Daşınmaz əmlak alarkən bu səhvə yol verməyin - pulunuzu itirə bilərsiniz

"Daşınmaz əmlakla bağlı hüququn ən etibarlı təminatlarından biri dövlət qeydiyyatıdır. Vətəndaş torpaq, mənzil və ya qeyri-yaşayış sahəsi əldə edərkən həmin əmlakın hüquqi statusunu mütləq araşdırmalıdır. Əmlakın kimə məxsus olması, üzərində həbs, ipoteka, icarə hüququ və ya digər məhdudiyyətlərin olub-olmaması əvvəlcədən yoxlanılmalıdır".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında əmlak məsələləri üzrə ekspert Fərid Cəfərli bildirib.

O, qeyd edib ki, xüsusilə torpaq sahələrinin alqı-satqısı zamanı vətəndaşlar daha diqqətli olmalıdırlar. Çünki praktikada rast gəlinən əsas problemlərdən biri təyinatı və hüquqi statusu tam aydın olmayan torpaqların satılmasıdır. Torpaq sahəsinin yaşayış məntəqələrinin torpaqlarına, kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara və ya digər kateqoriyalara aid olması gələcəkdə həmin ərazidən istifadə imkanlarına birbaşa təsir göstərir:
"Vətəndaş yalnız "torpağın sənədi var" ifadəsi ilə kifayətlənməməlidir. Torpağın çıxarışı, texniki sənədləri, planı, ölçüləri, sərhədləri və təyinatı diqqətlə araşdırılmalıdır. Həmçinin faktiki istifadə olunan sahə ilə dövlət qeydiyyatında göstərilən sahənin uyğunluğu yoxlanılmalıdır.

Mənzillərlə bağlı isə ən çox rast gəlinən problemlərdən biri ilkin müqavilə, order, etibarnamə və ya digər sənədlər əsasında faktiki istifadə olunan, lakin dövlət qeydiyyatından keçməmiş əmlaklarla bağlıdır. Vətəndaş anlamalıdır ki, müəyyən sənədin mövcudluğu hər zaman mülkiyyət hüququnun tam şəkildə rəsmiləşdirilməsi demək deyil.

Daşınmaz əmlak alarkən əsas prinsiplərdən biri "əvvəl hüquqi yoxlama, sonra maliyyə qərarı" olmalıdır.

Yəni vətəndaş hər hansı mənzil və ya qeyri-yaşayış sahəsi üçün pul ödəməzdən əvvəl həmin əmlakın hüquqi vəziyyətini peşəkar şəkildə araşdırmalıdır. Əmlakın əvvəlki sahibləri, mülkiyyət tarixçəsi, mümkün məhkəmə mübahisələri, ipoteka və digər yüklülüklər də əvvəlcədən yoxlanılmalıdır.

Digər vacib məsələ isə daşınmaz əmlakla bağlı bütün sənədlərin sistemli şəkildə saxlanılmasıdır. Çıxarışlar, alqı-satqı müqavilələri, ödəniş qəbzləri, texniki pasportlar, plan və ölçü sənədləri, kommunal ödənişlər və digər hüquqi əhəmiyyətli sənədlər gələcəkdə yarana biləcək mübahisələr zamanı mühüm sübut vasitəsinə çevrilə bilər.

Əgər vətəndaşın torpaq, mənzil və ya qeyri-yaşayış sahəsi ilə bağlı hüququ pozulubsa, ilk növbədə məsələ hüquqi sənədlər əsasında təhlil edilməlidir. Problemin inzibati qaydada, danışıqlar yolu ilə, mediasiya vasitəsilə və ya məhkəmə qaydasında həll edilməsinin mümkünlüyü müəyyənləşdirilməlidir.

Hər bir mübahisəni dərhal məhkəməyə çıxarmaq ən optimal yol olmaya bilər. Bəzi hallarda düzgün hüquqi mövqe, peşəkar danışıqlar və sənədlərin hüquqi təhlili problemin daha qısa müddətdə həllinə imkan verir.

Lakin mülkiyyət hüququnun pozulması, qanunsuz müdaxilə, torpaq sərhədləri ilə bağlı mübahisələr, qanunsuz tikinti, icarə münasibətlərindən yaranan problemlər və ya mülkiyyət hüququnun tanınması məsələləri yarandıqda hüquqi müdafiə mexanizmlərindən vaxtında istifadə etmək vacibdir".

Telegramda izləyin