Uşaqlar siyasi mübarizənin vasitəsinə çevrilməməlidir

Uşaqların dünyası məktəb, ailə, dostluq və gələcəyə dair arzularla zəngin olmalıdır. Onlar böyüklərin siyasi mübahisələrinin, ideoloji qarşıdurmalarının və emosional çağırışlarının ön sırasına çıxarılmamalıdır. Çünki uşağın əsas hüququ kiminsə siyasi mövqeyini nümayiş etdirmək deyil, təhlükəsiz mühitdə təhsil almaq, bilik qazanmaq və sağlam şəxsiyyət kimi formalaşmaqdır.

Son günlər məktəbli forması ətrafında yaranan müzakirələr bu məsələnin cəmiyyət üçün nə qədər həssas olduğunu bir daha göstərir. Təhsil müəssisələrində tətbiq edilən qaydalarla bağlı fərqli fikirlərin səslənməsi təbiidir. Valideynlərin sualları və narahatlıqları da dinlənilməlidir. Ancaq hər hansı narazılığın uşaqların siyasi və ideoloji mübarizəyə cəlb edilməsinə, məktəb mühitində gərginliyin yaradılmasına və qarşıdurmanın dərinləşməsinə səbəb olması yolverilməzdir.
Məktəb yalnız dərs keçirilən bina deyil. Bura uşağın cəmiyyətlə münasibət qurmağı, fərqli fikirlərə hörmət etməyi, qaydalara əməl etməyi və məsuliyyət daşımağı öyrəndiyi məkandır. Məktəbdəki nizam-intizamın qorunması da bu baxımdan əhəmiyyətlidir. Müəyyən edilmiş qaydalarla bağlı narazılıq varsa, məsələni müzakirə etmək, əsaslandırılmış təkliflər vermək və qanuni vasitələrdən istifadə etmək mümkündür. Lakin məktəbi mübahisə meydanına çevirmək nə təhsilə, nə də uşaqların mənafeyinə xidmət edir.

Dini və milli dəyərlər də uşaqların siyasi qarşıdurmalara cəlb olunması üçün vasitəyə çevrilməməlidir. İnanclara hörmət, milli-mənəvi irsə bağlılıq və dövlət qanunlarına riayət bir-birinə zidd anlayışlar deyil. Cəmiyyət bu məsələlərə qarşıdurma prizmasından deyil, hüquq, məsuliyyət və qarşılıqlı hörmət çərçivəsində yanaşmalıdır. Hər hansı qaydanı tənqid etmək mümkündür, amma tənqid qanun pozuntusuna və başqalarının hüquqlarının tapdanmasına haqq qazandırmır.
Burada böyüklərin üzərinə xüsusi məsuliyyət düşür. Valideynlər, müəllimlər, ictimai xadimlər və siyasi mövqeyi olan şəxslər uşaqlarla bağlı məsələlərdə daha ehtiyatlı davranmalıdırlar. Uşaqlar böyüklərin dediklərinə və etdiklərinə inanmağa meyillidirlər. Onların bu etimadından istifadə edərək azyaşlıları mübahisələrin mərkəzinə çəkmək mənəvi baxımdan da qəbuledilməzdir. Uşağın fikrini dinləmək vacibdir, lakin onu böyüklərin mübarizəsində alətə çevirmək tamam başqa məsələdir.

Dövlətin vəzifələrindən biri də uşaqların hüquqlarını, təhlükəsizliyini və təhsil almaq imkanlarını qorumaqdır. Təhsil siyasətinə aid qərarlar müvafiq qanunvericilik əsasında həyata keçirilməli, onların tətbiqi zamanı uşaqların mənafeyi nəzərə alınmalıdır. İctimai müzakirələr isə faktlara, hüquqi normalara və sağlam düşüncəyə əsaslanmalıdır. Emosional çağırışlar, qarşılıqlı ittihamlar və təsdiqlənməmiş iddialar problemin həllinə kömək etmir.
Azərbaycan cəmiyyətində ailə, məktəb və dövlət arasında sağlam münasibətlərin qorunması ümumi marağımıza uyğundur. Bu münasibətlərin mərkəzində uşağın gələcəyi dayanmalıdır. Heç bir siyasi və ya ideoloji mübahisə uşağın təhsil hüququndan, təhlükəsizliyindən və normal inkişafından üstün tutulmamalıdır.

Uşaqları qorumaq onları böyüklərin mübahisəsində ön sıraya çıxarmaq deyil, həmin mübahisələrin zərərindən uzaq saxlamaqdır. Məktəb siyasi qarşıdurmanın deyil, bilik və gələcək quruculuğunun məkanı olaraq qalmalıdır.

ŞƏMSİ QOCA -təhsil eksperti

Telegramda izləyin