"Qafqaz Albaniyası Azərbaycanın qədim tarixinin mühüm səhifələrindən biridir" - Könül Nurullayeva

"Qarabağ və Şərqi Zəngəzur uzun əsrlər boyu müxtəlif sivilizasiyaların, mədəniyyətlərin və dini ənənələrin qovuşduğu məkan olub. Bu ərazilərin zəngin tarixi-mədəni irsi bu gün də regionun keçmişinin öyrənilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Lakin 30 illik işğal dövründə Ermənistan mədəni irsin mənsubiyyətinin dəyişdirilməsi və tarixi kontekstindən qoparılmasına çalışdı". Bu sözləri BiG.AZ-a açıqlamasında millət vəkili Könül Nurullayeva bildirib.
Onun sözlərinə görə, Qafqaz Albaniyası da Azərbaycanın qədim tarixinin mühüm səhifələrindən biridir: "Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində, o cümlədən Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda Alban irsi ilə bağlı çoxsaylı abidələr mövcuddur. Lakin ermənilər tarixi abidənin mənsubiyyətinin süni şəkildə dəyişdirərək, onun ilkin tarixi kontekstinin arxa plana keçirilməsinə, gələcək nəsillərin keçmişi obyektiv öyrənməsinə mane olmağa can atır.

Ermənistanın vaxtilə işğal etdiyi Qarabağ və ətraf rayonlarda Azərbaycan xalqının tarixi-mədəni və dini irsinə qarşı dağıntılarla yanaşı, bir sıra abidələrin erməniləşdirilməsi istiqamətində də addımlar atılıb. Məscidlər, qəbiristanlıqlar və digər İslam irsi nümunələri ciddi zərər görüb.

Beynəlxalq mənbələr də Qarabağdakı mədəni irsin münaqişə nəticəsində ciddi zərər gördüyünü qeyd edib.

Lakin dünya 30 il ərzində buna göz yumub. Cənab Prezidentin də söylədiyi kimi, "Ermənistanın arxasında duran böyük dövlətlər, o cümlədən və ilk növbədə, mənfur Minsk qrupunun həmsədr ölkələri bütün bu işləri ört-basdır etmək istəyirdi. Ermənistan işğal edilmiş torpaqlara heç bir xarici müşahidəçi buraxmırdı. Ancaq Qərbdən və digər ölkələrdən olan pulla alınmış bəzi siyasətçiləri, ictimai xadimləri gətirirdilər ora göstərsinlər ki, onlar burada necə yaşayırlar. Amma beynəlxalq təşkilatlar buna səssiz qalıb."

Əslində hər bir tarixi abidənin hansı xalqa məxsus olduğunu sübut edən arxeoloji materiallar, kitabələr, tarixi mənbələr, xəritələr, arxiv sənədləri və digər elmi sübutlar mövcuddur. Hansısa abidənin üzərindəki yazının dəyişdirilməsi, əvvəlki kitabələrin silinməsi və ya onun tarixi mənsubiyyətinin birtərəfli təqdim edilməsi həqiqəti dəyişmir. Əksinə, belə müdaxilələr həmin abidənin obyektiv şəkildə araşdırılmasına ehtiyacı daha da artırır.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasından sonra Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan bərpa işlərinin mühüm istiqamətlərindən biri də tarixi-mədəni irsin qorunmasıdır.
Burada əsas prinsip bütün irs nümunələrinə - məscid, kilsə, monastır, qəbiristanlıq, türbə və digər tarixi obyektlərə eyni yanaşmanın tətbiq olunmasıdır.
Ermənistan israrla Gəncəsər və Xudavəng monastrına iddia etsə də, bütün dünya bunun qədim Alban irsi olduğunu, bu irsin Azərbaycan tərəfindən mühafizə olunduğunu qəbul edir.

Bu gün Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində sülh gündəliyinin ön plana çıxdığı bir mərhələdə sülhün keçmişin saxtalaşdırılması üzərində qurulması cəhdlərini müşahidə edirik. Bu isə Ermənistanın sülhlə bağlı mövqeyinə dair əsaslı suallar yaradır. Azərbaycan işğaldan azad olunmuş ərazilərdə mühafizə olunan irslə bağlı son vəziyyəti beynəlxalq ictimaiyyətə təqdim etməkdən çəkinmir. Amma Ermənistan bundan çox narahatdır, çünki dünya qarşısında növbəti dəfə ifşa olunur.

Heç bir dövlət, o cümlədən də Ermənistan öz siyasi məqsədləri naminə başqa xalqın mədəni irsini silə, dəyişdirə və ya öz adına çıxa bilməz".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin