Məktəblərdə nəzarət boşluğu: Problem elektron siqaretdən daha böyükdür

"Yeni tədris ilinin ilk günündə Azərbaycan məktəblərindən birində çəkilən görüntülər ciddi narahatlıq yaradıb. Məktəbli formasında olan şagirdlərin sinif otağında elektron siqaretdən istifadə etməsi, qız şagirdin isə dərs zamanı sosial şəbəkədə canlı yayım açması məktəblərdə nizam-intizam və nəzarət məsələsini yenidən gündəmə gətirib".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Şəmsi Qoca bildirib.

O, qeyd edib ki, burada söhbət yalnız elektron siqaretdən istifadə və ya dərs zamanı sosial şəbəkədə canlı yayım açılmasından getmir. Əsas məsələ məktəbdə qayda və nəzarətin hansı səviyyədə olmasıdır. Sinif otağı dərs keçirilən məkandan sosial şəbəkə üçün çəkiliş meydançasına çevrilirsə, deməli, problem ayrı-ayrı şagirdlərin davranışından daha böyükdür:

"Bu mənzərəni Bakı məktəblərindəki ümumi idarəetmə vəziyyətindən ayrı təsəvvür etmək çətindir. Paytaxtın bir sıra məktəblərində direktor vəzifələrinin boş qalması ilə yanaşı, yüzlərlə məktəbdə təlim-tərbiyə işləri üzrə direktor müavini və təşkilatçı vəzifələrinin də vakant olduğu bildirilir. Halbuki məhz bu vəzifələr şagird davranışına, tərbiyə işinə, məktəbdaxili tədbirlərə və nizam-intizamın təşkilinə birbaşa təsir göstərən əsas idarəetmə həlqələrindəndir.
Belə olan halda məktəbdə nəzarətin zəifləməsi sual doğurur. Direktor, direktor müavini və təşkilatçı kimi vəzifələrdə boşluqlar yarandıqda məktəbin təlim-tərbiyə sistemində də idarəetmə problemi meydana çıxa bilər. Sonra isə sinif otağında elektron siqaret çəkən və dərs zamanı canlı yayım açan şagird görüntüləri ilə qarşılaşırıq.

163 nömrəli məktəbdə vəziyyət isə ayrıca diqqət çəkir. Burada direktor səlahiyyətlərini məktəbəqədər təhsil üzrə ixtisası olan, orta ixtisas təhsilli təsərrüfat müdiri icra edir. Məsələ həmin şəxsin özünə münasibətdə deyil. Əsas sual məktəb rəhbərliyinin niyə belə bir vəziyyətə gəlib çatmasıdır. Təsərrüfat işlərinə cavabdeh şəxsin üzərinə bütöv məktəbin idarə olunması kimi tamamilə fərqli xarakter daşıyan məsuliyyətin qoyulması idarəetmə baxımından müzakirə edilməli məsələdir.

Məktəbdə təlim-tərbiyə işləri öz-özünə həyata keçirilmir. Şagird davranışına nəzarət, müəllim-valideyn münasibətlərinin qurulması, məktəbdaxili intizamın qorunması və tərbiyə işinin təşkili üçün konkret məsul şəxslər olmalıdır. Bu vəzifələr vakant qalırsa, həmin funksiyaların necə və kim tərəfindən həyata keçirildiyi aydın şəkildə müəyyənləşdirilməlidir.

Əlbəttə, şagirdin davranışına görə məsuliyyət ilk növbədə onun özü və ailəsi ilə bağlıdır. Lakin məktəbin də bu məsələdə üzərinə düşən məsuliyyət var. Uşağa qayda öyrətmək üçün əvvəlcə məktəbdə həmin qaydaların işləməsi təmin olunmalıdır. İdarəetmə və nəzarət mexanizmləri effektiv fəaliyyət göstərmədikdə şagirdlərdən yüksək intizam gözləmək də çətinləşir.

Bu səbəbdən yeni tədris ilinin ilk günündə yayılan görüntülərə yalnız bir neçə şagirdin məsuliyyətsiz davranışı kimi yanaşmaq kifayət deyil. Hadisə məktəblərdə idarəetmə və kadr təminatı ilə bağlı mövcud problemlərin də müzakirəyə çıxarılmasının vacibliyini göstərir.

Məktəb uşağın yalnız dərs aldığı yer deyil. Bura onun şəxsiyyətinin formalaşdığı, davranış mədəniyyətinin yarandığı və məsuliyyət hissinin aşılandığı məkandır. Təlim-tərbiyə sisteminin əsas vəzifələri üzrə kadr çatışmazlığı və idarəetmə boşluqları varsa, belə halların qarşısının alınması üçün yalnız şagirdin cəzalandırılması deyil, məktəbin öz daxilində nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsi də vacibdir.

Problem yalnız elektron siqaret çəkən və ya canlı yayım açan şagirddə deyil. Əsas məsələ məktəbdə qaydaların necə tətbiq olunması, nəzarətin kim tərəfindən həyata keçirilməsi və idarəetmə sisteminin nə dərəcədə effektiv işləməsidir".

Telegramda izləyin