Kiçik və orta sahibkarlar üçün vergi güzəştləri yetərlidirmi? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Kiçik və orta sahibkarlığın inkişafı iqtisadi artımın və yeni iş yerlərinin yaradılmasının əsas şərtlərindən biri hesab olunur. Bu məqsədlə müxtəlif dövrlərdə sahibkarlar üçün vergi güzəştləri və dəstək mexanizmləri tətbiq edilib.

Lakin biznes nümayəndələri hesab edirlər ki, dəyişən iqtisadi şərait fonunda mövcud güzəştlərin əhatə dairəsi və effektivliyi yenidən qiymətləndirilməlidir. Bəs hazırda kiçik və orta sahibkarlar üçün hansı vergi güzəştləri qüvvədədir və onlar sahibkarların fəaliyyətini genişləndirmək üçün kifayət edirmi?
Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, bəli, Azərbaycanda kiçik və orta sahibkarlar üçün müxtəlif vergi güzəştləri və dəstək mexanizmləri mövcuddur. Bunlara mikro sahibkarlar üçün gəlir vergisinin müəyyən hissəsinin azaldılması, kənd təsərrüfatı istehsalçılarına tətbiq olunan vergi güzəştləri, sənaye və texnologiya parklarının rezidentləri üçün müəyyən müddətə vergi və gömrük güzəştləri, startapların təşviqi, eləcə də bəzi fəaliyyət sahələri üzrə sadələşdirilmiş vergi rejimi daxildir. Onun sözlərinə görə, bundan başqa, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə fəaliyyət göstərən sahibkarlıq subyektləri üçün də əlavə vergi güzəştləri nəzərdə tutulub: "Bununla belə, bu güzəştlərin bütün kiçik və orta sahibkarlar üçün kifayət etdiyini söyləmək çətindir. Çünki güzəştlərin əhəmiyyətli hissəsi müəyyən sektorları, bölgələri və ya xüsusi statusa malik müəssisələri əhatə edir. Ənənəvi ticarət, xidmət və istehsal sahələrində çalışan bir çox kiçik sahibkar isə gündəlik fəaliyyətində yüksək vergi və sosial ödəniş yükü ilə yanaşı, artan xərclərlə də üzləşir.

Digər tərəfdən, sahibkarlar üçün əsas məsələ təkcə vergi dərəcəsinin aşağı olması deyil. Vergi inzibatçılığının sadələşdirilməsi, yoxlamaların şəffaf aparılması, elektron xidmətlərin genişləndirilməsi, hesabatlılığın asanlaşdırılması və vergi qanunvericiliyinin sabitliyi də biznes mühitinə birbaşa təsir göstərir. Əgər sahibkar tez-tez dəyişən qaydalarla üzləşirsə və ya inzibati prosedurlar mürəkkəbdirsə, vergi güzəştlərinin təsiri də məhdudlaşır.

Mövcud şəraitdə güzəştlərin daha hədəfli şəkildə genişləndirilməsi məqsədəuyğun olardı. Xüsusilə yeni yaradılan müəssisələrə fəaliyyətlərinin ilk illərində vergi yükünün azaldılması, istehsal və ixrac yönümlü bizneslər üçün əlavə stimulların tətbiqi, innovasiya və rəqəmsal texnologiyalara investisiya qoyan şirkətlərə daha geniş vergi təşviqlərinin verilməsi sahibkarlığın inkişafına müsbət təsir göstərə bilər.

Nəticə etibarilə, Azərbaycanda kiçik və orta sahibkarlar üçün müəyyən vergi güzəştləri mövcuddur və onlar biznes mühitinin dəstəklənməsində mühüm rol oynayır. Lakin iqtisadiyyatın dinamik inkişafı, inflyasiya, artan əməliyyat xərcləri və rəqabət şəraiti nəzərə alınarsa, bu güzəştlərin əhatə dairəsinin genişləndirilməsi və daha çevik mexanizmlərin tətbiqi sahibkarlığın inkişafı baxımından daha effektiv nəticələr verə bilər".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin