Ev almaq niyə çətinləşir? Mənzil bazarına təsir edən əsas amillər

Ev almaq niyə çətinləşir? Mənzil bazarına təsir edən əsas amillər"İlk növbədə nəzərə almaq lazımdır ki, sovet dövrü ilə bugünkü mənzil bazarını birbaşa müqayisə etmək müəyyən mənada düzgün deyil. Çünki həmin dövrdə mənzil bazarı indiki kimi bazar prinsipləri əsasında fəaliyyət göstərmirdi. Mənzil əsasən əmtəə kimi alınıb-satılmır, dövlət tərəfindən bölüşdürülür, müəssisələr, həmkarlar ittifaqları və digər institutlar vasitəsilə vətəndaşlara təqdim edilirdi".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında əmlak eksperti Fərid Cəfərli bildirib.

O, qeyd edib ki, bu baxımdan sovet dövründə "ev almaq" problemi də müəyyən qədər fərqli formada mövcud idi. İnsan mənzil əldə etmək üçün böyük məbləğdə bazar qiyməti ödəmirdi, lakin mənzil növbəsi, bölgü sistemi və uzun illər gözləmək kimi problemlərlə qarşılaşa bilirdi. Yəni həmin dövrdə əsas məsələ mənzilin qiymətinin əlçatanlığı deyil, mənzilə çıxış imkanlarının məhdudluğu idi:

"Bu gün isə vəziyyət tamamilə fərqlidir. Mənzil bazarı bazar iqtisadiyyatının tələblərinə uyğun formalaşır və mənzillərin qiyməti torpağın dəyəri, tikinti xərcləri, əməkhaqqı, tikinti materiallarının qiyməti, kredit şərtləri, əhalinin gəlirləri, şəhərsalma imkanları və tələb-təklif nisbəti kimi çoxsaylı amillərdən asılıdır.

Əsas problem ondan ibarətdir ki, mənzil qiymətləri ilə əhalinin gəlirləri arasında yaranan fərq bir çox insanlar üçün ev almağı çətinləşdirir. İnsan yalnız mənzilin satış qiymətini deyil, həmçinin ilkin ödənişi, kredit faizlərini, təmir və kommunal xərcləri də nəzərə almalıdır. Nəticədə mənzil almaq üçün tələb olunan ümumi maliyyə yükü kifayət qədər yüksək olur.

Digər mühüm amil urbanizasiyadır. Xüsusilə Bakı kimi böyük şəhərlərdə əhali, iş yerləri, təhsil və xidmətlər daha çox mərkəzləşir. Bu isə yaşayış sahəsinə olan tələbi artırır. Torpaq isə məhdud resursdur. Tələb artdığı halda təklif eyni sürətlə genişlənmirsə, bu, qiymətlərə təzyiq yaradır.

Burada bir məqamı da xüsusi vurğulamaq lazımdır: sovet dövründə mənzilin ucuz olması ilə onun əlçatan olması eyni anlayış deyil. Mənzil dövlət tərəfindən subsidiyalaşdırılan və inzibati qaydada bölüşdürülən resurs idi. Bu səbəbdən həmin dövrü bugünkü bazar qiymətləri ilə müqayisə etmək müəyyən mənada yanıltıcı ola bilər.

Bugünkü əsas fərq isə ondan ibarətdir ki, mənzil artıq əksər hallarda bazar qiyməti ilə əldə edilən böyük dəyərə malik aktivdir. Buna görə də ailənin gəliri ilə mənzilin qiyməti arasındakı nisbət böyük əhəmiyyət daşıyır.

Məsələyə daha geniş baxdıqda, ev almağın çətinləşməsinin bir neçə fundamental səbəbini qeyd etmək olar. Bunlara gəlirlərin mənzil qiymətləri ilə eyni sürətlə artmaması, şəhərlərdə, xüsusilə iqtisadi aktivliyin yüksək olduğu ərazilərdə mənzilə tələbin artması, torpaq və tikinti xərclərinin yüksəlməsi, ipoteka kreditlərinin şərtləri və faiz yükünün mənzilə çıxışa təsiri, ilkin ödəniş üçün böyük məbləğdə vəsait tələb olunması, mənzillərin investisiya aktivi kimi də tələbat görməsi və keyfiyyətli, əlçatan mənzil fondunun mövcud tələbi tam qarşılamaması daxildir.

Ona görə də "əvvəllər insanlar daha rahat ev alırdı, indi isə ala bilmir" demək məsələnin yalnız bir tərəfini əks etdirir. Əvvəllər mənzilə çıxış mexanizmi fərqli idi, bu gün isə əsas məsələ mənzilin bazar qiymətinin ailənin gəlirinə nisbətidir.

Nəticə etibarilə, sovet dövründə mənzil problemi əsasən inzibati bölgü, növbə və məhdud təkliflə bağlı idisə, bu gün problem daha çox qiymət-gəlir nisbəti, maliyyələşmə imkanları və şəhərlərdə mənzil təklifinin tələbi nə dərəcədə qarşılaya bilməsi ilə əlaqədardır.

Bu səbəbdən problemin həlli də yalnız "daha çox bina tikmək"dən ibarət deyil. Uzunmüddətli perspektivdə əlçatan mənzil siyasəti, şəhərsalma, nəqliyyat infrastrukturu, ipoteka mexanizmləri, kirayə mənzil bazarının inkişafı və əhalinin real gəlirlərinin artırılması birlikdə nəzərdən keçirilməlidir.

Əsas məsələ mənzilin sadəcə mövcud olması deyil, onun insanın gəliri ilə müqayisədə əlçatan olmasıdır. Mənzil siyasətinin nəticələrini qiymətləndirərkən də məhz bu meyar əsas göstəricilərdən biri kimi nəzərə alınmalıdır".


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 881   Tarix: 30 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Bu xəstələrə şad xəbər - Dərmanlar PULSUZ OLACAQ

Azərbaycanda gələn ilin aprel ayından etibarən ambulator dərman vasitələrinin icbari tibbi sığorta hesabına təmin edilməsi planlaşdırılır. BİG.AZ report-a istinadən xəbər verir ki bunu Dövlət Tibbi Sığorta və Ekspertiza Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri Ramin Rzayev "Dövlət biznes əməkdaşlıq forumu"

00:09 130
.

Pensiyaçılara ikiqat XOŞ XƏBƏR - Aprelin 1-dən etibarən…

Əmək Məcəlləsinə təklif olunan dəyişiklik işçilərin əməkhaqlarının ödənilməsi qaydasında yeniliyə səbəb olacaq. Layihəyə əsasən, işəgötürənlər işçinin maaşını onun seçdiyi bank hesabına köçürməli olacaqlar. Bəs yeni qayda işçilərə və işəgötürənlərə hansı dəyişiklikləri gətirəcək? İşçinin maaşını istədiy

00:15 100
.

Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonası açılıb - Foto

Noyabrın 21-də Hanoy Ticarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonası açılıb. Layihə Kollecin azərbaycanlı tərəfdaşları ilə davamlı və məqsədyönlü əməkdaşlıq çərçivəsində ərsəyə gəlib. BİG.AZ AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyev

21.11.2026 190
.

Paşinyan: Ermənistan sabah TRIPP layihəsinin başlanmasını elan edəcək

Ermənistan hökuməti sabah "Beynəlxalq sülh və firavanlıq naminə Tramp Marşrutu" (TRIPP) layihəsinin başlanmasını rəsmi şəkildə elan edəcək. "Report" Ermənistan mətbuatına istinadən xəbər verir ki, bunu ölkənin Baş naziri Nikol Paşinyan "Digitec" yüksək texnologiyalar forumund

21.11.2026 168
.

Fin körfəzində iki PUA Kalininqrada gedən yük gəmisinə hücum edib

Fin körfəzinin neytral sularında iki PUA Kalininqrada gedən yük gəmisinə hücum edib. "Report" Rusiya mediasına istinadən xəbər verir ki, bu barədə Leninqrad vilayətinin qubernatoru Aleksandr Drozdenko məlumat verib. "Fin körfəzinin neytral sularında, Rusiya Federasiyasının sərhədində

21.11.2026 174
.

Almaniya XİN başçısı: Ermənistan Konstitusiyasının dəyişdirilməsi Bakı ilə sülh üçün zəruri addımdır

Azərbaycanla yekun sülh sazişinin imzalanması üçün Ermənistan öz Konstitusiyasını dəyişməlidir. "Report" xəbər verir ki, bunu Almaniyanın xarici işlər naziri Yohan Vadeful Almaniyanın "Tagesschau" telekanalına müsahibəsində bildirib. XİN başçısı qeyd edib ki, hazırda Cənubi Qafqazd

21.11.2026 189
.

Pentaqon rəhbəri ABŞ-ın Kanada ilə hərbi əməkdaşlığını məhdudlaşdırıb

ABŞ-ın müdafiə naziri Pit Heqset Kanada ilə hərbi əməkdaşlığın məhdudlaşdırılması barədə göstəriş verib. "Report" xəbər verir ki, bu barədə "The Washington Post" qəzeti ABŞ administrasiyasındakı mənbələrə istinadən məlumat yayıb. Nəşrin məlumatına görə, Pentaqon rəhbəri müvafiq göstəriş

21.11.2026 120
.

Qırğızıstanın səhiyyə naziri həmkarının həyatını xilas etdi

Qırğızıstanın səhiyyə naziri Damir Osmonov həmkarının ürəyində əməliyyat apararaq stent yerləşdirib. xəbər verir ki, bu barədə o, sosial şəbəkə hesablarında məlumat paylaşıb. Nazirin sözlərinə görə, bu tibbi müdaxilə infarktın qarşısını vaxtında almağa kömək edib:. "Mənim üçün xüsusi bir iş gün

21.11.2026 134
.

Börnhem Britaniyanı Avropa İttifaqına qaytarmaq istəyir

Böyük Britaniyanın Baş naziri Endi Börnhem ölkəsinin yenidən Avropa İttifaqına (Aİ) qatılmasının tərəfdarıdır və cəmiyyətin də bu fikri bölüşdüyünə inanır. bildirir ki, bu barədə "The Times" nəşri onun ətrafındakı yüksək vəzifəli mənbəyə istinadən məlumat yayıb. Qaynağın sözlərinə görə, bu

21.11.2026 160
.