MTK-lar evi gec təhvil verərsə, vətəndaşın hansı hüquqları var? - VƏKİLDƏN AÇIQLAMA

Mənzil almaq istəyən vətəndaşlar tikinti şirkətləri ilə müqavilə bağlayarkən ən çox mənzilin təhvil veriləcəyi tarixə diqqət yetirirlər. Lakin praktikada bir çox MTK müxtəlif səbəbləri əsas gətirərək müqavilədə göstərilən müddətə əməl etmir və mənzillərin təhvilini aylarla, bəzən isə illərlə gecikdirir. Bu isə mənzilini gözləyən şəxslərin həm əlavə kirayə xərcləri ilə üzləşməsinə, həm də maddi və mənəvi zərər görməsinə səbəb olur.

Bəs MTK müqavilədə göstərilən vaxtda evi təhvil vermədikdə qanunvericilikdə bununla bağlı hansı məsuliyyət nəzərdə tutulur? Vətəndaş gecikməyə görə kompensasiya və ya dəymiş zərərin ödənilməsini tələb edə bilərmi?
Mövzu ilə bağlı vəkil Turan Abdullazadə BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, Mənzil-Tikinti Kooperativi (MTK) tərəfindən mənzilin müqavilədə göstərilən müddətdən gec təhvil verilməsi halında vətəndaşın bir sıra hüquqi addımlar atmaq imkanı var. Onun sözlərinə görə, müqavilədə təhvil müddəti, gecikmə halında sanksiyalar (dəbbə pulu/cərimə/peniya), fors-major şərtləri konkret göstərilib-göstərilmədiyini müəyyən etmək lazımdır: "Bir çox MTK müqavilələrində gecikmə üçün gündəlik faiz (məsələn, gecikən hər gün üçün müəyyən faiz) nəzərdə tutulur. Vətəndaş da MTK-nın hərəkətləri ilə bağlı hazırki məsələyə bu prizmadan yanaşa bilər. Azərbaycan Mülki Məcəlləsinə əsasən öhdəliyin vaxtında icra edilməməsi halında borclu (bu halda kooperativ): 1) Gecikmə müddətinə görə dəbbə pulu ödəməli ola bilər (əgər müqavilədə nəzərdə tutulubsa və ya qanunla müəyyən edilibsə); 2)Vurulmuş zərərin əvəzini ödəməli ola bilər; 3) Əhəmiyyətli gecikmə halında iddiaçı müqavilənin icrasını tələb etməklə yanaşı, müəyyən şərtlər daxilində müqavilədən imtina etmək və müqaviləni ləğv etmək hüququna da malik ola bilər.

MTK-ya ünvanladığınız pretenziya nəticə vermədikdə, iddia ərizəsi ilə aidiyyəti məhkəməyə (adətən mülki işlər üzrə rayon/şəhər məhkəməsi) müraciət edilə bilər. İddiada tələb oluna bilər:

• Gecikmə üçün dəbbə pulunun ödənilməsi;

• Dəymiş zərərin (o cümlədən, məsələn, kirayə xərcləri kimi əlavə itkilərin) əvəzinin ödənilməsi;

• Ağır hallarda müqavilənin ləğvi və ödənilmiş məbləğin geri qaytarılması;

• Məhkəmə xərclərinin qarşı tərəfin üzərinə qoyulması.

Əgər gecikmə sistemli xarakter daşıyırsa və ya fırıldaqçılıq əlamətləri (məsələn, pulun mənimsənilməsi, tikintinin ümumiyyətlə aparılmaması) müşahidə olunursa, hüquq-mühafizə orqanlarına (polis, prokurorluq) müraciət etmək də mümkündür.

Qeyd olunmalıdır ki, Mənzil-tikinti kooperativləri ilə bağlı münasibətlər Azərbaycan Respublikasının Mənzil Məcəlləsi və Mülki Məcəlləsi ilə tənzimlənir. Müqavilə şərtlərinə əməl edilmədikdə, o cümlədən mənzilin təhvil verilməsi gecikdirildikdə, vətəndaş məhkəməyə müraciət edərək hüquqlarının bərpasını və zərərin ödənilməsini tələb edə bilər. Bu halda, kooperativin fəaliyyətində yaranan mübahisələr məhkəmə qaydasında həll edilir və vətəndaş müqavilənin icrasını, gecikməyə görə kompensasiya və digər hüquqi təminatların tətbiqini tələb edə bilər. Mənzil-tikinti kooperativlərinin fəaliyyəti və üzvlərinin hüquqları barədə əsas qaydalar Mənzil Məcəlləsinin müvafiq maddələrində təsbit olunub və mübahisəli hallar Mülki Məcəlləyə əsasən məhkəmə tərəfindən həll edilir".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin