Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığı: yeni dünya nizamında nümunəvi əməkdaşlıq modeli

Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığı: yeni dünya nizamında nümunəvi əməkdaşlıq modeliDünya siyasətində baş verən fundamental dəyişikliklər, geosiyasi rəqabətin güclənməsi və qlobal iqtisadi münasibətlərin yenidən formalaşması dövlətlər qarşısında yeni vəzifələr müəyyənləşdirir. Belə bir şəraitdə beynəlxalq mövqe yalnız siyasi və iqtisadi resurslarla deyil, həm də düzgün tərəfdaşlıq strategiyası, qarşılıqlı maraqların uzlaşdırılması və dəyişən reallıqlara çevik uyğunlaşma bacarığı ilə müəyyən olunur. Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə bu baxımdan mühüm siyasi sənəd kimi tarixi əhəmiyyət kəsb edir.

Noyabrın 12-də Dublin şəhərində Prezident İlham Əliyev və Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının Baş naziri Endi Börnhem tərəfindən imzalanmış sənəd iki ölkə arasında münasibətlərin gələcək istiqamətlərini müəyyənləşdirməklə yanaşı, Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlıq sistemində artan rolunu da nümayiş etdirir. Siyasi, müdafiə, təhlükəsizlik, iqtisadiyyat, ticarət, enerji, nəqliyyat, təhsil və innovasiya sahələrini əhatə edən Bəyannamə tərəfdaşlığın çoxşaxəli xarakterini təsdiqləyir.

Azərbaycan-Böyük Britaniya əlaqələrinin möhkəm tarixi və hüquqi təməli mövcuddur. 1994-cü il fevralın 23-də imzalanmış Dostluq və Əməkdaşlıq haqqında, 1998-ci il iyulun 21-də qəbul edilmiş Dostluq Münasibətləri və Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamələr ikitərəfli münasibətlərin inkişafında mühüm rol oynayıb. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi xarici siyasət kursu əsasında formalaşan bu əlaqələr Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə yeni məzmun qazanaraq strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlib.

Azərbaycanın çoxvektorlu xarici siyasəti müxtəlif dövlətlərlə bərabərhüquqlu əməkdaşlığın genişləndirilməsinə, Şərqlə Qərb arasında siyasi və iqtisadi əlaqələrin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Böyük Britaniya ilə tərəfdaşlığın inkişafı da ölkəmizin Avropa məkanında mövqeyinin güclənməsi, yeni investisiya imkanlarının yaranması və beynəlxalq əməkdaşlıq platformalarında iştirakının genişlənməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu münasibətlər Azərbaycanın milli maraqlara əsaslanan müstəqil xarici siyasətinin, müxtəlif beynəlxalq aktorlarla qarşılıqlı faydalı əlaqələr qurmaq imkanlarının bariz nümunəsidir.

Bəyannamədə müdafiə və təhlükəsizlik sahələrində əməkdaşlığa xüsusi yer ayrılması da təqdirəlayiqdir. Müasir dövrdə regional və qlobal təhlükəsizlik çağırışlarının mürəkkəbləşməsi dövlətlər arasında təcrübə mübadiləsini, institusional əlaqələri və birgə fəaliyyət imkanlarını genişləndirməyi zəruri edir. Bu baxımdan müdafiə sənayesi, hərbi təlim və hazırlıq, hüquq-mühafizə, sərhəd təhlükəsizliyi və digər əlaqəli istiqamətlərdə əməkdaşlığın inkişafı qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə, təhlükəsizlik sahəsində potensialın artırılmasına xidmət edəcəkdir.

İqtisadi və ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi tərəfdaşlığın digər mühüm istiqamətidir. Böyük Britaniyanın Azərbaycanın iqtisadiyyatına yatırdığı investisiyalar, xüsusilə enerji sektorunda formalaşmış uzunmüddətli əməkdaşlıq iki ölkə arasında iqtisadi münasibətlərin əhəmiyyətinin göstəricisidir. Yeni mərhələdə kiçik və orta sahibkarlıq, maliyyə xidmətləri, texnologiya və innovasiya sahələrində əlaqələrin inkişafı üçün geniş imkanlar mövcuddur. Qarşılıqlı investisiyaların təşviqi, biznes dairələri arasında birbaşa əlaqələrin qurulması və birgə layihələrin həyata keçirilməsi iqtisadi əməkdaşlığın daha da şaxələndirilməsinə şərait yaradacaqdır.

Enerji sahəsi ikitərəfli əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindəndir. Azərbaycan uzun illərdir Avropanın etibarlı enerji tərəfdaşı kimi çıxış edir. Yeni sənəddə bərpaolunan enerji, yaşıl maliyyələşdirmə və aşağı karbonlu texnologiyalar üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Azərbaycanın günəş və külək enerjisi potensialı, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən yaşıl enerji layihələri bu sahədə yeni imkanlar yaradır. Böyük Britaniya ilə texnologiya mübadiləsi və investisiya əməkdaşlığı həmin potensialın reallaşdırılmasına töhfə verəcəkdir. Beləliklə, enerji tərəfdaşlığı ənənəvi əməkdaşlıq çərçivəsindən kənara çıxaraq gələcəyin dayanıqlı enerji sisteminin formalaşdırılmasına yönəlir.

Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq da strateji əhəmiyyətə malikdir. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi Avropa ilə Asiya arasında mühüm tranzit mərkəzi kimi rolunu artırır. Birgə Bəyannamədə Orta Dəhlizin dəstəklənməsi, infrastruktur və logistika layihələrinin inkişafına diqqət yetirilməsi ölkəmizin beynəlxalq bağlantılardakı mövqeyini daha da möhkəmləndirəcəkdir. Bu istiqamətdə əməkdaşlıq ticarət əlaqələrinin genişlənməsinə, yükdaşımaların artmasına və regional iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşməsinə şərait yaradır.

Nəticə etibarilə, Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə dəyişən dünya nizamında qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlığın yeni mərhələsini müəyyənləşdirir. Sənəd Azərbaycanın müstəqil xarici siyasətinin, artan beynəlxalq nüfuzunun və qlobal proseslərdə fəal iştirakının göstəricisidir.

Qarşılıqlı etimad, siyasi dialoq və ortaq inkişaf hədəfləri üzərində qurulan bu tərəfdaşlıq gələcəkdə daha da dərinləşərək hər iki ölkənin milli maraqlarına, regionda sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmlənməsinə xidmət edəcəkdir.

İlqar Əliyev
Dövlət İdarəçilik Akademiyası


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 68   Tarix: 16 noyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Ölkəmizin beynəlxalq mövqeyini daha da möhkəmləndirən əməkdaşlıq

Azərbaycan ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamənin imzalanması iki ölkə arasındakı münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirir. Noyabrın 12-də Dublində imzalanan bu sənəd təkcə diplomatik münasibətləri

14:49 75
.

Prezident: "Ümummilli liderin Azərbaycan teleradiosuna göstərdiyi diqqət və qayğı bu sahənin inkişafında xüsusi yer tutur"

"Ümummilli lider Heydər Əliyevin Azərbaycan teleradiosuna göstərdiyi diqqət və qayğı bu sahənin inkişafında xüsusi yer tutur. Onun rəhbərliyi və dəstəyi ilə milli televiziya və radio yayımının maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi, yaradıcı potensialının artırılması, milli-mənəvi dəyərlərimizi

15.11.2026 252
.

Paşinyan Ermənistanın 20 ildən sonrakı hədəfini açıqladı

Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan ölkəsinin gələcəyi ilə bağlı iddialı hədəf açıqlayıb. xəbər verir ki, RİA Novostinin məlumatına görə, Paşinyan bu barədə Dublin Beynəlxalq və Avropa İşləri İnstitutunda çıxışı zamanı danışıb. Baş nazir 20 ildən sonra Ermənistanı Avropa İttifaqının üzvü kimi görmə

10:14 184
.

Güclü küləkdə paytaxtda 32 ağac sınıb - Fotolar

Noyabrın 15-i axşam saatlarından başlayaraq paytaxtda əsən güclü külək nəticəsində ümumilikdə 32 ağac sınıb, 36 ağacın isə budaqları qırılıb. xəbər verir ki, bu barədə Baki Şəhər İcra Hakimiyyətinin (BŞİH) Mətbuat xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, Bakıda ötən gündən etibarən müşahidə olunan gücl

12:25 194
.

Böyük Qələbə tarixi ədaləti bərpa etdi

1993-cü il iyulun 23-də Ermənistan Silahlı Qüvvələri Qarabağın mərkəzində yerləşən Ağdamın böyük hissəsini işğal etmişdir. İşğal edilmiş rayonların arasında əhalinin sayına görə Ağdam ən böyük rayonlardan biri sayılırdı. Ermənistan Silahlı Qüvvələri 2020-ci il sentyabrın 27-də yenidən Azərbaycana qarş

11:50 199
.

"Başı ağrıyırmış, hamama gedib..." - Yataqxanada tələbənin ölümünün təfərrüatı - VİDEO

Azərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) yataqxanasında tələbə qızın ölümü ilə bağlı bəzi detallar məlum olub. BİG.AZ "Xəzər" TV-yə istinadən xəbər verir ki, tələbənin meyitini onunla birlikdə yaşayan bacısı aşkarlayıb. Yataqxanada qalan tələbələrdən biri hadisə barədə danışıb:. "Bir sayl

15.11.2026 499
.

Azərbaycanın güclənən beynəlxalq mövqeyi və yeni strateji tərəfdaşlıq

Avropanın siyasi mərkəzində keçirilən görüşlər Azərbaycanın regional və beynəlxalq proseslərdə artan rolunu, strateji tərəfdaşlıq imkanlarını və sülh gündəliyini bir daha diqqət mərkəzinə gətirdi. 2026-cı il noyabrın 12-13-də İrlandiyanın paytaxtı Dublində keçirilən 9-cu Avropa Siyasi Birliyi Sammit

14:58 52
.

Prezident İlham Əliyevin müraciəti milli medianın qarşısında duran strateji vəzifələri bir daha müəyyənləşdirir

Azərbaycan Radiosunun 100, Azərbaycan Televiziyasının 70 illik yubileyi münasibətilə Prezident İlham Əliyevin televiziya və radio işçilərinə ünvanladığı müraciət milli informasiya məkanının keçdiyi inkişaf yoluna verilən yüksək qiymət olmaqla yanaşı, müasir dövrdə medianın dövlətçilik, milli kimlik v

11:20 168
.

Ağdamın əvvəlki şöhrəti bu rayona qaytarılır

Ağdam rayonunun işğaldan azad olunması 2020-ci il noyabrın 10-da imzalanmış Üçtərəfli Bəyanatın nəticəsidir: Bəyanatın şərtlərinə müvadiq olaraq Azərbaycan Ağdam rayonunu hərbi əməliyyat keçirmədən, siyasi yolla işğaldan azad edərək öz yurisdiksiyasına qaytardı və bu olduqca böyük uğurdur və tarixi bi

11:35 218
.