Prezidentin çıxışında Qafqaz Albaniyası mesajı: Azərbaycanın tarixi və müasir kimliyi

Prezident İlham Əliyev sentyabrın 15-də Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) Müsəlman Dini İdarə Rəhbərləri Şurasının üzvlərindən və müşahidəçilərindən, Yəhya Bakuvi Beynəlxalq Konfransının həmtəşkilatçılarından və Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının üzvlərindən ibarət nümayəndə heyətini qəbul edib.

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlama verən politoloq Turan Rzayev bildirib ki, əvvəla qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycan dünyəvi dövlətdir. Yəni din dövlətdən ayrıdır. Lakin bu, dövlətin dini dəyərləri inkar etməsi və ya dini həyatdan kənarda qalması anlamına gəlmir. Əksinə, Azərbaycan müxtəlif dini konfessiyaların və məzhəblərin nümayəndələrinin birgə və dinc şəraitdə yaşadığı ölkələrdən biri kimi multikulturalizm və dini həmrəyliyi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi təqdim edir:

"Prezident İlham Əliyev görüş zamanı Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin dini liderləri ilə yanaşı, Gürcüstan və Suriyadan olan dini liderlərin, eləcə də Şimali Qafqaz respublikalarının, xüsusilə Dağıstan və Çeçenistandan olan dini rəhbərlərin tədbirdə iştirakını birlik nümunəsi kimi qiymətləndirib. Dövlət başçısı Azərbaycanın həm Türk dünyasının bir parçası, həm də Qafqaz ölkəsi olduğunu vurğulayaraq, ölkənin tarixindən danışarkən Qafqaz Albaniyasına və onun qədim paytaxtı Qəbələyə diqqət çəkib.

Bu məqam Azərbaycanın müasir geosiyasi və mədəni mövqeyinin bir neçə istiqamətdə formalaşdığını göstərir. Azərbaycan özünü yalnız bir coğrafi və ya mədəni çərçivə ilə məhdudlaşdırmır. Ölkənin Türk dünyası ilə bağlılığı, Qafqaz coğrafiyasına mənsubiyyəti və İslam mədəniyyətinin bir parçası olması onun tarixi və müasir dövlətçilik yanaşmasında paralel şəkildə təqdim olunur. Bu baxımdan həmin istiqamətlərin Azərbaycanın üçrəngli bayrağındakı simvolika ilə əlaqələndirilməsi də mümkündür.

Müasir geosiyasi reallıqlarda ölkələrin regional əməkdaşlıq siyasətində dini, etnik, tarixi və coğrafi amillər mühüm rol oynayır. Azərbaycan isə müxtəlif platformalarda Türk dünyası, Qafqaz xalqları və İslam dünyası ilə əlaqələrin inkişaf etdirilməsini ön plana çıxarır. Bu yanaşmanın əsas istiqamətlərindən biri də əməkdaşlıq və dialoqun gücləndirilməsidir.

Prezident İlham Əliyevin sözləri ilə desək: "Təbii ki, bizim Türk dünyası ilə sıx əlaqələrimiz var, Qafqaz xalqları ilə sıx qohumluq, dostluq əlaqələrimiz var. Təbii ki, burada sizin bir yerdə olmağınız çox böyük rəmzi məna daşıyır. Çünki məhz belə birgə tədbirlər bizi daha da birləşdirir, aramızdakı dostluq, qardaşlıq əlaqələrini gücləndirir və dünyaya çox gözəl mesajlar verir".

Prezidentin çıxışında Qafqaz Albaniyasına və onun qədim paytaxtı Qəbələyə xüsusi yer ayırması da diqqət çəkir. Dövlət başçısı qədim Qafqaz Albaniyasının Azərbaycanın ərazilərində mövcud olduğunu və Qəbələ şəhərinin onun paytaxtı olduğunu vurğulayıb. Bu fikirlə Azərbaycanın qədim dövlətçilik tarixinin mühüm coğrafi mərkəzlərindən biri xatırladılır.

Qəbələnin bu kontekstdə qeyd olunması yalnız qədim şəhərin tarixinin xatırladılması baxımından deyil, Azərbaycanın Qafqazdakı tarixi-mədəni mövcudluğunun vurğulanması baxımından da əhəmiyyətlidir. Qafqaz Albaniyasının tarixi bu coğrafiyada dövlətçilik, dini həyat və mədəni proseslərin öyrənilməsi baxımından mühüm mövzulardan biridir. Bu irsin araşdırılması, qorunması və beynəlxalq elmi platformalarda təqdim edilməsi Azərbaycanın tarixi-mədəni zənginliyinin öyrənilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır.

Eyni zamanda, Qafqaz Albaniyasının tarixi yalnız siyasi dövlətçilik tarixindən ibarət deyil. Bu coğrafiyada müxtəlif dini ənənələrin, mədəni təsirlərin və regional əlaqələrin mövcudluğu tarixən bölgənin çoxqatlı xarakterini göstərir. Qafqaz Albaniyasının dini və mədəni irsi ilə bağlı məsələlərin də elmi mənbələr, arxeoloji materiallar və tarixi araşdırmalar əsasında öyrənilməsi vacibdir.

Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin çıxışında diqqətə çatdırılan əsas məqamlardan biri Azərbaycanın özünü yalnız bir kimlik çərçivəsində təqdim etməməsidir. Türk dünyası ilə bağlılıq, Qafqaz coğrafiyasına mənsubiyyət və İslam mədəniyyəti ilə əlaqələr ölkənin tarixi təcrübəsində və müasir dövlətçilik yanaşmasında bir araya gəlir.

Bu baxımdan Qəbələdən Bakıya, qədim Qafqaz Albaniyasından müasir Türk Dövlətləri Təşkilatına və dini həmrəylik platformalarına uzanan xətt Azərbaycanın tarixi və müasir mövqeyini anlamaq üçün mühüm məna daşıyır. Azərbaycanın müxtəlif coğrafi, dini və mədəni platformalar arasında dialoqu təşviq edən mövqeyi isə ölkənin regional əməkdaşlıq siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri kimi diqqət çəkir".

Telegramda izləyin