin "Avropa - güclü, təhlükəsiz və əlaqəli" mövzusu Azərbaycanın xarici siyasət prioritetləri ilə də uzlaşırdı. Çünki ölkəmiz enerji təhlükəsizliyi, beynəlxalq nəqliyyat dəhlizləri və regional əməkdaşlıq istiqamətlərində Avropa üçün əhəmiyyətli tərəfdaşlardan biridir.
Sammit çərçivəsində Prezident İlham Əliyev bir sıra Avropa dövlətlərinin başçıları ilə görüşlər keçirdi. Bu təmaslarda ikitərəfli münasibətlərin inkişafı, enerji təhlükəsizliyi, ticarət, investisiya, nəqliyyat, humanitar əməkdaşlıq və regional məsələlər müzakirə olundu. Görüşlərin ümumi məzmunu Azərbaycanın Avropa dövlətləri ilə əməkdaşlığının yalnız enerji sahəsi ilə məhdudlaşmadığını, daha geniş strateji istiqamətləri əhatə etdiyini göstərdi.
Dublin səfərinin digər mühüm tarixi nəticəsi Böyük Britaniya ilə Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamənin imzalanması oldu. Prezident İlham Əliyevin Böyük Britaniyanın Baş naziri Endi Börnham ilə görüşündə Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamənin imzalanmış nüsxələri mübadilə edildi. Bu sənəd iki ölkə arasında münasibətlərin yeni mərhələyə yüksəldilməsini rəsmiləşdirən mühüm siyasi addım oldu.
Tərəflər 30 ildən artıq davam edən enerji əməkdaşlığını, investisiya imkanlarını, bərpaolunan enerji, qabaqcıl texnologiyalar, süni intellekt, təhsil və innovasiya sahələrində əməkdaşlığın perspektivlərini müzakirə etdilər. Sənədin əhəmiyyəti ondadır ki, Azərbaycan-Böyük Britaniya münasibətləri ənənəvi enerji tərəfdaşlığından daha geniş və çoxşaxəli əməkdaşlıq istiqamətində inkişaf etmək üçün yeni siyasi çərçivə əldə edir.
İqtisadi sahədə əməkdaşlığın genişləndirilməsi isə Bəyannamənin strateji əhəmiyyətini daha da artırır. Böyük Britaniya Azərbaycanın uzunmüddətli iqtisadi tərəfdaşlarından biridir. Yeni sənəddə ticarət, investisiya, infrastruktur, xidmətlər, maliyyə bazarları və kiçik və orta sahibkarlığın inkişafı kimi istiqamətlərin xüsusi yer alması münasibətlərin yalnız ənənəvi enerji əməkdaşlığı ilə məhdudlaşmadığını göstərir. Bu, Azərbaycanın iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və qeyri-neft sektorunun inkişafı strategiyası baxımından da mühüm perspektivlər açır.
Enerji əməkdaşlığı da yeni tərəfdaşlığın əsas sütunlarından biri kimi çıxış edir. Bununla belə, diqqətçəkən məqam əməkdaşlığın ənənəvi enerji sahəsindən bərpaolunan enerji, yaşıl maliyyələşdirmə və aşağıkarbonlu texnologiyalara doğru genişləndirilməsidir. Bu yanaşma Azərbaycanın enerji strategiyasının müasir çağırışlara uyğunlaşdırılması, enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi və yaşıl iqtisadiyyata keçidin sürətləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Bəyannamənin təhsil, elm və innovasiya sahələrini əhatə etməsi də xüsusi qeyd olunmalıdır. Süni intellekt, rəqəmsal idarəetmə, peşə təhsili, elmi tədqiqatlar və texnoloji innovasiyalar üzrə əməkdaşlıq Azərbaycanın insan kapitalının inkişafına xidmət edə bilər. Müasir dünyada dövlətlərin rəqabət qabiliyyəti yalnız təbii resurslarla deyil, həm də bilik, texnologiya və innovasiya potensialı ilə müəyyənləşir. Bu baxımdan, Britaniya universitetləri, tədqiqat institutları və texnoloji şirkətləri ilə əlaqələrin genişləndirilməsi uzunmüddətli perspektivdə mühüm nəticələr verə bilər.
Bu səfərin əhəmiyyətini yalnız keçirilən görüşlərin sayı ilə deyil, həmin görüşlərin Azərbaycanın milli maraqlarına xidmət edən gələcək nəticələri ilə qiymətləndirmək lazımdır. Azərbaycan beynəlxalq platformalarda öz mövqeyini ifadə etməklə yanaşı, konkret əməkdaşlıq təşəbbüslərinin və regional layihələrin müzakirəsində də iştirak edir.
Türkan Cümşüdova
YAP üzvü
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş









