Bəzi insanlar niyə başqasının uğuruna sevinə bilmir?

Bəzən insan dostunun, həmkarının və ya yaxın adamının uğur xəbərinə gözlənildiyi kimi sevinclə reaksiya vermir. Psixoloqlar isə bunun arxasında tamam başqa səbəblərin də dayana biləcəyini bildirirlər.

Lent.az xəbər verir ki, belə reaksiyalara özünü başqaları ilə müqayisə etmək, aşağı özünəqiymət, şəxsi uğurların vaxtında qiymətləndirilməməsi və ya insanın özünü diqqətdən kənarda hiss etməsi səbəb olur.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, təkcə bir reaksiyaya əsasən insanın motivlərini, keçmişini və ya psixoloji vəziyyətini müəyyən etmək olmaz. Eyni davranışın müxtəlif səbəbləri ola bilər.

Yaxşı xəbərə verilən reaksiya niyə vacibdir?
Psixoloq Şelli Geybl və həmkarlarının araşdırmalarına görə, insan öz uğurunu paylaşanda qarşı tərəfin reaksiyası onun gündəlik əhvalına və münasibətlərinə ciddi təsir göstərə bilər.

Ən müsbət təsir aktiv və maraqlı reaksiyadan yaranır. Yəni qarşı tərəf səmimi sevinir, suallar verir və hadisənin təfərrüatları ilə maraqlanır. Əksinə, nailiyyətin kiçildilməsi, mövzunun dəyişdirilməsi və ya çox soyuq cavab insanın sevincini azalda bilər.

Başqasının uğuru niyə insana ağrı verə bilər?
Psixoloq Abraham Tesserin özünəqiymətin qorunması modeli göstərir ki, yaxın bir insanın uğuru bizim üçün vacib olan sahədə baş verirsə, bu, istər-istəməz müqayisəyə səbəb olur.

Məsələn, insan uzun müddətdir arzuladığı vəzifəyə dostunun yüksəldiyini öyrənirsə, həmin uğur həm dost üçün xoş xəbər, həm də özünün reallaşmamış məqsədlərini xatırladan bir hadisəyə çevrilə bilər.

Eyni insan başqa sahədə əldə edilən uğura isə daha rahat və səmimi sevinir.

Özünü görünməz hiss etmək də səbəb ola bilər
Toronto York Universitetinin psixoloqu Qordon Flett "antimattering" adlandırılan vəziyyəti araşdırır. Bu anlayış insanın özünü əhəmiyyətsiz, görünməz və kifayət qədər dəyərləndirilməmiş hiss etməsini ifadə edir.

Araşdırmalar belə hisslərin tənhalıq, özünə qarşı sərt münasibət və yaxın əlaqələrdə çətinliklərlə bağlı ola biləcəyini göstərir.

Bu baxımdan, başqasının uğuru bəzi insanlarda öz nailiyyətlərinin vaxtilə diqqətdən kənarda qalmasını xatırlada və daxili narahatlıq yarada bilər.

Həmişə paxıllıq deyil
Psixoloqlar paxıllığın da müxtəlif formalarını ayırırlar. Bəzi hallarda başqasının uğuru insanda öz üzərində işləmək və inkişaf etmək istəyi yaradır. Digər hallarda isə insan qarşı tərəfin uğurunun yox olmasını arzulaya bilər.

Bu səbəbdən, birinin başqasının uğuruna səssiz və soyuq reaksiya verməsi avtomatik olaraq onun pis niyyətli olduğunu göstərmir.

Başqasının uğuruna sevinməyi öyrənmək mümkündürmü?
Psixologiyada başqasının sevincindən həzz almağı ifadə edən "freudenfreude" termini də var.

Bəzi tədqiqatlarda iştirakçılardan digər insanların xoş xəbərləri ilə aktiv şəkildə maraqlanmaq, suallar vermək və onların sevincini bölüşmək istənilib. Kiçikmiqyaslı araşdırmalarda bu cür davranışların əhval və münasibətlərə müsbət təsir göstərə biləcəyi müşahidə olunub.

Mütəxəssislərin fikrincə, başqasının uğuruna verilən soyuq reaksiya həmişə paxıllıq və ya pis niyyət demək deyil. Bunun arxasında özünəinam problemi, ağrılı müqayisələr və ya insanın öz uğurlarının vaxtında qiymətləndirilməməsi də dayana bilər.

Telegramda izləyin