Vəba Avropadan əvvəl Misirdə yayılıb - 3300 illik mumiya sübut etdi
Misir mumiyası göstərir ki, bubon vəbası Şimali Afrikada Avropanı "terrora" məruz qoymazdan min illər əvvəl yayılıb.
Qaynarinfo bu barədə "Interesting Engineering" jurnalında dərc olunan araşdırmaya istinadən xəbər verir.
Turin muzeyində saxlanılan Misir mumiyası üzərində araşdırma aparan alimlər müəyyən ediblər ki, həmin şəxs 3290 il əvvəl tarixdə ən qorxunc xəstəliklərdən biri olan bubon vəbasından dünyasını dəyişib. Məlumata görə, bu, vəbanın planetimizdə mövcudluğunun əvvəl düşünüləndən daha qədim olduğunu sübut edir.
Bununla yanaşı, indiyə qədər bu ölümcül bakteriyanın Avropa və Asiyadan kənarda mövcudluğuna dair fiziki sübutlar aşkar edilməmişdi. Lakin Turin mumiyası üzərində aparılmış araşdırmanın nəticələri xəstəliyin Şimali Afrikadakı izlərini üzə çıxarır və onun zamanla necə yayıldığına dair elmi fərziyyələri dəqiqləşdirməyə yardım edir.
Tədqiqatın müəllifləri qeyd edirlər ki, paleogenetik analizlər bubon vəbasının mənşəyinin daha qədim dövrlərə, neolit dövrünə aid olduğunu ehtimal edir.
Bildirildiyinə görə, bu xəstəliyə dair qeyri-müəyyən məlumatlar Qədim Misirdə 3500 il əvvələ aid tibbi mətnlərdə öz əksini tapıb. Bu mətnlərdə irin və qan axan şişmiş "daşlaşmış" bubonlar təsvir edilib. Lakin bu yazılı məlumatları təsdiqləyən heç bir mumiya tapılmamışdı. Turin mumiyası isə vəba bakteriyasının aydın izlərini özündə saxlayırdı. Alimlər müəyyən ediblər ki, xəstəlik həmin şəxsin sümük toxumasına və bağırsaqlarına yayılmışdır.
Tədqiqatçılar bakteriyanın daşıyıcısı olan birə növləri haqqında kifayət qədər məlumat toplayaraq, Nil boyunca vəba epidemiyalarının baş verə biləcəyini ehtimal ediblər. Lakin bu fərziyyələri faktlarla əsaslandıra bilməmişdilər. İndi isə Turin mumiyası onların bu iddialarını təsdiqləyən tarixi sübut kimi çıxış edir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 674 Tarix: 26 dekabr 2024
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
CNN: Çin yeni nəsil nüvə silahları hazırlaya bilər
ABŞ-nin xüsusi xidmət orqanları hesab edir ki, Çin yeni nəsil nüvə silahları hazırlayır və nüvə arsenalının transformasiyası çərçivəsində artıq bir sınaq keçirib. "Report" xəbər verir ki, bu barədə CNN mənbələrə istinadən məlumat verib. Mənbələrin məlumatına görə, Çin nüvə arsenalına qoyula
22.02.2026 298 KİV: Keçmiş şahzadə Endryu Epşteynlə görüş üçün HHQ-nin təyyarələrindən istifadə edə bilər
Böyük Britaniyanın keçmiş Baş naziri Qordon Braun polisdən Kral II Çarlzın qardaşı Endryu Mauntbatten-Vindzorun amerikalı maliyyəçi Cefri Epşteynlə görüş üçün Kral Hərbi Hava Qüvvələrinin təyyarələrindən və bazalarından istifadə etmiş ola biləcəyi barədə məlumatları araşdırmasını istəyib. "Report"u
22.02.2026 327 Günay Ağamalının döydürdüyü deyilən köməkçisi işdən çıxdı
Ana Vətən Partiyasının (AVP) sədri, deputat Günay Ağamalının döydürdüyü iddia olunan köməkçisi Pərviz Mirizadənin işindən ayrılması ilə bağlı məlumatlar yayılıb. "Qafqazinfo" məsələni dəqiqləşdirmək üçün Günay Ağamalı ilə əlaqə saxlayıb. Deputat saytımıza açıqlamasında məlumatı təsdiqləyi
10:44 168 Antarktidanın buz örtüyü 2100-cü ilə qədər 20% azalacaq
Antarktida yarımadasının buz örtüyü 2100-cü ilə qədər 20% azalacaq. Bu isə qlobal dəniz səviyyəsinin əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlməsinə səbəb ola bilər. xəbər verir ki, bu barədə "The Daily Mail" beynəlxalq tədqiqatçılar qrupunun hesabatına istinadən məlumat yayıb. Nəşrdə bildirilir ki, ən bədbi
22.02.2026 286 KİV: III Çarlz polisin şahzadə Endryu ilə bağlı sənədlərə çıxışını təmin edib
Kral II Çarlz polisin qardaşı Endryu Mauntbatten-Vindzorun ölkənin xüsusi ticarət elçisi kimi fəaliyyəti ilə bağlı bütün sənədlərə, elektron poçtlara və hökumət sənədlərinə çıxışını təmin edib. "Report" xəbər verir ki, "The Observer" qəzeti bu barədə mənbələrə istinadən məlumat yayıb
22.02.2026 287 Sabiq icra başçısının həbs müddəti uzadıldı
Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti (DTX) tərəfindən saxlanılan Balakən rayon icra hakimiyyətinin sabiq başçısı İslam Rzayev barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbiri 3 ay müddətinə uzadılıb. "Report"un məlumatına görə, bu barədə Səbail Rayon Məhkəməsində qərar qəbul olunub. Qeyd edək ki, 2025-c
10:29 179 Britaniyalı qadını it yaladı, qolları və ayaqları amputasiya edildi
Böyük Britaniyada qadın itlə oynadıqdan sonra onda sepsis əmələ gəlib və bu səbəbdən qolları və ayaqları amputasiya edilib. -ın xəbərinə görə, bu barədə "The Telegraph" nəşri məlumat verib. Qeyd edilir ki, 52 yaşlı Mancit Sanqha 2025-ci ilin iyul ayında işdən evə qayıdarkən özünü pis hiss edib
22.02.2026 383 Rusiyada bu şəxslərin 18 yaşına çatmış övladları ölkədən ÇIXARILA BİLƏR
Rusiya hökuməti Dövlət Dumasına əmək miqrantlarının 18 yaşına çatmış övladlarının ya 30 gün ərzində Rusiyanı tərk etməsini, ya da iş icazəsi almasını tələb edən qanun layihəsi təqdim edib. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, bu barədə məlumat yayıb. Dövlət Dumasının elektron məlumat bazasında dərc olunmu
22.02.2026 251 Yaponiyada "çılpaq festival"da altı nəfər xəsarət alıb
Yaponiyanın Okayama prefekturasında keçirilən ənənəvi "çılpaq festival" zamanı baş verən sıxlıq nəticəsində azı altı nəfər xəstəxanaya yerləşdirilib, onlardan üçü ağır vəziyyətdədir. xəbər verir ki, bu barədə Yaponiya İctimai Televiziyası məlumat yayıb
22.02.2026 425 
