"Koronavirus bitməyib, qrip mutasiya edir" - Xəbərdarlıq
Payız-qış mövsümündə respirator infeksiyaların artması artıq öyrəşdiyimiz situasiyadır. Ailədə, iş kollektivində və ya ətrafımızda bir neçə nəfərin eyni zamanda xəstələnməsini tez-tez müşahidə edirik.
Bəs virusların yayılmasını sürətləndirən əsas səbəblər nədir? İnsanlar niyə eyni vaxtda xəstələnirlər? Bu prosesin qarşısını almaq mümkündürmü?
Professor Adil Qeybulla mövzu ilə bağlı Oxu.Az-a danışıb.
O qeyd edib ki, son vaxtlar soyuqdəymə adlandırılan respirator xəstəliklər, o cümlədən nəfəs və yuxarı tənəffüs yolları infeksiyaları geniş yayılıb:
"Əslində, bu hal yeni deyil. Düzdür, pandemiya başa çatsa da, koronavirus hələ tam bitməyib. Qrip hər il yeni formada mutasiya edir və bizi qarşıda nə vaxtsa ciddi qrip pandemiyası da gözləyir. Bu, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının proqnozudur.
Yəni yuxarı tənəffüs yolları vasitəsilə yayılan xəstəliklər sırasında koronavirus da artıq həyatımızdadır. Bundan başqa, adenoviruslar, rinoviruslar və digər viruslar da geniş yayılıb. Bu, həm Avropada, həm də ölkəmizdə müşahidə olunur".
Professor bildirib ki, xəstə insanların özlərini qorumaması və ətrafdakıları düşünməməsi virusların yayılmasını sürətləndirir:
"Ümumiyyətlə, bu məsələlərdə özümüzü qorumaq və başqalarını düşünməklə bağlı yanlış təsəvvür var. İnsanlar sağlamlıqlarına diqqət etmirlər, xəstələnirlər, immunitetləri zəifləyir və viruslar fəallaşır. Yaxud virusu başqalarından qəbul edib yayırıq.
Bəziləri maska taxmır, özlərini qorumur, asqıra-asqıra, öskürə-öskürə evdəkiləri xəstələndirirlər. Ailə üzvləri də iş yerlərində və digər məkanlarda başqalarına xəstəliyi ötürürlər. Yaxud xəstələnmiş adam özü işə gedir, asqırır, öskürür, digər iş yoldaşlarını da xəstələndirir. Biz bunun fərqində deyilik".
Adil Qeybulla bəzi ölkələrdə insanların xəstəlik zamanı ətrafdakıları qorumağa daha həssas yanaşdıqlarını vurğulayıb:
"Məsələn, yaponlar, xüsusilə xəstələnənlər payızda maska taxırlar. Həm özlərini qoruyur, həm də başqalarını qorumaq lazım olduğunu düşünürlər.
Nəzərə almaq lazımdır ki, xəstələnmiş adam heç nədən vəfat edə bilər. Yəni insan xəstədirsə və başqalarını düşünmürsə, özündən asılı olmayaraq, kiminsə ölümündə dolayısı ilə iştirakçı olar".
Professorun sözlərinə görə, hazırda yayılan infeksiyalar arasında adenovirusun daha çox olduğu ehtimal edilir, lakin koronavirus da dövriyyədə qalır:
"Koronavirusdan ölüm halları dünyada indiyə qədər də mövcuddur. Ona görə də düşünməliyik ki, qrip var, artıq mutasiya olunmuş formadadır. Mən düşünürəm ki, koronavirus pandemiyasından dərs çıxarmalıydıq. Amma bunları etmirik".
Adil Qeybulla fiziki aktivliyin artırılması, normal qidalanma və sağlam həyat tərzinin vacibliyini diqqətə çatdırıb:
"Heç kim immunitetinin möhkəmlənməsi ilə məşğul olmur. Hamı bir tikə çörək üçün səhər tezdən evdən işə, axşam işdən evə gedir. Fiziki aktivliyin artırılması, normal və sağlam qidalanma vacibdir. Sağlam qidalanma bahalı qidalanma demək deyil. Bu, meyvə, vitaminlər, mineralların daha çox qəbuludur. Xüsusilə gənclərin içdiyi rəngli, energetik içkilər və müxtəlif fastfudlar immun sistemini çox aşağı salır".
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşYuxu iflici zamanı beyində nələr baş verir?
"Gecə saatlarında qəfil oyanma, yad birinin varlığını hiss etmə, qorxulu görüntülər görmə və hərəkət edə bilməmə yuxu iflicinin əsas əlamətləridir". xəbər verir ki, bunu neyrobioloq Baland Cəlal "The Guardian" nəşrinə müsahibəsində deyib. Alimin sözlərinə görə, yuxu iflici zaman
14.11.2026 598 Sosial şəbəkələrdən uzun müddət istifadə depressiyaya səbəb ola bilər
Sosial şəbəkələrdə gündəlik keçirilən vaxt böyüklər arasında depressiya barədə məlumat verilməsi ilə əlaqəli əsas amillərdən biri kimi müəyyən edilib. Bu əlaqə ABŞ-da 11 il ərzində aparılan sorğularda müşahidə olunub. Qaynarinfo xəbər verir ki, araşdırma Şimal-Qərb Universiteti və Sinsinnati Universitetini
02.11.2026 1023 Zəncəfil haqqında miflər və həqiqətlər: Əslində nəyə kömək edir, harada isə acizdir?
Zəncəfil uzun illərdir həm mətbəxdə, həm də xalq təbabətində istifadə olunur. Xüsusilə soyuqdəymə, həzm problemləri və ürəkbulanma zamanı ona üstünlük verilir. Lakin bu bitkinin bütün xəstəliklərə qarşı təsirli olması ilə bağlı fikirlər elmi cəhətdən təsdiqlənməyib. Qaynarinfo "Street Kitchen"
17.11.2026 582 Sevdiyiniz musiqi ağrını azalda bilər
İnsanın sevdiyi musiqiyə qulaq asması ağrı hissini müəyyən qədər azalda bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, musiqi ağrı siqnalını aradan qaldırmasa da, beynin bu hissi necə qəbul etməsinə təsir göstərir. Qaynarinfo xəbər verir ki, " nəşrinə danışan həkim-psixoterapevt İrina Kraşkina musiqinin ağr
30.10.2026 1122 Payızda "xoşbəxtlik hormonu": Gündə bir ovuc qoz əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdıra bilər
Qoz yalnız ürək və beyin sağlamlığı üçün deyil, əhval-ruhiyyənin yaxşılaşmasına da müsbət təsir göstərə bilər. Yeni araşdırmaya əsasən, hər gün bir ovuc qoz yemək əhval pozuntularının azalması ilə əlaqəli ola bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Hazipatika" nəşri yazıb. İspaniyalı alimləri
04.11.2026 923 Diabet xəstələri banan yeyə bilər?
Yaşıl və həddindən artıq yetişmiş banan qanda qlükoza səviyyəsinə fərqli təsir göstərə bilər. Bananlar çox vaxt şəkərli diabet zamanı rasiondan çıxarılmalı məhsullar sırasında göstərilir. Lakin elmi məlumatlar məsələnin daha mürəkkəb olduğunu ortaya qoyur. Burada yalnız meyvənin tərkibindəki təbii şəkəri
25.10.2026 987 Su qan təzyiqini azaltmağa kömək edir - Gündəlik norma 6-8 stəkan
Gündəlik kifayət qədər su qəbul etmək arterial təzyiqin nəzarətdə saxlanmasına kömək edə bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, "Verywell Health" nəşrinin məlumatına görə, ekspertlər sağlam arterial təzyiq səviyyəsini qorumaq üçün nə qədər su içmək lazım olduğunu və hansı hallarda maye qəbulun
26.10.2026 1151 Ürək sağlamlığını qorumağa kömək edən 5 qida
Ürək-damar sisteminin sağlamlığı yalnız fiziki aktivlikdən deyil, gündəlik qidalanma vərdişlərindən də asılıdır. Düzgün seçilmiş məhsullar qanda xolesterinin səviyyəsinin tənzimlənməsinə, qan damarlarının fəaliyyətinin dəstəklənməsinə və ürək xəstəlikləri riskinin azaldılmasına kömək edə bilər. Xüsusil
18.11.2026 729 Məşhurlar ən çox bu kokteyli içir
Hər zaman bədən quruluşunun qeydinə qalan dünya ulduzları bunun üçün müxtəlif vasitələrə əl atırlar. Axşam.az Türkiyə mətbuatına istinadən xəbər verir ki, məşhur simaların ən çox istifadə etdikləri isə kokteyllərdir. Xanımlarımızın da bəyənəcəyi bir resepti təqdim edirik. Ərzaqlar: 1 fincan su, 1 x.
25.10.2026 1215