Özəl bağça və məktəblərdə qiymət artımı: Maaşlar yerində saydığı halda təhsil niyə bahalaşır? - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Son illərdə Azərbaycanda özəl təhsil müəssisələrində təhsil haqlarının ardıcıl şəkildə artırılması valideynlərin narahatlığını daha da gücləndirib. Yeni tədris ili yaxınlaşdıqca bəzi özəl bağça və məktəblərin qiymətlərə yenidən baxması ailə büdcəsinə əlavə yük yaradıb. Xüsusilə ölkədə əməkhaqları və əhalinin gəlirlərində eyni templə artım müşahidə olunmadığı bir dövrdə bu bahalaşmanın nə dərəcədə əsaslı olduğu sual doğurur.

Valideynlər hesab edirlər ki, təhsil kimi mühüm sahədə qiymət artımları xidmətin keyfiyyəti, iqtisadi reallıq və vətəndaşların ödəmə qabiliyyəti nəzərə alınmaqla həyata keçirilməlidir. Bəs özəl təhsil müəssisələrinin təhsil haqlarını artırması hansı səbəblərlə izah olunur və bu artımlar mövcud iqtisadi şərait fonunda nə dərəcədə əsaslı hesab oluna bilər?
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Şəmsi Qoca BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, maaşların demək olar ki, sabit qaldığı və ya çox cüzi artdığı bir şəraitdə özəl təhsil və bağça haqlarının sürətlə yüksəlməsi cəmiyyətdə ciddi bir sosial-iqtisadi gərginlik və ədalətsizlik hissi yaradır. Onun sözlərinə görə, bu məsələyə birtərəfli yanaşmaq mümkün deyil, çünki bir tərəfdə övladına yaxşı gələcək qurmaq istəyən, lakin büdcəsi məhdud olan valideyn, digər tərəfdə isə artan inflyasiya, yüksək icarə haqları və ixtisaslı kadr saxlamaq bəhanəsi ilə qiymətləri qaldıran özəl sektor dayanır: "Lakin təhsil adi bir kommersiya fəaliyyəti, mağazadan alınan gündəlik tələbat malı deyil ki, onun qiymətini tamamilə bazarın idarəolunmaz axarına buraxaq. Ölkədə real gəlirlərin artım sürəti ilə təhsil haqlarının bahalaşması arasındakı uçurum genişləndikcə, cəmiyyətdə intellektual təbəqələşmə qaçılmaz olur və keyfiyyətli təhsil yalnız dar bir elitar qrupun imtiyazına çevrilir. Bu isə gələcəkdə istedadlı, lakin imkansız uşaqların potensialının kölgədə qalması deməkdir.

Bu disbalansı tənzimləmək üçün sərbəst bazar qaydalarına rəğmən, dövlətin müvafiq qurumlarının nəzarət mexanizmlərinin işə düşməsi və özəl müəssisələrin qiymət siyasətinin iqtisadi cəhətdən nə dərəcədə əsaslandırıldığının yoxlanılması olduqca vacibdir. Ən fundamental və uzunmüddətli həll yolu isə dövlət məktəb və bağçalarının tədris keyfiyyətini elə bir yüksək səviyyəyə qaldırmaqdır ki, özəl sektor qiymətləri süni şəkildə artıranda valideynlərin hər zaman güvənli, keyfiyyətli və pulsuz bir alternativi olsun. Yalnız bu cür sağlam rəqabət mühitində təhsil biznes maraqlarının qurbanına çevrilməz və hər bir vətəndaş üçün əlçatan olar".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin