Uşaqları "Mavi Balina"dan necə qoruyaq? – Valideynlərə XƏBƏRDARLIQ

Uşaqları "Mavi Balina"dan necə qoruyaq? – Valideynlərə XƏBƏRDARLIQDünyanın bir çox ölkəsində ortaya çıxan, çox sayda uşağın ölümünə səbəb olan "Mavi Balina" oyununun yeni qurbanlarının olması ilə bağlı iddialar yayılıb.

Oxu.Az xəbər verir ki, sözügedən oyunun müxtəlif vaxtlarda Azərbaycanda da qurbanlarının olduğu iddia edilib.

Məsələn, iyunun 19-da Şəki rayonunun Oxut kənd sakini, 2005-ci il təvəllüdlü Elgün Kəmran oğlu Məmmədli özünü yaşadığı evin həyətyanı sahəsində ağacdan asaraq intihar edib. Bəzi iddialara görə, o, "Mavi Balina" oynayıb və oyunun təsiri altında həyatına son qoyub.

2017-ci il oktyabrın 15-də Şamaxının Xilmilli kəndində 16 yaşlı gənc özünü asıb. Gəncin "Mavi Balina" oynadıqdan sonra intihar etdiyi iddia olunurdu.

Həmin ilin dekabrın 4-də Ağdaş rayonu Nehrəxəlilli kənd sakini, 7-ci sinif şagirdi İsmayıl Adıgözəlov yaşadığı evin həyətində yerləşən tövlədə özünü asaraq intihar edib. İntiharın adıçəkilən oyun səbəbindən baş verdiyi bildirilib.

2018-ci il iyunun 25-də Tovuz rayonunun Əlimərdanlı kənd sakini, 2004-cü il təvəllüdlü Heydər Mahmud oğlu Yusifovun da meyiti yaşadığı evin həyətində asılmış vəziyyətdə aşkar edilib. Atası övladının "Mavi Balina" oynadığını və bu səbəbdən intihar etdiyini deyib.

2019-cu il fevralın 9-da Kürdəxanı qəsəbəsində 16 yaşlı Əli Quluzadə də özünü asaraq intihar edib. Yeniyetmənin valideynləri onun internetdə "Mavi Balina" adlı oyun oynadığını bildiriblər.

Bu yaxınlarda Yardımlıda intihar edən Ələkbər Şükürlünün də "Mavi Balina" adlı oyunun təsiri altına düşdüyü bildirilir.

İddia olunur ki, 9-15 yaşlı uşaqlar bu oyunun qurbanı olurlar. Fərqli tapşırıqlardan sonra 50-ci mərhələdə intihar əmri verilir.

Bəs görəsən, bu tip təhlükəli oyunlar oynayan uşaqların psixoloji vəziyyəti necə olur və valideynlər övladları ilə necə rəftar etməlidirlər?

Oxu.Az mövzu ilə bağlı psixoloq Elmir Əkbərin fikirlərini öyrənib.

O qeyd edib ki, ölkələrin xüsusi xidmət orqanları bu oyunlar ilə bağlı ölçü götürsələr də, bu məsələ müəyyən zaman periodlarda yenidən gündəmə gəlir:

"Bu oyunlardan ən çox səs-küy yaradanı "The blue whale" (Mavi Balina - red.) olub. Bir dönəm həmin oyunun ciddi mənfi nəticələri olmuşdu. Amma bu o demək deyil ki, intihara sövq etməyən oyunlar daha az zərərlidir. Hər şey uşaqların telefon, kompüter üzərindən oyun asılılığından başlayır. Sonra həmin vərdiş pullu oyunlara, qumara çevrilir. Bu mövzuya görə evlər dağılır, ailələr müflisləşirlər.

