Zəfər Günü və Şuşa Günü - Azərbaycanın tarixi yaddaşında əbədi yaşayacaq qələbə salnaməsi

Azərbaycan xalqının tarixində elə günlər var ki, onlar sadəcə təqvimdə qeyd olunan əlamətdar tarix deyil, bütöv bir xalqın taleyini, milli iradəsini, mübarizə əzmini və gələcəyə baxışını özündə birləşdirir. 8 Noyabr - Zəfər Günü və 15 İyun - Milli Qurtuluş Günü deyil, məhz 15 May - Şuşa Şəhəri Günü Azərbaycanın müasir tarixində xüsusi yer tutan iki mühüm tarixi hadisədir. Zəfər Günü ilə Şuşa Günü arasında sıx tarixi və mənəvi bağlılıq mövcuddur. Bu tarixlər Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası, milli qürurun yüksəlişi və tarixi ədalətin təmin olunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Şuşa Azərbaycanın təkcə coğrafi məkanı deyil, milli-mədəni kimliyimizin, zəngin tariximizin, musiqimizin, ədəbiyyatımızın və dövlətçilik ənənələrimizin rəmzidir. Qarabağın tacı adlandırılan bu şəhər əsrlər boyu Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında mühüm rol oynayıb. Pənahəli xan tərəfindən əsası qoyulan Şuşa qısa müddətdə Qarabağ xanlığının siyasi və mədəni mərkəzinə çevrilib. Burada yetişən görkəmli sənətkarlar, şairlər, bəstəkarlar və ziyalılar Azərbaycan mədəniyyətinə misilsiz töhfələr veriblər. Üzeyir Hacıbəyli, Xan Şuşinski, Bülbül, Cabbar Qaryağdıoğlu və digər sənətkarların adları Şuşanı Azərbaycan musiqisinin və incəsənətinin ayrılmaz parçasına çevirib.

2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın müasir tarixində yeni mərhələnin əsasını qoydu. 44 gün davam edən müharibə zamanı Azərbaycan Ordusu Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə işğal altında olan ərazilərin azad edilməsi istiqamətində mühüm hərbi əməliyyatlar həyata keçirdi. Bu müharibənin ən əlamətdar hadisələrindən biri noyabrın 8-də Şuşanın azad olunması oldu. Dağlıq və mürəkkəb relyef şəraitində həyata keçirilən Şuşa əməliyyatı Azərbaycan hərb tarixində xüsusi yer tutdu. Şəhərin azad edilməsi müharibənin gedişinə ciddi təsir göstərdi və noyabrın 10-da üçtərəfli bəyanatın imzalanması ilə hərbi əməliyyatlar dayandırıldı.

8 Noyabr - Zəfər Gününün təsis edilməsi xalqımızın tarixi qələbəsinin dövlət səviyyəsində əbədiləşdirilməsi baxımından mühüm addım oldu. Bu gün Azərbaycan xalqının birliyinin, ordumuzun döyüş qabiliyyətinin, hərbçilərimizin qəhrəmanlığının və uzun illər davam edən mübarizənin nəticəsinin rəmzidir. Zəfər yalnız hərbi nailiyyət deyil, həm də milli iradənin, dövlətçilik əzminin və tarixi yaddaşın təntənəsidir.
Bu qələbənin əldə edilməsində Azərbaycan xalqının həmrəyliyi xüsusi rol oynadı. Müharibə dövründə ölkə daxilində siyasi və ictimai baxışlarından asılı olmayaraq insanların böyük əksəriyyəti vahid amal ətrafında birləşdi. Azərbaycan əsgərinin cəbhədə göstərdiyi qəhrəmanlıq, arxa cəbhədə insanların nümayiş etdirdiyi dəstək, gənclərin könüllü olaraq döyüşlərə qatılması xalqımızın milli birliyinin real təzahürü idi. Vətən müharibəsi bir daha göstərdi ki, xalqın dövlətinə, ordusuna və torpağına bağlılığı ən mürəkkəb sınaqlardan keçmək gücündədir.

Şuşanın azad olunması Zəfər Gününün məhz 8 noyabr tarixində qeyd edilməsinin əsas səbəblərindən biridir. Prezident İlham Əliyevin 2020-ci il dekabrın 3-də imzaladığı Sərəncamla 8 noyabr Azərbaycanda Zəfər Günü elan edildi. Eyni zamanda, 2023-cü il iyulun 31-də imzalanmış Sərəncama əsasən, 8 noyabr Şuşa Şəhəri Günü kimi də təsis olundu. Beləliklə, bu tarix həm Azərbaycanın hərbi qələbəsini, həm də Şuşanın işğaldan azad edilməsini təcəssüm etdirir.
.
Şuşanın azad olunması ilə Azərbaycanın qarşısında yeni tarixi mərhələ açıldı. 2021-ci il mayın 7-də Şuşa şəhəri Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı elan edildi. Bu qərar şəhərin tarixi və mədəni əhəmiyyətinin dövlət səviyyəsində təsdiqi olmaqla yanaşı, onun əvvəlki şöhrətinin bərpasına yönəlmiş genişmiqyaslı fəaliyyətin başlanğıcı oldu. Şəhərdə tarixi abidələrin bərpası, mədəniyyət ocaqlarının yenidən qurulması, infrastrukturun inkişafı, beynəlxalq tədbirlərin təşkili Şuşanın ölkənin ictimai və mədəni həyatında mövqeyini yenidən möhkəmləndirir.

Bu gün Şuşa yalnız keçmişin xatirələrini yaşadan tarixi şəhər deyil, həm də Azərbaycanın gələcəyə hesablanmış inkişaf strategiyasının mühüm istiqamətlərindən biridir. Burada keçirilən beynəlxalq mədəniyyət tədbirləri, musiqi festivalları, konfranslar və digər layihələr şəhərin regional və beynəlxalq miqyasda tanıdılmasına xidmət edir. Xüsusilə Vaqif Poeziya Günlərinin, Xarıbülbül Beynəlxalq Musiqi Festivalının yenidən keçirilməsi Şuşanın mədəni həyatının dirçəlişinin göstəricisidir.

Bütün bu proseslərdə şəhid ailələrinə və müharibə veteranlarına diqqət və qayğı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası uğrunda canından keçən qəhrəmanların xatirəsi heç zaman unudulmamalıdır. Şəhidlərin əziz xatirəsinin yaşadılması, qazilərin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, onların cəmiyyətə inteqrasiyası dövlət və cəmiyyət qarşısında mənəvi məsuliyyətdir. Zəfər bayramı həm də şəhidlərimizin müqəddəs ruhu qarşısında ehtiram, qazilərimizin qəhrəmanlığına minnətdarlıq günüdür.
Bu gün Azərbaycanın qarşısında duran əsas məsələlərdən biri əldə olunmuş tarixi nəticələrin qorunması, azad edilmiş ərazilərin davamlı inkişafının təmin edilməsi və regionda uzunmüddətli sülhün möhkəmləndirilməsidir. Hərbi qələbənin iqtisadi, siyasi, diplomatik və humanitar nailiyyətlərlə tamamlanması dövlətimizin strateji maraqları baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün təmin olunması ölkənin gələcək inkişafı üçün yeni imkanlar yaradıb.

Zəfər Günü və Şuşa Şəhəri Günü gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyəsində də mühüm rol oynayır. Bu tarixlər məktəblilərə və gənclərə xalqımızın keçdiyi çətin tarixi yolu, müstəqilliyin və dövlətçiliyin dəyərini, Vətən uğrunda mübarizənin mənəvi məsuliyyətini çatdırmaq baxımından əvəzsiz imkan yaradır. Gənclər bilməlidirlər ki, bu gün azad və bütöv Azərbaycanda yaşamaq minlərlə insanın fədakarlığı, qəhrəmanlığı və mübarizəsi hesabına mümkün olub.

Nəticə etibarilə, 8 Noyabr Azərbaycan tarixində yalnız bir hərbi qələbənin ildönümü deyil. Bu tarix xalqımızın milli yaddaşında azadlığın, birliyin, dövlətçilik iradəsinin və tarixi ədalətin bərpasının rəmzi kimi yaşayacaq. Şuşanın azad edilməsi ilə Azərbaycan xalqı öz tarixi və mədəni irsinə sahib çıxdığını bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Zəfər Günü və Şuşa Şəhəri Günü bundan sonra da milli qürurumuzun, tarixi yaddaşımızın və gələcək nəsillərə ötürəcəyimiz qəhrəmanlıq salnaməsinin ayrılmaz hissəsi olacaq.

Cavanşir Paşazadə
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin