MOBBİNQ: İş yerində səssiz zorakılığın hüquqi tərəfi - VƏKİLDƏN AÇIQLAMA

İş yerində psixoloji təzyiq, təhqir, təcrid və davamlı təzyiq halları son illər daha çox müzakirə olunan problemlərdəndir. "Mobbinq" adlandırılan bu davranışlar əməkdaşın həm psixoloji vəziyyətinə, həm də iş fəaliyyətinə ciddi təsir göstərə bilər.

Bəs iş yerində mobbinqin qarşısını necə almaq olar və belə hallarla üzləşən işçinin hansı hüquqları var?
Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlama verən vəkil Cavanşir Qasımzadə iş yerində mobbinqin hansı hallarda özünü göstərdiyini və belə vəziyyətlərlə qarşılaşan şəxslərin hüquqlarının necə qorunduğunu izah edib:

"Mobbinq iş yerində bir və ya bir neçə şəxs tərəfindən müəyyən bir işçiyə qarşı sistemli, davamlı və məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilən psixoloji təzyiq, mənəvi terror və təcridetmə davranışlarıdır. Bir davranışın mobbinq hesab olunması üçün onun təsadüfi bir münaqişə deyil, müəyyən zaman ərzində (adətən ən azı 6 ay) müntəzəm olaraq təkrarlanması vacibdir. İşçiyə dalbadal əsassız iradlar bildirmək, onun işini görməzdən gəlmək, verilmiş tapşırıqları mütəmadi ləğv etmək və ya icrası qeyri-mümkün öhdəliklər yükləmək, onu kollektivdən təcrid etmək, haqqında şayiələr yaymaq və peşəkar nüfuzunu zədələmək mobbinqin əsas göstəriciləridir"

Vəkilin sözlərinə görə, rəhbərin işçisini mütəmadi olaraq kollektiv qarşısında alçaltması, qışqırması, təhqir etməsi və ya onun peşəkarlığını əsassız şəkildə başqalarının yanında aşağılaması birmənalı olaraq mobbinq formasıdır:

"Bu, psixoloji təzyiqin ən çox rast gəlinən növlərindən biridir və işçinin mənəvi-psixoloji vəziyyətini sarsıtmağa, onu öz istəyi ilə işdən çıxmağa məcbur etməyə yönəlir. Təkrar olunan bu cür rəftar iş yerində sağlam olmayan mühit yaradır və işçinin ləyaqətini birbaşa hədəf alır"

C. Qasımzadə son olaraq onu da vurğulayıb ki, Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsində və ya digər normativ-hüquqi aktlarda "mobbinq" termini ayrıca hüquqi anlayış kimi birbaşa göstərilməyib. Lakin bu, mobbinqin hüquqi müdafiəsiz qalması demək deyildir:

"Qanunvericilik işçinin şərəf və ləyaqətinin müdafiəsini, sağlam və təhlükəsiz iş şəraitində çalışmaq hüququnu və hər növ ayrı-seçkiliyin, psixoloji zorakılığın qadağan olunmasını təmin edir. Mülki Məcəlləyə əsasən, bu cür davranışlara məruz qalan işçi şərəf və ləyaqətinə vurulmuş zərərə, həmçinin dəymiş mənəvi ziyana görə məhkəməyə müraciət edərək kompensasiya tələb etmək hüququna malikdir. Əgər rəhbərin alçaldıcı davranışları təhqir və ya böhtan həddinə çatarsa, bu artıq İnzibati Xətalar Məcəlləsi və ya Cinayət Məcəlləsi çərçivəsində məsuliyyət yarada bilər".

Lalə Məmmədova

Telegramda izləyin