ELVİN ABBASOV: "Rəqəmsal aləmdəki tanınma bəzən real nailiyyəti əvəz edən psixoloji illüziyaya çevrilir"

Bu gün sosial şəbəkələrdə məşhurlaşmaq bir çox insan üçün arzuya çevrilib. Bir video, paylaşım və ya fərqli fikir qısa zamanda milyonlarla insana çata bilir. Bəs sosial şəbəkədə məşhur olmaq həqiqətən uğur göstəricisidir?

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlama verən "Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Assosiasiyası" İctimai Birliyinin sədri Elvin Abbasov sosial şəbəkələrdə tanınmaq istəyinin arxasında duran səbəbləri açıqlayıb:
"Sosial şəbəkələrdə məşhur olmaq isteyi müasir dövrdə təkcə fərdi arzu deyil, həm də psixoloji və iqtisadi amillərin birləşdiyi mürəkkəb bir rəqəmsal fenomendir. Bu cəlbediciliyin kökündə həm real uğur qazanmaq imkanı, həm də diqqət asılılığı dayanır. Bir tərəfdən böyük auditoriyaya sahib olmaq fərdlərə maliyyə müstəqilliyi, brend tərəfdaşlıqları və öz ideyalarını geniş kütlələrə çatdırmaq kimi real imkanlar təqdim edir. Digər tərəfdən isə sosial şəbəkə alqoritmlərinin təqdim etdiyi bəyənmə və şərh bildirişləri beynin dopamin sistemini tətikləyərək insanlarda tədricən diqqət və təqdir olunma asılılığı yaradır. Nəticədə rəqəmsal aləmdəki tanınma bəzən real nailiyyəti əvəz edən psixoloji illüziyaya çevrilir" .

Ekspert həmçinin bildirib ki, rəqəmsal məkanda məşhurluq artdıqca hesablardakı bot və saxta izləyicilərin sayı da ciddi müzakirə mövzusuna çevrilir:

"Saxta auditoriyanı real izləyicilərdən ayırd etmək üçün ilk növbədə hesabla izləyicilər arasındakı interaktivlik nisbətinə (engagement rate) diqqət yetirilməlidir. Əgər yüz minlərlə izləyicisi olan bir hesabın paylaşımları cəmi bir neçə yüz bəyənmə alırsa və ya şərhlərin sayı həddən artıq azdırsa, bu göstərici saxta izləyici kütləsinin varlığına işarə edir" .
Mütəxəssis qeyd edib ki, ikinci vacib məqam şərhlərin keyfiyyəti və izləyici profillərinin strukturudur:
"Saxta accounts tərəfindən yazılan şərhlər adətən ümumi ifadələrdən, yalnız smayliklərdən və ya mövzuya aidiyyəti olmayan avtomatik ifadələrdən ibarət olur. Həmçinin izləyicilər siyahısına daxil olduqda profil fotosu olmayan, qeyri-adi istifadəçi adlarına malik, heç bir paylaşımı bulunmayan və ya minlərlə hesabı izlədiyi halda özünü heç kimin izləmədiyi hesabların üstünlük təşkil etməsi bot şəbəkələrinin istifadə olunduğunu aydın göstərir".

E.Abbasov sonda onu da vurğulayıb ki, peşəkar rəqəmsal təhlil zamanı hesabın statistik dinamikası incələnir. Real izləyici artımı adətən müəyyən vaxt ərzində tədricən və ya uğurlu bir məzmun paylaşımından sonra yüksəlir:

"Əgər hesabda qəfil, bir neçə saat ərzində minlərlə kəskin izləyici artımı və ya eyni şəkildə kütləvi azalma müşahidə olunursa, bu hal süni izləyici artırılması (boost) xidmətlərindən istifadə edildiyini təsdiqləyir".

Lalə Məmmədova

Telegramda izləyin