Bütün otaqları qızdırmırlar: Yaponların qışda isinmək üsulları
Qışda evin o qədər soyuq olduğunu təsəvvür edin ki, hətta hamama və ya tualetə getmək belə çətinliyə çevrilir. Yaponiyanın köhnə və istilik izolyasiyası zəif olan evlərində yaşayanlar üçün bu, tanış vəziyyətdir. Onlar soyuqla mübarizə aparmaq üçün bütün evi qızdırmaq əvəzinə, olduqları məkanı və bədənlərinin ayrı-ayrı hissələrini isitməyi üstün tuturlar.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, "Japan with Nao" adlı YouTube kanalında yaponların soyuq evlərdə qış aylarını daha rahat keçirmək üçün istifadə etdikləri üsullardan danışılıb.
Bütün evi deyil, bir otağı qızdırırlar
Köhnə yapon evlərində istilik tez itirildiyindən bütün otaqlarda rahat temperatur saxlamaq çətin olur. Bu problem xüsusilə kənd yerlərindəki ənənəvi evlərdə müşahidə edilir.
Buna görə də sakinlər əsasən olduqları otağı qızdırmağa çalışırlar. Bunun üçün qısa müddətdə güclü istilik verən kerosin qızdırıcılarından da istifadə olunur.
İstilik izolyasiyası zəif olan evlərdə isitmə funksiyalı kondisionerin yaratdığı isti hava tez dağıldığından otağın arzuolunan temperatura çatması daha uzun çəkə bilər.
Ayaqlarının altına elektrikli xalça sərirlər
Yaponiyada isinmək üçün elektrikli xalçalardan və xüsusi qızdırıcı döşəklərdən də istifadə edilir.
Bu üsul ənənəvi evlərdə xüsusilə əlverişlidir. Çünki yaponlar gündəlik həyatlarının xeyli hissəsini döşəməyə yaxın səviyyədə oturaraq keçirirlər. İsti hava yuxarı qalxdığından döşəmə otağın ən soyuq hissələrindən biri olaraq qalır.
Elektrikli xalça isə insanın birbaşa təmasda olduğu səthi qızdırır.
Kotatsu qışda evin əsas məkanına çevrilir
Yaponların soyuq havalarda istifadə etdiyi ən məşhur vasitələrdən biri kotatsudur. Bu, altında istilik mənbəyi yerləşən alçaq masadır. Masanın üzərinə salınan qalın yorğan isti havanın kənara çıxmasının qarşısını alır.
İnsan masanın yanında oturub ayaqlarını yorğanın altına uzadır. Otaq sərin qalsa belə, istilik bədənin aşağı hissəsinin ətrafında toplanır.
Qışda ailə üzvləri kotatsunun ətrafında yemək yeyir, televizora baxır və dincəlirlər. Beləliklə, bu masa ev həyatının əsas məkanına çevrilir.
Bəzi köhnə evlərdə kerosin qızdırıcısından gələn isti hava xüsusi boru vasitəsilə kotatsunun altına yönəldilir. Bu yolla eyni istilik mənbəyindən həm otağı, həm də masanın altındakı sahəni qızdırmaq üçün istifadə olunur.
Elektrikli örtüklə kürəklərini isidirlər
Kotatsunun yanında oturarkən ayaqlar isti olsa da, kürəkdə soyuqluq hiss edilə bilər. Bunun üçün elektrikli örtüklərdən istifadə olunur.
Belə örtük dzaysu adlanan, ayaqları olmayan və birbaşa döşəmə üzərinə qoyulan ənənəvi yapon oturacağına sərilir. Kotatsu ayaqları və bədənin ön hissəsini, elektrikli örtük isə kürəyi isidir.
Evdə də isti geyinirlər
Soyuq yapon evlərində geyim seçimi də mühüm rol oynayır. Sakinlər evdə termal alt geyimlərindən, isti köynəklərdən və şalvarın altından geyinilən qalın taytlardan istifadə edirlər.
Vaxtilə belə geyimlər daha çox yaşlı nəsillə əlaqələndirilsə də, indi gənclər arasında da geniş yayılıb. Xüsusilə soyuq kənd bölgələrində yaşayanlar bu üsula üstünlük verirlər.
Geyimlərinə kiçik isidicilər yapışdırırlar
Digər maraqlı vasitə "haru-kayro" adlanan, geyimə yapışdırılan nazik isidici paketlərdir.
Bu birdəfəlik paketlər bir neçə saat ərzində tədricən istilik yayır. Onlar adətən qarın və ya bel nahiyəsinə uyğun gələn hissədə geyimə bərkidilir.
Yüngül və nazik olduqlarından hərəkətə ciddi maneə yaratmırlar. Xüsusilə soyuq havada uzun müddət çöldə qalmaq lazım gəldikdə istifadə olunurlar.
Unitaz oturacağı da qızdırılır
Köhnə yapon evlərində qışın ən narahatedici tərəflərindən biri hamam və tualetin soyuq olmasıdır. Buna görə də bir çox yapon unitazında oturacağın qızdırılması funksiyası var.
Bəzi evlərdə ayaqların ətrafındakı havanı isitmək üçün kiçik qızdırıcı da yerləşdirilir.
Mənbədə bildirilir ki, hamamın qızdırılması yalnız rahatlıq məqsədi daşımır. İsti otaqdan çox soyuq məkana keçid qan təzyiqində kəskin dəyişikliklərlə əlaqələndirilir. Yaponiyada "istilik şoku" adlandırılan bu halın xüsusilə yaşlı insanlar üçün təhlükəli ola biləcəyi vurğulanır.
Bu səbəbdən bəzi hamam otaqlarında havanı qızdıran sistemlər, bəzən isə isti döşəmə quraşdırılır.
Vannadakı suyu yenidən qızdırırlar
Yapon vannalarının maraqlı xüsusiyyətlərindən biri "oidaki" funksiyasıdır. Bu sistem vannadakı suyu boşaltmadan yenidən qızdırmağa imkan verir.
Ənənəvi olaraq ailə üzvləri eyni vannadakı sudan növbə ilə istifadə edə bildikləri üçün bu funksiya suyun temperaturunu yenidən rahat səviyyəyə çatdırmağa kömək edir.
Qışda vanna qəbul etmək də gündəlik həyatın mühüm hissəsidir. Bəzi insanlar qısa duş əvəzinə 10-15 dəqiqə isti suda qalmağa üstünlük verirlər.
Qış gündönümündə isə vannaya bütöv yuzu meyvələri əlavə etmək ənənəsi var. Yuzu ətirli sitrus meyvəsidir.
Süfrəyə isti nabe gətirirlər
Yaponlar qışda isti yeməklərə də xüsusi yer ayırırlar. Soyuq mövsümün məşhur yeməklərindən biri nabe adlanır.
Böyük qazana tərəvəz, ət, göbələk, tofu və digər ərzaqlar əlavə olunur. Məhsullar birbaşa süfrədə, isti bulyonda bişirilir.
Nabenin miso, soya sousu, kimçi və sadə duzlu bulyonla hazırlanan müxtəlif növləri var.
Bu yeməyin əsas xüsusiyyətlərindən biri ailəni eyni süfrə ətrafında toplamasıdır. İsti qazandan qalxan buxar və isti bulyon əlavə rahatlıq hissi yaradır.
Yatağı yatmazdan əvvəl isidirlər
Soyuq evdə günün sonunda qarşıya çıxan başqa bir problem buz kimi yataqda yuxuya getməkdir. Yaponlar bunun üçün də müxtəlif vasitələrdən istifadə edirlər.
Elektrikli örtük yatmazdan təxminən 10-15 dəqiqə əvvəl işə salınaraq futonu, yəni ənənəvi yapon döşəyini qızdırır. Daha ənənəvi üsul isə isti su ilə doldurulan isitmə qabıdır.
Futonlar üçün xüsusi quruducular da mövcuddur. Döşəyə isti hava verən bu cihazlar həm yatağı qızdırır, həm də artıq nəmi azaltmağa kömək edir.
Digər qış aksesuarı "haramaki" adlanan enli parça qurşaqdır. Qarın ətrafına taxılan bu qurşaq yuxu zamanı da gövdə nahiyəsində istiliyi saxlamağa kömək edir.
Əsas prinsip insanı isitməkdir
Ənənəvi yapon evlərində soyuqla mübarizə bir neçə üsulun birlikdə tətbiqinə əsaslanır. Bir otağı qızdıran cihaz, ayaqları isidən kotatsu, elektrikli örtük, termal geyim, kiçik isidici paketlər, isti vanna və əvvəlcədən qızdırılan yataq bu sistemin hissələridir.
Əsas yanaşma sadədir: bütün evi isitmək çətindirsə, istiliyi insanların olduğu yerə və daha çox ehtiyac duyulan nahiyələrə yönəltmək lazımdır.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş










