Netanyahu ABŞ-a səfər edir, Trampla görüş isə müəmmalı qalır - münasibətlərdə nə baş verir?

İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun sentyabrın 22-23-də ABŞ-a səfəri ərəfəsində Vaşinqton-Qüds münasibətlərində diqqətçəkən məqam ortaya çıxıb. Netanyahu BMT Baş Assambleyasının toplantıları çərçivəsində ABŞ-a səfər edəcək və Donald Trampla görüşmək istəyini ifadə edib. Lakin hazırda nə İsrail Baş nazirinin ofisinin, nə də Ağ Evin açıqlamalarında iki liderin ayrıca, təkbətək görüşünün təsdiqlənməsi barədə məlumat yer alır.

Bu vəziyyət son aylarda ABŞ və İsrail arasında xüsusilə İran, Yaxın Şərqdə hərbi strategiya və müharibələrin gələcək istiqaməti ilə bağlı ortaya çıxan fikir ayrılıqları fonunda diqqət çəkir. ABŞ mediasında Tramp administrasiyası ilə Netanyahu hökumətinin bəzi məsələlər üzrə mövqelərinin əvvəlki dövrlə müqayisədə daha çox fərqləndiyi barədə məlumatlar yayılıb.
Mövzu ilə bağlı politoloq, Resurs Analitik İnformasiya Mərkəzi İctimai Birliyinin sədri Rasim Quliyev BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ-ın prezidentləri Corc Buş (oğlu), Barak Obama və Co Baydeni İranla mümkün müharibəyə inandıra bilməmişdi. Hətta Barak Obamanın dövründə, 2015-ci ildə İranla nüvə sazişi imzalanmış və problemin diplomatik həllinə üstünlük verilmişdi. Onun sözlərinə görə, Trampın ikinci prezidentliyi dövründə isə Netanyahu ABŞ prezidentini İranla müharibəyə cəlb edə bildi: "Yeri gəlmişkən, Tramp birinci prezidentliyi dövründə bu müharibəni başlatsaydı, ikinci dəfə seçilmək imkanından məhrum olacağı üçün müharibəni məhz ikinci dönəmində başlatdı qənaətindəyəm. Beləliklə, ABŞ-İsrail-İran müharibəsində İsrail tərəfinin hərbi kəşfiyyat və müharibə strategiyası özünü doğrultmadı, təsdiq etmədi və qarşıya qoyulan hədəflərin heç birinə çata bilmədi. Regionda və beynəlxalq müstəvidə yeni siyasi, iqtisadi və digər proseslərə təkan verdi. ABŞ müxtəlif variantlarda yaranmış vəziyyətdən çıxmağa çalışaraq diplomatik cəhdlər edərkən, İsrailin Baş naziri vəziyyəti gərginləşdirərək sabitliyin və stabilliyin yaranmasına imkan vermir. Həm də İsraildə yaxınlaşan seçki Netanyahunun hazırkı davranışına təsir edən amillərdən biridir. Əgər Netanyahunun ABŞ səfəri planlaşdırılıbsa bu, qarşılıqlı razılıq əsasında baş verir və sözsüz ki, müzakirə mövzuları müəyyən olunub. Amma ümumi götürdükdə, İsrailin İranla müharibəyə cəlb edə bildiyi ABŞ prezidenti Donald Tramp eyni zamanda İsrail dövlətini və hökumətini müxtəlif səviyyələrdə sərt ifadələrə də "qonaq" edib.

Əlbəttə ki, hazırda həm İran müharibəsi, həm də İsrailin regiondakı hərbi-siyasi manevrləri planında yaranmış, çıxışı çətin olan böhran ABŞ-İsrail münasibətlərindəki gərginliyə səbəb ola bilər və yaxud da əksinə münasibətlərin gərgin olması İran məsələsində və bu müharibənin plan üzrə getmədiyinin göstəricisidir.

Müqayisə üçün deyək ki, zaman-zaman erməni dövlətini yaradan Rusiya ilə Ermənistanın hazırkı münasibətləri daha gərgin və Rusiyanın zərərinədir, nəinki ABŞ-İsrail münasibətləri".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin