Qafqaz Alban irsi: Tarixi abidələrin mənşəyi necə müəyyənləşdirilməlidir?

"Qafqaz Albaniyasının tarixi-mədəni irsi ətrafında aparılan mübahisələrə diqqətlə yanaşmaq lazımdır. Çünki söhbət təkcə ayrı-ayrı dini abidələrdən deyil, bütövlükdə Cənubi Qafqazın qədim tarixinin hansı əsaslarla təqdim edilməsindən gedir".

Bunu "Səs" qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev deyib.

Ekspert bildirib ki, Qafqaz Albaniyası regionun qədim dövlətçilik və mədəniyyət tarixində mühüm yer tutur. Bu irsin müxtəlif nümunələri, xüsusilə Qarabağ və Şərqi Zəngəzur ərazisində yerləşən qədim xristian məbədləri Azərbaycanın çoxqatlı tarixi-mədəni irsinin mühüm hissəsidir.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın rəsmi mövqeyində həmin irsin bir sıra nümunələrinin işğal dövründə dəyişdirilməsi və erməniləşdirilməsi ilə bağlı ciddi iddialar irəli sürülüb.

"Məsələnin mahiyyəti də məhz bundadır ki, tarixi abidənin üzərində sonradan aparılan dəyişiklik onun ilkin mənşəyini avtomatik olaraq dəyişmir. Tarix siyasi məqsədlərlə yenidən yazıla bilməz. Hər bir abidənin mənşəyi arxeoloji, memarlıq, epiqrafik və digər elmi mənbələr əsasında araşdırılmalıdır", - deyə B.Quliyev vurğulayıb.

Ekspert qeyd edib ki, Ermənistan tərəfindən Azərbaycan ərazilərindəki bir sıra mədəni-dini abidələrin mənşəyinin dəyişdirilməsi ilə bağlı ittihamlar uzun illərdir səsləndirilir. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan tərəfi UNESCO qarşısında da işğal olunmuş ərazilərdə mədəni irsin dağıdılması, talan edilməsi və tarixi xarakterinin dəyişdirilməsi məsələsini dəfələrlə qaldırıb.

"Bu baxımdan hesab edirəm ki, Qafqaz Alban irsinin mənimsənilməsi cəhdlərini yalnız dini müstəvidə deyil, tarixi yaddaş və mədəni irs məsələsi kimi qiymətləndirmək lazımdır. Çünki bir xalqın tarixini, abidəsini və mədəni irsini dəyişdirməklə onun tarixi coğrafiyasını da dəyişdirmək cəhdi yaranır.

Azərbaycanın mövqeyi isə aydındır: regionun tarixi irsi siyasi konyunkturaya deyil, elmi həqiqətlərə söykənməlidir. Qafqazın mədəni irsi hansı xalqa aid olmasından asılı olmayaraq qorunmalı, lakin heç bir abidənin mənşəyi saxtalaşdırılmamalıdır.

Bu gün Azərbaycanın qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri də Qafqaz Alban irsinin elmi əsaslarla öyrənilməsi, beynəlxalq elmi və mədəni platformalarda obyektiv şəkildə təqdim olunması və tarixi faktların siyasi manipulyasiyadan qorunmasıdır", - deyə B.Quliyev əlavə edib.

Telegramda izləyin