Qərbi Azərbaycan Xronikası: "Ağbaba əhalisi qarslılarla birlikdə dövlət yaradıb" - VİDEO

Qərbi Azərbaycan Xronikası: "Ağbaba əhalisi qarslılarla birlikdə dövlət yaradıb" - VİDEOQərbi Azərbaycan Xronikası layihəsi çərçivəsində sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Elçin Əlibəylinin təqdimatında "İrsimiz" rubrikasının növbəti buraxılışı hazırlanıb.

Oxu.Az xəbər verir ki, "İbiş kəndi - qədim oğuz türklərinin məskəni" adlı buraxılışda Ağbaba mahalının, Amasiya rayonunun İbiş kəndinin tarixi, etno-mədəniyyəti, adət-ənənələri, irsi və toponimləri araşdırılıb.

Bildirilib ki, Ağbaba mahalının İbiş kəndi qədim oğuz türklərinin məskəni olub. İbiş kəndi ikiyə bölünüb, bir hissəsi Türkiyə ərazisində, bir hissəsi də Ağbaba mahalı ərazisində qalıb. Qars vilayətinin Qars qəzasında, Amasiya rayonuna aid olan Təzə İbiş kəndi 1988-ci ilə qədər Qərbi Azərbaycanın Amasiya (Ağbaba) rayonunun kəndi olub. 1988-ci ilə qədər bu kənddə azərbaycanlılar yaşayıblar, bu ildən sonra Təzə İbiş kəndidə dağıdılıb və erməniləşdirilib.

Qeyd olunub ki, kənd rayon mərkəzindən 14 kilometr şimal-qərbdə, Türkiyə sərhəddində yerləşir. Qafqazın beş verstlik xəritəsində adı qeyd edilən kənddə bir çox mənbələrdə qarapapaqların yaşadığı göstərilir. Qarapapaqlar azərbaycanlılarn etnoqrafik qruplarından biridir. Toponim şəxs adı əsasında əmələ gəlmiş antropotoponimdir və quruluşca sadə toponimdir.

Diqqətə çatdırılıb ki, 1991-ci ilin aprelində kəndin adı dəyişdirilib Yerizak qoyulub. Kənddə 1897-ci ildə 118 nəfər, 1906-cı ildə 460 nəfər, 1914-cü ildə 568 nəfər azərbaycanlı yaşayıb. 1916-cı ildə azərbaycanlılar qovulublar. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra kəndin sakinləri öz kəndlərinə qayıdıblar. 1989-cu ilin yanvarında azərbaycanlılar öz doğma torpaqlarından ermənilər tərəfindən yenidən tamamilə qovulublar və indi ermənilər yaşayırlar.

Süjetdə görkəmli şəxsiyyətlər yetişdirən İbiş kəndinin qəhrəmanlıq tarixindən söz açılıb, burada əhalinin üsyana qalxmasından, Türkiyə sərhədinə yığışıb sığınacaq istəməsindən, vaxtilə Ağbaba əhalisinin qarslılarla birlikdə dövlət yaratmasından, Cənub-Qərbi Qafqaz Cümhuriyyətinin qurulmasından, İbiş kəndində yaşayan oğuz gələnəyindən, toponimlərin, abidələrin necə dağıdılmasından, həmçinin ermənilərin 1988-ci ildə Amasiya rayon katibini bıçaqlamasından və əhalinin buna etiraz etməsindən bəhs olunub.

Ümumiyyətlə, "İrsimiz" layihəsinin məqsədi Qərbi Azərbaycanın mahal və kəndlərində itməkdə olan irsimizin qorunub saxlanılması, yaşadılması və təbliği kənd sakinləri, tarixçilər, etnoloqlar, etnoqraflar, folklorşünasların dəlil və söhbətləri ilə böyük türk izlərinin araşdırılmasıdır.
Xatırladaq ki, Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsinin məqsədi tarixi torpaqlarımızın adının yaşadılması, tanıdılması, həmçinin azərbaycanlıların ermənilər tərəfindən deportasiyaya məruz qoyulmasından, həmin ərazilərdə mövcud olmuş, lakin adı silinən toponimlərin, saysız-hesabsız yeraltı və yerüstü maddi mədəniyyət nümunələri – qədim yaşayış məskənləri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray və istehkam qalıqları, karvansaralar, körpülər, qəbirüstü sənduqələr, xaçdaşlar, at-qoç heykəlləri, məbəd, kilsə, məscid, pir və ocaqların üzə çıxarılması, həmin ərazinin təmiz oğuz-türk məskənləri olduğunu təsdiq edən faktların dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasıdır.

Həmçinin Prezident İlham Əliyevin Qərbi Azərbaycanla bağlı dediyi "XX əsrin əvvəllərinə təsadüf edən xəritə bir daha onu göstərir ki, Qərbi Azərbaycan tarixi Azərbaycan diyarıdır, şəhərlərin, kəndlərin adları Azərbaycan mənşəlidir və biz yaxşı bilirik ki, indiki Ermənistan ərazisində tarix boyu Azərbaycan xalqı yaşayıb. İndi əsas vəzifə ondan ibarətdir ki, dünya ictimaiyyəti də bunu bilsin", – fikrini əsas tutaraq, Qərbi Azərbaycan İcmasının hazırladığı Qayıdış Konsepsiyasından irəli gələn vəzifələrin təbliğidir.

Bundan əlavə, Qərbi Azərbaycanla bağlı tarixçilərin, araşdırmaçıların düşüncələrini, deportasiyaya məruz qalmış şəxslərin həyat hekayəsini işıqlandırmaqdır.(oxu.az)


BiG.Az Telegramda izləyin instagramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 209   Tarix: 21 aprel 2024  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 051 7028255

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Deputat:"Belarus lideri Azərbaycanın dünya miqyasında malik olduğu gücünü və qüdrətinə bələddir"

"Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenkonun Azərbaycana rəsmi səfəri ölkələrimiz arasındakı əlaqələrin inkşafında yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Xüsusi əhəmiyyəti, səmərəliliyi və məhsuldarlığı ilə yadda qalan rəsmi səfər eyni zamanda bir sıra mühüm məqamlarla da əlamətdar oldu. Səfər çərçivəsind

12:01 65
.

İlan sancması zamanı nə kimi tədbirlər görmək lazımdır?

Göyçayda son bir ay ərzində dörd ilansancma hadisəsi qeydə alınıb. Onlardan biri də beş yaşlı uşaq olub. Bəs ilanların sancmasından necə qorunmaq olar?. Mütəxəssislər qabaqlayıcı tədbir kimi evlərin həyətyanı sahələrinə kükürd tipli dərmanların səpilməsini tövsiyə edirlər. Həkimlər isə ilkin tibbi yardımı

16:58 124
.

Gənclər niyə gec evlənməyə üstünlük verirlər?

Əvvəlki illərə nisbətən insanlar tez evlənmək yerinə gec evlənirlər. Gənclər 23-24 yaşda deyil, daha gec yaşda evlənməyə üstünlük verirlər. Gec evlənən ailələrdə çox uşağa meyilin az olması əhalinin artım tempinə ziyan vurur. Beynəlxalq təşkilatların birinin hesabatlarına əsasən, ölkəmizdə 2 100-cü ild

16:28 222
.

ABŞ qoşunlarını sentyabrın ortalarına qədər Nigerdən çıxaracaq

ABŞ qoşunlarını sentyabrın ortalarına qədər Nigerdən çıxaracaq. xəbər verir ki, ABŞ və Niger tərəflərinin imzaladığı bəyannamədə Vaşinqton və Niamey rəhbərliyinin çəkilmə ilə bağlı əldə etdiyi ortaq qərara uyğun olaraq, Nigerdə ​​yerləşən Amerika əsgərlərinin ən geci sentyabrın 15-dək ölkəni tamamil

20.05.2024 258
.

İşsiz valideyn aliment pulunu ödəməyə bilər? - AÇIQLAMA

"Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına əsasən, valideynlər öz övladlarını qayğısına qalmaq və tərbiyə etməyə borcludur, buna dövlət xüsusi nəzarət edir. Əgər uşaqlar anada qalırsa ata, atada qalırsa ana aliment ödəməlidir". Bu sözləri BİG.AZ-A hüquqşünas Esmira Rzayeva deyib. O bildiri

11:48 382
.

Ərdoğan "Avroviziya"nı "biabırçılıq" adlandırıb

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan "Avroviziya" beynəlxalq mahnı müsabiqəsi ilə bağlı açıqlama verib. Axşam.az-ın məlumatına görə, Ərdoğan müsabiqəni tənqid edib və 12 ildir ölkənin yarışmaya qatılmamasını uğurlu siyasət adlandırıb:. "Beynəlxalq yarışmalarda hərəkətləri, geyimləri

11:34 497
.

İran prezidenti və həlak olan digər rəsmi şəxslərin cənazəsi Təbrizdən Tehrana gətirildi

Mayın 19-da helikopter qəzasında həlak olan İran prezidenti və digər həlak olan hökumət rəsmilərinin cənazələri Təbrizdən İranın paytaxtı Tehran şəhərinə göndərilib. Cənazələr Mehrabad hava limanında rəsmi şəxslərin və hərbçilərin müşayiəti ilə Tehranın İmam Xomeyni ibadət məkanına aparılıb

15:41 228
.

Azərbaycanda tələbə faciəli şəkildə öldü

Ötən gün faciəli şəkildə ölən şəxs tələbə olub. xəbər verir ki, bu barədə sosial şəbəkədə məlumat paylaşılıb. Bildirilib ki, Göyçayda cərəyanın vuraraq öldürdüyü 24 yaşlı İsmayıl İsmayılov Mingəçevir Dövlət Universitetində təhsil alırmış. Məlumat üçün bildirək ki, hadisə rayonun Potu kəndində qeydə alınıb

20.05.2024 946
.

Sabah bu ərazilərdə qaz olmayacaq

Binəqədi, Suraxanı, Sabunçu və Xəzər rayonları ərazisindəki qaz xətlərində görüləcək təmir-quraşdırma işləri ilə əlaqədar 21.05.2024-cü il tarixdə saat 10:00-dan etibarən bəzi ərazilərin qaz təchizatı dayandırılacaq. Bu barədə -a "Azəriqaz" İB-dən bildirilib. Qeyd olunub ki, qaz təchizatı dayandırıla

20.05.2024 692