Bizim ən böyük problemimiz həqiqətləri insanların eşitmək istəməməsidir. Bəzi valideynlər başlarını qumun içində gizlətməklə özlərini görünməz hesab edirlər. Bu cür intihar hadisələrində ən böyük məsuliyyət valideynlərin çiynindədir. Fikir verirəm, 90 faiz hallarda müəllimlər daha yaxşı mövqe tuturlar, nəinki valideynlər. Ümumiyyətlə, cəmiyyətdə ziyalı təbəqəyə qarşı qeyri-adekvat münasibət hökm sürür. Valideynlər israr edirlər ki, səhvlərini heç kim dilə gətirməsin".

Ekspert vurğulayıb ki, bütün bu hadisələrin kökündə valideynlərin övladlarına olan diqqəti dayanır:

"Valideynlər qəbul etmək istəmirlər ki, zaman dəyişib. Danışanda deyirlər ki, bizim vaxtımızda belə deyildi. Elə deyildi, çünki həmin dövr başqa idi, indi hər şey dəyişib. Mən demirəm ki, mobil telefon, kompüter, sosial şəbəkə pisdir. Lakin təhlükəli tərəfləri var. Uşaqlar artıq asosiallaşıb, onlar münasibətləri virtual dünyada qurmağa çalışırlar. Bu da psixoloji problemlərə, reallıqla əlaqələrin kəsilməsinə gətirib çıxarır. Real dünyadan ayrılaraq virtual aləmə qapanırlar, orada tələyə düşürlər.

Valideynlər övladlarının psixoloji durumuna həssas, diqqətli yanaşmalıdırlar. Onlar bəzən anlamırlar ki, uşaqda baş verən adi dəyişiklik gələcəkdə formalaşacaq ağır xəstəliyin ilkin əlamətidir. Buna görə də həkim psixoterapevt müayinəsi mütləqdir. Təəssüf ki, ətrafdakılar da valideynə deyirlər ki, əşi, boş şeydir, keçid dövrüdür, düzələcək. Lakin sabah uşaqda şizofreniya aşkarlananda, qumara qurşananda, içki aludəçisi olanda əziyyəti valideyn çəkir, kənardan "qorxma" deyənlər yox.

Sözügedən problemin ortaya çıxmasında digər səbəb cahillik və qaragüruha meyillilikdir. Baxıcılar, cadugarlar uşaq müalicə etmirlər, bunu birdəfəlik öyrənməliyik".

O əlavə edib ki, ağır psixoloji xəstəliklər bəzi vacib əlamətlə özünü büruzə verir:

"Uşaq özünə qapanır, ünsiyyəti kəsir, əvvəl zövq aldığı şeylərdən artıq zövq almır, dostları ilə əlaqəni kəsir və sair. Digər əlamətlər isə odur ki, uşaq valideynlərinə, yaxınlarına qarşı əsassız ittihamlar edir, başqalarına qarşı qəribə aqressiya və şübhə ilə yanaşır.

Bir məsələni də qeyd edim, qarşıdan imtahanlar gəlir. Bütün valideynlər uşaqlarının psixoloji vəziyyəti ilə maraqlanırlar? Xeyr. İmtahandan kəsilən uşaqların əksəriyyəti savadsızlıqdan yox, təşvişdən, həyəcandan kəsilirlər. Sonra uşaqların həyatı alt-üst olur, depressiyaya girirlər, həyatdan əllərini üzürlər, intihara cəhd edirlər".


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 866   Tarix: 08 fevral 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Qütb burulğanı vaxtından əvvəl zəifləyir: Avropanı sərt qış gözləyir?

Arktikada şaxtalı hava kütlələrini Şimal qütbü ətrafında saxlayan güclü küləklər sistemi - qütb burulğanı bu il gözləniləndən xeyli tez zəifləməyə başlayıb. Meteoroloqlar bunun Şimal yarımkürəsinin bəzi bölgələrində qışın sonrakı aylarında daha soyuq və quraq hava şəraiti riskini artıra biləcəyini bildirirlər

16.11.2026 148
.

Bu işçilərə fasilələrin verilməsi yeni qaydada tənzimlənəcək - Prezident təsdiqlədi

Küləkli hava şəraitində kranlarla görülən işlərin dayandırılması və işçilərə fasilələrin verilməsi yeni qaydada tənzimlənəcək. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bununla bağlı Prezident İlham Əliyev Əmək Məcəlləsinə dəyişiklik edilməsi haqqında Qanun imzalayıb. Yeni qanuna əsasən, küləyin gücü

16.11.2026 246
.

Ölkəmizin beynəlxalq mövqeyini daha da möhkəmləndirən əməkdaşlıq

Azərbaycan ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamənin imzalanması iki ölkə arasındakı münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirir. Noyabrın 12-də Dublində imzalanan bu sənəd təkcə diplomatik münasibətləri

16.11.2026 315
.

Bankda əmanəti olanların nəzərinə: Yeni ildən qaydalar dəyişir

"Gələn ildən etibarən Vergi Məcəlləsində bir sıra dəyişikliklər nəzərdə tutulub. Bu ilin son günü bir sıra güzəştlərin müddəti başa çatır". xəbər verir ki, bu barədə deputat Vüqar Bayramov sosial media hesabında paylaşım edib. O bildirib ki, Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlı

16.11.2026 192
.

Mənzillərin qiyməti ucuzlaşır

Çində daşınmaz əmlaka investisiyaların azalması fonunda mənzillərin qiyməti ucuzlaşıb. Bunu xarici mediaya istinadən bildirib. Çin Milli Statistika Bürosunun açıqladığı mənzil qiymətləri indeksinə əsasən, oktyabr ayında ölkənin iri və orta ölçülü 70 şəhərinin əksəriyyətində yeni və ikinci əl mənzilləri

16.11.2026 273
.

Kirayə ev axtaranlara xəbər - "Qiymətlər əvvəlki səviyyəyə qayıtmayacaq"

Bakıda kirayə mənzil bazarında qiymətlər mövsümdən asılı olaraq dəyişir. Adətən yay aylarının sonu və payızın əvvəlində, xüsusilə tələbələrin paytaxta axını ilə əlaqədar kirayə evlər bahalaşır. Bəs hazırda Bakıda kirayə mənzillərin qiymətində enmə gözlənilirmi? Qarşıdakı aylarda ev kirayələmək istəyənlə

16.11.2026 231
.

Dövlət qulluqçusunun pedaqoji fəaliyyəti yeni qaydada tənzimlənəcək

Dövlət qulluqçusunun pedaqoji fəaliyyəti yeni qaydada tənzimlənəcək. -a istinadən xəbər verir ki, bu, Prezident İlham Əliyevin tətbiqi barədə Fərman imzaladığı Dövlət Qulluğu Məcəlləsində əksini tapıb. İndiyə qədər qüvvədə olan "Dövlət qulluğu haqqında" qanuna görə, dövlət qulluqçusunun əlav

16.11.2026 268
.

Küləklə bağlı - Xəbərdarlıq

Noyabrın 17-də Bakıda və Abşeron yarımadasında, eyni zamanda bəzi bölgələrdə gözlənilən küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bununla bağlı Milli Hidrometeorologiya Xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında, Şamaxı

16.11.2026 303
.

Oğluna əsəbiləşən kişi arvadının başına telefon çırpdı

Bakıda arvadına əsəbiləşən kişi onun başına telefon çırpıb. xəbər verir ki, 45 yaşlı Əlizamin Əliyev (ad və soyad şərtidir) gecə saatlarında 22 yaşlı oğluna zəng etsə də, o, telefona cavab verməyib. Bundan sonra kişi həyat yoldaşı Gülnisənin (adı şərtidir) telefonundan oğluna zəng edib. Oğlu zəngi cavablandırdıqda

16.11.2026 288
.