"Xamneyinin postuna yiyələnmək uğrunda mübarizə aparan şəxslər Rəisini görmək istəmirdilər" - Politoloq

İran prezidenti İbrahim Rəisi, xarici işlər naziri Hüseyn Əmir Abdullahian və digər dövlət nümayəndələri helikopter qəzasında həlak olublar.

Politoloq Turan Rzayev BiG.AZ-a bildirib ki, bunu İrandaxili proses kimi qiymətləndirmək lazımdır.Rəisini istəməyən qüvvələr də çox idi, xüsusilə SEPAH daxilində. Xamneyi ətrafında bu posta yiyələnmək uğrunda mübarizə aparan şəxslər Rəisini görmək istəmirdilər:

"İran prezidenti,xarici işlər naziri və digər dövlət nümayəndələrinin həlak olduğu hadisənin qəza olduğu görünür. Burada bir çox faktorlar,ərazinin dağlıq regiona malik olması, içərisində olduqları helikopterin köhnə olması və texniki nasazlığın olması kimi versiyalar var. Lakin bundan əlavə, məsələnin pərdəarxası məqamlarına da baxmaq olar. Bunu İrandaxili proses kimi qiymətləndirmək lazımdır. Rəisi İran Ali Dİni Lideri Əli Xameneyinin komandasından idi, hətta onu özündən sonra varis gördüyü şəxslərdən biri idi. Lakin Rəisini istəməyən qüvvələr də çox idi, xüsusilə SEPAH daxilində. Xamneyi ətrafında bu posta yiyələnmək uğrunda mübarizə aparan şəxslər Rəisini görmək istəmirdilər. Rəisiyə qədər İran qonşu dövlətlərə qarşı aqressiv tutum sərgiləsə də, Rəisi və komandasının sərgilədiyi mövqe daha passiv siyasət idi. SEPAH-ın uzun müddət təbliğatını apardığı "İsraili vuracağıq" deməsinə baxmayaraq ciddi nəsə olmadı. Bu, onu göstərir ki, hazırkı dini lider və onun komandasında olan nümayəndələr Rəisi də daxil olmaqla aqressiv tutum sərgiləyə bilirlər, amma bu, müharibəyə gətirib çıxarmır. Bu gün İrandakı dini və hərbi elita daha fərqli şəxsi ali dini lider postunda görmək istəyirlər. Ona görə də Rəisinin posta gəlməsini istəmirdilər. Biz bu məsələni İrandaxili hadisə kimi qiymətləndirə bilərik".

Politoloq əlavə edib ki, bizim İranla problemimiz olmayıb və ola da bilməzdi. Sonuncu görüş zamanı da Azərbaycan və İran liderlərinin dostluq və barış mesajları verməsi iki ölkə arasında münasibətlərin normallaşdığını göstərirdi. Erməni mediasının məsələni manipulyasiya etməsi regionda siyasi reallıqları dəyişməyə hesablanmış addımdır:

"Bu hadisədən sonra erməni mediası hadisəni fərqli cür yazdı. Hətta Azərbaycana fokuslandılar, İsrailin əli olduğunu qeyd etdilər. Amma mən məsələni İrandaxili görürəm. Ümumiyyətlə Azərbaycan-İran münasibətləri müstəqillik illərimizdən bu günə qədər bir neçə dəfə gərginləşib, tərəflər arasında narazılıq olub, bir-birinə qarşı bəyanatlar səsləndiriblər. Əslində, bu, təbiidir. Amma o demək deyil ki, iki ölkə müharibə etsin. Bu iddianı səsləndirənlər də məntiqlə düşünmürlər. Azərbaycanın İranla heç bir ədavəti yoxdur. Hətta siyasi münasibətlərin pozulduğu zamanlarda belə iqtisadi münasibətlərimiz davam edirdi. İki ölkə arasındakı iqtisadi dövriyyə ataraq inkişaf edib. Bundan əlavə, Azərbaycan İran vasitəsilə Naxçıvana gediş-gəlişi təmin edib. Bütün bunları nəzərə alaraq deyə bilərik ki, bizim İranla problemimiz olmayıb və ola da bilməzdi. Sonuncu görüş zamanı da Azərbaycan və İran liderlərinin dostluq və barış mesajları verməsi iki ölkə arasında münasibətlərin normallaşdığını göstərirdi. Erməni mediasının məsələni manipulyasiya etməsi regionda siyasi reallıqları dəyişməyə hesablanmış addımdır. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin də paylaşımı göstərir ki, bu hadisə Azərbaycanı da kədərləndirib və narahat edib.İranla siyasi görüş fərqlərimiz olsa da, sabit İranın olması hər zaman maraq çərçivəmizdədir. Məhz buna görədir ki, nə mərhum prezident Heydər Əliyevin, nə hazırki prezident İlham Əliyevin dövründə İrana qarşı koalisiyalara Azərbaycan qoşulmayıb, sanksiyaların tərkib hissəsi olmayıb. Rəsmi Bakı ilə İran arasında münasibətlərin hansı həddə olmasından asılı olmayaraq nə ərazisini İrana qarşı hücumlara açıb, nə də İrana qarşı neqativ addımda iştirak edib. Ümumiyyətlə, bu, təkcə İranla bağlı deyil, Azərbaycan bütün qonşuları ilə bu münasibətdədir. Azərbaycanın heç bir qonşusuna ərazi iddiası yoxdur. Bu hadisə təəsüfvericidir. İndiki zamanda istənilməyəcək hadisədir. Bunu başqa istiqamətlərə çəkməyə çalışırlar, amma məsələ daxilidir və ilk görüntüdən də nəticəyə gəlmək olur ki, bədbəxt hadisədir".

Telegramda izləyin